Nữ đạo diễn Chole Zhao: Từ tuổi trẻ nổi loạn ở Bắc Kinh đến những chuyến hành trình sâu bên trong trái tim nước Mỹ

Sao

Quả cầu Vàng lần thứ 78 chính là chứng nhân mới nhất cho thành công của Chole Zhao tại Hollywood. Lấy khung cảnh ngoạn mục về miền Tây nước Mỹ, “Nomadland” đã đem về 2 giải thưởng lớn: “Bộ phim điện ảnh xuất sắc nhất” và “Đạo diễn xuất sắc nhất”. Điều này đã giúp Chlóe Zhao trở thành nữ đạo diễn thứ 2 chiến thắng tại hạng mục “Đạo diễn xuất sắc nhất”. Đồng thời cô cũng là nữ đạo diễn gốc Á đầu tiên chiến thắng tại hạng mục này. Công thức nào làm nên thành công tuyệt vời của một dự án với ngân sách ít ỏi? Hay nói rộng hơn, Chole đã hóa phép như thế nào vào những thước phim của cô? 

“Nomadland” – Câu chuyện về khả năng tiến lên phía trước, ngay cả khi thế giới chúng ta biết tan thành cát bụi

Nếu 2 bộ phim đầu tay – “Songs My Brother Taught Me” và “The Rider” xoay quanh những người bị gạt ra ngoài lề xã hội, thì “Nomadland” khắc hoạ cuộc đời của những người đàn ông và phụ nữ bị bỏ lại phía sau bởi nền kinh tế toàn cầu. “Nomadland” đã nhận được một loạt giải thưởng trước khi được tôn vinh tại Quả cầu vàng lần thứ 78, bao gồm cả giải Sư tử vàng của Liên hoan phim Venice. Là một bức chân dung nhạy cảm và đầy sắc thái về một cuộc sống thoáng qua, “Nomadland” lấy cảm hứng từ tác phẩm phi hư cấu năm 2017 của Jessica Bruder – “Nomadland: Surviving America in the Twenty First Century”. Nhưng cô đã biến câu chuyện trở thành của riêng mình khi đặc tả một chuyến du hành đầy mê hoặc nơi miền Tây nước Mỹ.

“The River” (2018) với kinh phí 80.000 đô la trở thành một trong những bộ phim yêu thích của cựu Tổng thống Barack Obama, và các nhà phê bình phim không tiếc lời khen ngợi rằng Chole Zhao đã sáng tạo lại phương Tây.

Sau cái chết của chồng, mỏ thạch cao của thị trấn của Fern (Frances McDormand) đang sống cũng đóng cửa, khiến cư dân thị trấn bỏ đi tứ xứ. Người phụ nữ 60 tuổi đã lái xe tải vòng quanh nước Mỹ, nhận những công việc lặt vặt và gặp gỡ những người du mục khác trên đường đi (nhiều người trong số họ do các diễn viên không chuyên nghiệp thủ vai). Không chỉ độc lập, nghiêm khắc hay bướng bỉnh, Fern còn có mặt dịu dàng và tình cảm như chính Chole và những “chiến binh” đời thường mà Chole đã bắt gặp. Cảm xúc mà “Nomadland” mang đến không nhiều không ít, rất vừa vặn nhưng sâu sắc như lời nói của Fern: “Tôi không phải là người chưa có tổ ấm, mà là người biến mọi nơi mình đến thành tổ ấm”.

Kinh phí sản xuất của “Nomadland” khá khiêm tốn, rơi vào khoảng 4 đến 6 triệu đô la.

Chia sẻ thông điệp của “Nomadland”, nữ đạo diễn 39 tuổi cho biết: “Tất cả chúng ta sẽ trải qua những ngày khó khăn nhất vào một thời điểm nào đó. Chúng ta buộc phải chiến đấu để tìm những thứ định hình bản thân, bởi vì một lý do nào đó chúng đã sụp đổ hoặc biến mất hoàn toàn. Với tôi, khả năng kiên trì để tái thiết lập lại cuộc sống mới, hiểu được chính mình là điều chỉ có ở con người”. Và tinh thần này được thể hiện rõ nét thông qua nhân vật Fern.

Cô và Frances McDormand gặp nhau một ngày trước lễ trao giải Film Independent Spirit Awards (2018), nơi McDormand được đề cử cho “Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất” và Zhao nhận được khoản trợ cấp 50.000 đô la cho các đạo diễn nữ.

Một trong những chi tiết thú vị mà tín đồ điện ảnh không khỏi bất ngờ đó là, kể từ khi Chole bắt đầu chuẩn bị cho bộ phim đầu tiên của mình, cô đã sống trên đường, trong ô tô, khu cắm trại và nhà nghỉ. Cô ấy đã dành rất nhiều thời gian cho riêng mình và hoàn toàn yêu thích việc này. “Để tìm thấy cảm giác yên bình và cô độc là một trong những điều khó nhất, nhưng đó cũng là một điều đáng kinh ngạc khi đạt được, bởi vì nó cho phép bạn vượt qua hầu hết mọi thứ”, nữ đạo diễn gốc Á tiết lộ.

Chole Zhao: “Tôi thích tự nhắc nhở mình rằng chúng ta luôn có nhiều cách khác nhau để sống.”

Chole sinh ra ở một gia đình trung lưu tại Bắc Kinh có cha là một giám đốc công ty thép và mẹ là nhân viên bệnh viện. Cô là một học trò nghịch ngợm, một cô gái khác lạ so với các bạn đồng lứa, bị ám ảnh bởi văn hóa phương Tây, yêu thích kênh MTV và các bộ phim như “Terminator” và “Sister Act”. Cô cho biết mình luôn cảm thấy bị gò bó bởi một nền văn hóa cổ xưa, nơi cô được kỳ vọng sẽ đi theo một con đường nhất định.

Với khả năng thiên biến vạn hóa và sự lang bạt của mình, Chole ví bản thân như một con tắc kè hoa.

Vào năm 14 tuổi, cô được cha mẹ gửi đến một trong những trường nội trú ở Anh. Nhưng sự tò mò và yêu thích cô dành cho nước Mỹ quá lớn, nên đã quyết định chuyển sang một trường trung học tại Los Angeles sau đó 3 năm. Trước khi đến với điện ảnh, Chole đã dành thời gian học và nghiên cứu chính trị tại Đại học Mount Holyoke ở Massachusetts.

Có thể ít người biết nhưng Chole rất sợ lãng phí thời gian vì thế mà mỗi giờ của cô đều được lên kế hoạch.

Chole tự nhận