Y Tý – Mảnh đất thần tiên của mây trời

Du Lịch

Dân “đi bụi” trước đây vẫn xếp Y Tý là một trong những cung đường off-road phải chinh phục một lần trong đời. Những cái tên như Lũng Pô, A Lù, Khu Chu Lìn, Mường Hum, Hồng Ngài, Dền Thàng, Thiên Sinh… gần như thuộc lòng trong tâm trí của những ai đã lỡ bước chân tới vùng đất này.

ban-co-dam-chinh-phuc-nhung-dinh-nui-de-co-khoanh-khac-tuyet-voi-the-nay-khong
Bạn có dám chinh phục những đỉnh núi để có khoảnh khắc tuyệt vời thế này không?
mot-diem-check-in-rat-doc-dao-o-choan-then
Bữa sáng với bạn đồng hành HR-V và biển mây bồng bềnh như tiên cảnh      

Như một viên ngọc thô ráp còn ẩn giấu giữa đại ngàn, Y Tý đẹp bốn mùa, xuân đầy sắc hoa đào mận, hạ xanh như tấm thổ cẩm của những thửa ruộng mùa đổ nước, thu lại vàng ruộm đầy ấm no của mùa gặt, đông lại là mùa của những biển mây bồng bềnh như tiên cảnh.

phan-thuong-xung-dang-cho-nhun-ke-ua-kham-pha
Phần thưởng xứng đáng cho những ai dám chinh phục
nhung-nguoi-dan-cung-thuong-ngoi-suoi-nang-ngam-may
Những người dân cũng thường ngồi sưởi nắng ngắm mây

Chúng tôi bắt đầu cuộc “săn mây, đuổi nắng” khi cơn gió mùa Đông Bắc mang theo mưa lạnh bao trùm cả vùng. Một kinh nghiệm mà dân “đi bụi” vẫn hay thường truyền tai nhau rằng mây sẽ nhiều sau các đợt không khí lạnh, khi đó nắng sẽ lên “rất ngọt” và mây sẽ rất trắng. Còn nếu tính theo mùa, thì mùa mây ở Y Tý là từ khoảng tháng 11 đến tháng 2 hàng năm và đẹp nhất là vào mỗi dịp Tết.

ban-co-the-cam-trai-ngoi-uong-tra-giua-may-troi
Bạn có thể cắm trại, ngồi thảnh thơi uống trà giữa mây trời
canh-tuong-nhu-chon-bong-lai-tien-canh
Cảnh tượng như chốn bồng lai tiên cảnh

Hôm đầu tiên, Y Tý chào đón chúng tôi với cái lạnh tới 2 độ C khiến dòng nước suối chảy qua kẽ tay lạnh buốt. Sau giấc ngủ vùi trong chăn ấm, sáng hôm sau Y Tý hết mưa, chúng tôi tỉnh giấc rồi chỉ ít phút sau đã lao mình xuống triền dốc ở Choản Thèn. Dưới hai gốc cây cổ thụ, bữa sáng được bày ra nhanh chóng, một bếp lửa nhỏ đủ để đun nồi nước pha café, bếp kia là nước nấu mỳ với nắm xôi mua vội, thêm chút nhạc, dăm ba loại quả cùng những người bạn đồng hành hợp gu, tất cả đã sẵn sàng cho một bữa tiệc giữa đất trời.

nhung-giay-phut-dieu-ky-cua-tu-nhien
Những phút giây diệu kỳ của tự nhiên
nhung-phong-canh-thi-nhu-than-tien
Mây tràn qua từng con đường, mái nhà nơi Ngải Thầu Thượng

Trước mắt chúng tôi, từng đám mây trắng kéo về đầy ắp thung lũng, thửa ruộng mùa khô đang chờ đổ nước, dòng suối róc rách chảy, người dân Hà Nhì gùi củi về nhà trong giá rét. Cuộc sống đời thường vẫn bình yên trôi qua khiến đám lữ khách chúng tôi bị cuốn vào cơn say chuếch choáng. Say cảnh, say đất trời, say mây, say cả tiếng lá xào xạc mỗi cơn gió qua. Ly café hôm đó có lẽ là ly café ngon nhất từ trước tới nay…

nha-trinh-tuong-rat-am-vao-mua-dong-va-mat-vao-mua-he
Nhà trình tường giúp ấm áp vào mùa đông nhưng lại mát mẻ vào mùa hè
diem-san-may-ly-tuong-o-y-ty-la-ngai-thau-thuong
Điểm săn mây lý tưởng ở Y Tý là khu vực Ngải Thầu Thượng, nơi ô tô có thể đi tới nơi

Ngải Thầu Thượng là điểm săn mây quá quen thuộc. Tới đây rồi ngược dốc lên tiếp, ta như đã ở một thế giới khác. Những cung đường quanh co, bé nhỏ dẫn thẳng lên đỉnh núi không dành cho các tay lái non kinh nghiệm đèo dốc. Khi đủ độ cao, vượt lên trên đám sương mù dày đặc ấy là ánh nắng vàng như mật ong, nhìn qua ô cửa kính xe lại là cả biển mây đang bồng bềnh. Bao mỹ từ mà chúng tôi cố dùng để miêu tả có lẽ đều bất lực trước cảnh sắc như thần tiên giữa chốn nhân gian này.

cuoc-song-nguoi-dan-van-con-nhieu-kho-khan
Cuộc sống người dân ở đây vẫn còn nhiều khó khăn
ngo-nhu-ban-co-the-cham-tay-vao-bien-may
Ngỡ như bạn có thể chạm tay vào cả biển mây ngay trước mặt

Những đỉnh núi cao nhô lên xanh thẫm giữa biển mây bồng bềnh trắng muốt, ánh mặt trời chiếu rọi mang sức sống cho vạn vật. Dưới mái hiên nhà, cụ già người Hmong đang khâu vá, ngoài sân lũ trẻ con nô đùa, bên vệ đường trên các hòn đá tảng lớn, bao đôi tình nhân đang thì thầm… Trên những chặng đường qua, Y Tý tặng chúng tôi dăm cánh đào sớm đã nở thắm, chút khói bếp nhà ai, tiếng mõ trâu lóc cóc, tiếng gió khẽ qua rừng cây, mây thì cứ tràn qua kẽ tay…

ngay-trung-tam-y-ty-co-the-mu-mit-nhung-len-cao-hon-mu-se-la-may
Ngay trung tâm Y Tý có thể sương mù mờ mịt nhưng lên cao hơn sẽ là cả biển mây
may-trang-bong-benh-tran-ca-thung-lung
Mây trắng bồng bềnh tràn cả thung lũng

Đã đến Y Tý thì tuyệt nhiên không thể bỏ qua một nét kiến trúc độc đáo, không chỉ giúp người Hà Nhì chống choọi với mùa đông khắc nghiệt, mà còn thể hiện bản sắc văn hóa của họ. Đó chính là nhà trình tường “hình nấm”. Toàn bộ tường nhà được trình từ đất với độ dày chừng 40 – 60cm, có một cửa chính (nếu bếp liền nhà thì có thêm cửa phụ để xuống), không có cửa sổ mà là ô nhỏ thông gió, mái lá lợp bằng cỏ dày tương đương tường nhà. Chúng tôi ngồi đùa vui với lũ trẻ dưới mái nhà mà ngay ngoài vườn kia là cả biển mây trắng như bông, câu chuyện chẳng đầu chẳng cuối vì bất đồng ngôn ngữ nhưng nụ cười trên đôi má ửng hồng ấy thì đẹp, thánh thiện vô cùng.

nhung-mai-nha-trinh-tuong-hinh-nam-cua-dong-bao-ha-nhi-o-y-ty
Những mái nhà trình tường hình nấm của đồng bào Hà Nhì ở Y Tý
nguoi-ha-nhi-va-nguoi-hmong-chiem-so-dong-o-y-ty
Người Hà Nhì và Hmong chiếm số đông ở Y Tý

Y Tý, mảnh đất còn quá hoang sơ được bao bọc bởi dãy núi cao ấy vẫn là chốn lý tưởng để chạy trốn khỏi những xô bô về với thiên nhiên. Nếu thích leo núi, bạn có thể chinh phục Nhìu Cồ San (Sừng Trâu), Lảo Thẩn (Hâu Pông San)… xuyên qua những khu rừng rậm rạp để được đứng trên đỉnh núi nhìn bốn bề là biển mây. Với ai thích tìm hiểu văn hóa sẽ tha hồ “ngó nghiêng” phong tục tập quán, kiến trúc của người Hà Nhì, Hmong, Dao…

Còn bạn, chần chừ gì nữa mà không lập kế hoạch “săn mây, đuổi nắng” ở Y Tý? Lên đường đi nào, tuổi trẻ sẽ chẳng trở lại lần thứ hai đâu…

mua-may-y-ty-la-tu-thang-12-2-hang-nam
Mùa mây ở Y Tý thường từ tháng 11 – 2 hàng năm

Thông tin thêm

+ Thời gian: Mùa săn mây Y Tý từ tháng 11 – 2 hàng năm, đây cũng là mùa hoa đỗ quyên.

+ Di chuyển: Bạn có thể đi xe ô tô tự lái lên thẳng Y Tý, hoặc đi tàu (xe giường nằm) để tới Lào Cai (hoặc Sapa) rồi thuê xe máy tới Y Tý. Lộ trình lý tưởng cho cung đường này kéo dài 2-3 ngày…

khong-khi-trong-lanh-may-bay-tren-suon-nui-that-qua-thanh-thoi
Không khí trong lành, mây bay trên sườn núi thật quá thảnh thơi

+ Lưu trú: Y Tý hiện nay đã có nhiều chỗ nghỉ, từ các homestay (cô Si, cô Mỷ, Minh Thương, A Hờ, Anh Thắng… đến phòng nghỉ ngay trong đồn biên phòng Y Tý).

+ Điểm tham quan: Lũng Pô, các cột mốc biên giới, A Lù, Ngải Thầu, Y Tý, Sim San, Hồng Ngài, Lao Chải, Choản Thèn, Nhìu Cồ San, Sàng Ma Sáo, Dền Thàng, Mường Hum, Tả Giàng Phìn, Can Quy Hồ, Ô Quy Hồ, Sa Pa…

y-ty-dep-ca-4-mua-trong-nam-nen-ban-co-the-du-lich-luc-nao-cung-duoc
Y Tý đẹp cả 4 mùa trong năm nên bạn có thể đi du lịch lúc nào cũng được

+ Kinh nghiệm săn mây: Thường sau đợt gió mùa khi độ ẩm cao tạo nên mù và nắng ngay sau đó, lúc ấy xác suất gặp mây nhiều nhất. Điểm săn mây mà xe ô tô có thể tới được là Ngải Thầu Thượng, còn với xe máy thì có nhiều điểm hơn.

+ Lưu ý: Mặc ấm vì nhiệt độ vào mùa đông rất lạnh, găng tay và mũ là rất cần thiết.

Thực hiện: depweb

24/01/2019, 06:00

Đi tìm “linh hồn bạc” giữa đại ngàn cao nguyên đá

Du Lịch

Quay nược lại thời gian, tôi nhớ dốc Bắc Sum quanh co khúc khuỷu, đèo Cổng trời hôm ấy mờ sương, vượt tiếp dốc Thẩm Mã như sợi chỉ vắt ngang lưng trời, chúng tôi vào Phó Cáo rồi thênh thang giữa thung lũng Sủng Là với hàng sa mộc xanh ngắt trước khi lại nhọc nhằn leo dốc vào nơi biên cương của tổ quốc. Nơi ấy dù cách đường quốc lộ không xa, nhưng cũng chẳng mấy ai vào đó làm gì vì là đường cụt, là “chẳng có gì nổi tiếng” như những địa danh Sà Phìn, Lũng Cú.

Đó là một bản nhỏ mang tên Lao Xa nằm cheo leo trên những sườn núi đá, và chỉ vài bước chân theo con đường mòn nhỏ là tới cột mốc biên giới để sang đất Trung Quốc. Nhưng chính ở đó, lại có một sức hút kỳ lạ với những kẻ đã ngang dọc mảnh đất Hà Giang quá nhiều lần như chúng tôi, chỉ đơn giản, vì Lao Xa có người đàn ông chế tác trang sức bạc gần như cuối cùng trên cao nguyên đá Đồng Văn. Mà tôi vẫn thường gọi là “Người giữ những mảnh hồn của bạc”.

img_1174
Cả miền cao nguyên đá ấy như “nở hoa” mỗi khi mùa xuân về
img_2868
Bạn đồng hành X-Trail V Series được Nissan sản xuất dành riêng cho thị trường Việt Nam

Nếu như với đại đa số người Việt, vàng được coi là trang sức quý giá nhất, đắt tiền và là thước đo, vật cất giữ thì với những người H’Mông, bạc lại là thứ tài sản có giá trị nhất. Từ bạc trắng, người H’Mông có thể chế tác các đồ trang sức cho con trai, con gái khi đi lễ hội, là lễ vật không thể thiếu trong các đám cưới, đám hỏi, của hồi môn, là vật bất ly thân của những thiếu nữ. Đặc biệt hơn, bạc làm ra những chiếc “vòng vía” cho trẻ em đeo để trừ tà ma, khỏi ốm đau, trúng gió. Nếu như ở Hà Nội có hẳn một con phố mang tên Hàng Bạc với hàng chục cửa hàng chế tác, thì trên miền núi cao (mà cụ thể là ở Đồng Văn) giờ những người làm bạc chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.

img_1098
Những con đường như sợi chỉ vắt ngang lưng trời
img_2811
Những phút giây thư thái trên chặng đường tìm về người giữ hồn của bạc trên cao nguyên đá Đồng Văn

Đó là lý do vì sao, chúng tôi đã phải nhọc nhằn vượt những con dốc quanh sườn núi, qua làn sương mỏng đến với Lao Xa để vào nhà ông Mua Sè Sính. Ngôi nhà nằm cách đường biên giới Việt Nam – Trung Quốc chỉ chừng 300m, tường cũng được trình bằng đất dày, mái ngói âm dương như bao ngôi nhà truyền thống khác của người H’Mông. Ở cái độ tuổi đã gần 70, ông Mua Sè Sính vẫn còn rất minh mẫn và khỏe mạnh (tuổi thọ của người H’Mông thường rất thấp) để tiếp tục làm đẹp cho đời, cho bao gia đình hay bao lứa đôi nên duyên vợ chồng.

img_7996
Ông Mua Sè Sính vẫn giữ nghề làm bạc đặc sắc ở Lao Xa dù đã gần 70 tuổi.
img_1000
Đôi bàn tay chai sạn đã làm nên hàng ngàn món đồ trang sức cho bao gia đình, cho bao lứa đôi nên duyên vợ chồng.

Gia đình ông đã có hơn 5 đời làm bạc, ông có 9 người con trai mà không có con gái, lò luyện bạc thủ công ở ngay ngoài hiên nhà đã có tuổi đời hơn 100 năm từ đời cụ truyền lại. Mua Sè Sính bắt đầu làm bạc khi chỉ mới là một cậu bé thiếu niên, cho tới bây giờ khi đã ở vào cái tuổi “gần đất xa trời” ông không thể nhớ nổi đã thổi bao nhiêu canh lửa, đã làm bao nhiêu chiếc vòng, chiếc lắc cho đồng bào trên khắp miền cao nguyên đá Đồng Văn. Bạc của nhà ông nổi tiếng khắp vùng, có những ông bố, bà mẹ, những đôi trai gái đi cả ngày trời để nhờ ông làm một món đồ. Giờ thì cả con trai của ông cũng đã nối nghiệp cha cùng giữ hồn của bạc cho một nền văn hóa H’Mông độc đáo.

img_2832
Gia đình ông đã có hơn 5 đời làm bạc, ông có 9 người con trai mà không có con gái, lò luyện bạc thủ công ở ngay ngoài hiên nhà đã có tuổi đời hơn 100 năm từ đời ông cụ truyền lại.
img_0980
Hiện nay, một số công đoạn đã được làm bằng máy thay cho đôi tay như trước kia

Từ xưa đến nay, người con gái H’Mông khi đi lấy chồng không thể thiếu trang sức bằng bạc, thường là một bộ vòng 2 chiếc. Một chiếc thường đúc rỗng chạm trổ hoa văn ở bên ngoài, và một chiếc khác được kết từ các vòng nhỏ lại với nhau. Bạn thử đoán xem giá của một bộ vòng như thế là khoảng bao nhiêu tiền? Câu trả lời là từ 10 – 20 triệu đồng, bởi cái công để làm nên được bộ trang sức đó là vô cùng vất vả.

Cũng có những chiếc vòng vía được làm cho trẻ em đeo cổ hoặc chân tay để trừ tà ma, khi đứa trẻ bị ốm thầy cúng sẽ làm lễ với chiếc vòng để giữ cho ma quỷ không thể xâm nhập vào người, cũng là giữ cho hồn vía của đứa trẻ ở lại không bay đi. Có những chiếc vòng vía bằng bạc lại được đeo suốt cả cuộc đời như tấm bùa hộ mệnh cho mỗi người H’Mông.

img_7955
Một người con trai của ông cũng đang nối nghiệp cha giữ nghề.

Chén rượu ngô trong vắt cứ vơi rồi lại đầy, trong ánh sáng ấm áp nhưng mờ ảo tỏa ra từ bếp lửa, ngoài trời sương giăng kín cả lối đi, rét căm căm, chúng tôi cứ chuyện trò với người đàn ông đã già nhưng vóc dáng vẫn rất nho nhã. Đôi bàn tay chai sạn vì đã khắc biết bao hoa văn họa tiết, đã uốn hàng ngàn chiếc vòng lắc cho đồng bào. Trong câu chuyện giữa vùng biên viễn này, đôi khi sự bất đồng ngôn ngữ làm gián đoạn nhưng những gì mà cả một đời người đã gắn bó, đã thổi hồn giữ lửa cho bạc thì chúng tôi đã ngấm và rất thấm như men say của thứ rượu làm từ ngô trồng trên núi đá vậy.

img_1169
Lao Xa như một bức tranh của sắc màu mỗi khi mùa xuân về
img_7976
Đôi bàn tay ấy vẫn đang ngày đêm thổi lửa giữ hồn cho những mảnh bạc trên miền đá tai mèo xám xịt

Chỉ dăm bữa nửa tháng nữa thôi, hàng cây lê trước hiên nhà sẽ bung nở hoa trắng, cành đào thắm sà trên mái ngói âm dương đã ngả màu theo thời gian cũng sẽ đỏ thắm. Con đường nhỏ vắt mình trên sườn núi vẫn là thử thách cho bất cứ tay lái nào, đá trở nên xám xịt hơn và làm nền cho bức tranh tuyệt sắc của cảnh quan thiên nhiên nơi đây. Đó cũng chính là mùa làm bạc bận rộn nhất bởi khi ấy người H’Mông sẽ làm đám cưới rất nhiều. Vào khoảng thời gian đẹp đẽ ấy, hàng trăm người sẽ lại vượt núi, vượt đèo, băng qua những khu vườn cải vàng, vườn mận đào đang khoe sắc để mang tới những mảnh bạc vụn nhờ ông Mua Sè Sính “biến hóa” thành những món trang sức cho mùa lễ hội.

img_4785
Đường lên cao nguyên đá Đồng Văn luôn là thử thách với bất cứ tay lái nào
img_1101
Toàn cảnh Lao Xa những ngày cuối đông đầu xuân
img_2849
“Cậu bạn” Nissan X Trail đã hoàn thành sứ mệnh kẻ vận chuyển bởi hệ thống động lực mạnh mẽ cùng hệ dẫn động 4 bánh thông minh. Dăm con đường nhỏ dẫn vào bản, có khi là bùn đất, khi là đá trơn nhưng cũng chẳng hề hấn gì với một chiếc xe như thế.

Dọc dòng sông Miện trở về phố thị, chúng tôi chẳng thể quên đôi bàn tay, ánh mắt cũng như câu chuyện về người đàn ông đã dành cả cuộc đời để giữ những mảnh hồn bạc ở lại mãi trên mảnh đất địa đầu của đất nước. Người H’Mông anh hùng chọn những ngọn núi cao nhất để ở với câu nói “Thái theo nước, H’Mông theo mây” (người dân tộc Thái thường sống cạnh các con suối, người H’Mông thì cứ theo mây mà lên núi cao). Giữa lưng chừng trời đó, trong bản nhỏ giữa biên cương, ngọn lửa của lò thổi bạc vẫn bập bùng mặc gió lạnh gào thét…

Đến Hà Giang nhiều nhưng bạn đã biết tới hoang mạc đá Sảng Tủng độc nhất?

Du Lịch

Ai đã một lần lên mảnh đất địa đầu tổ quốc, đã qua những con đường cheo leo bên vách núi đá dựng đứng của Đồng Văn chắc hẳn sẽ hiểu được sự nhọc nhằn của mảnh đất này. Không ngoa để nói rằng, cuộc sống ở đây có lẽ khắc nghiệt nhất trên toàn Việt Nam, ở đâu cũng chỉ thấy đá và đá, con người như được sinh ra từ đá và chết vùi vào đá. Và trong cái không gian hơn 600km2 của miền đá khô khát miên man bất tận đó, những vẻ đẹp từ cuộc sống khắc nghiệt cũng hiện lên một cách kỳ diệu.

dsc_1035
Hà Giang vốn được mệnh danh là “mảnh đất của đá và đá”
dsc_1038
Sảng Tủng vốn rất rất ít dấu chân của dân du lịch
img_1059
Nơi mà sự khô cằn của đá hiện rõ trên từng bước chân đi

Dốc Bắc Sum quanh co hiểm trở, núi đôi cô Tiên đẹp mơ màng, dốc Thẩm Mã, Chín Khoanh như dải lụa giữa cao nguyên, đèo Mã Pí Lèng hiểm trở bậc nhất, hẻm vực Tu Sản dựng đứng hàng trăm mét, đường lên Ma Lé chênh vênh như bám vào vách đá… Đá miên man bất tận, đá chất ngất kéo dài hàng trăm cây số, đá khô khốc và chết chóc, nhưng bạn phải đến “Hoang mạc đá Sảng Tủng” mới cảm nhận được sự cực hạn khó nhọc của con người và sự khô khốc chết chóc của đá.

img_4735
Con đường cheo leo vào Sảng Tủng xuyên qua những rừng núi đá
img_9004
Những miền đất khác của Hà Giang cũng khô cằn nhưng lại bừng sắc hoa mỗi khi xuân về

Hoang mạc đá Sảng Tủng được biết đến như một dạng địa chất độc đáo của cao nguyên đá Đồng Văn. Đó là những kiểu núi dạng kim tự tháp hoặc hình nón bên trên nhọn hoặc hơi khum với sườn thẳng tắp một góc chừng 45 độ. Không có cây cối, chỉ có trập trùng đá xám gối vào đá xám mà thôi.

dsc_1008
Chúng tôi đi trên những con đường mà “xe lăn trên đá, đá lăn trên đường”
img_4714
Có rất nhiều “kim tự tháp” đá ở Sảng Tủng

Theo các nhà khoa học, dạng địa hình này được tạo ra bởi các dãy núi đá vôi bị phong hóa, trên bề mặt gần như không có lớp phủ thực vật. Đặc biệt, dạng địa hình này gần như chỉ xuất hiện từ độ cao 1.300m trở lên và nhiều nhất là trong khoảng 1.500 – 1.700m so với mực nước biển.

img_4727
Len giữa những khoảnh đất ít ỏi đó là nguồn sống của đồng bào nơi đây
img_1048
Hoang mạc đá Sảng Tủng là sự thể hiện một cách rõ nét nhất cuộc sống nhọc nhằn trên đá của đồng bào
img_4728
Một cuộc sống nhọc nhằn khi rất rất ít nước sinh hoạt, chỉ trồng được ngô 1 vụ…

Có rất nhiều bãi đá khác nhau ở cao nguyên Đồng Văn như “vườn thú đá Lũng Pù” với nhiều phiến đá hình con thú to nhỏ, hay như “bãi đá hải cẩu” ở Vần Chải, “vườn hoa đá” Khâu Vai, “rừng đá Sà Phìn – Lũng Táo”, “tháp kim Pả Vi”… Những bãi đá ấy vẫn gợi lên cảm giác về sự sống và người dân vẫn có thể gieo ngô vào các hốc đất nhỏ giữa những triền núi đá để mưu sinh.

dsc_0940
Chúng tôi chọn cho mình con đường nhọc nhằn vào Sảng Tủng từ Sủng Là
dsc_1143
Băng qua những thửa đất nhỏ nở đầy hoa
dsc_0996
Để thấy cuộc sống khó nhọc của đồng bào nơi đây

Nhưng hoang mạc đá Sảng Tủng thì lại như một bãi đá vụn hoang tàn. Gần như không có cây cối, không sông suối, cả cảnh quan của vùng đất này gợi lên sự hoang vu một cách kỳ lạ – đó cũng là lý do vì sao các nhà nghiên cứu gọi là hoang mạc đá. Cả vùng hoang mạc chỉ có mấy chục hộ dân sinh sống dưới những thung lũng nhỏ xen kẽ giữa các núi đá.

img_1052
Hoang mạc đá Sảng Tủng vẫn còn hoang sơ bởi đường đi khó nhọc, bởi du lịch chưa đặt chân đến nơi
img_1066
Nơi những ngôi mộ đá rải đầy khắp lối đường đi
dsc_1089
Bên cạnh một cuộc sống bình yên đến lạ lùng

Những ngôi nhà trình tường nhỏ bé trên khoảnh đất nhỏ hiếm hoi chỉ trồng được rất ít ngô hoặc cải bởi quanh năm thiếu nước và khí hậu khô cằn. Đó là những người Mông, Dao, Lô Lô đang kiêu hãnh đương đầu với thiên nhiên và viết nên bản hùng ca sinh tồn, nơi mảnh đất mà người ta vẫn nói rằng “con người ở đó sinh ra từ đá, lớn lên cùng đá, sống trên đá và chết vùi vào đá”.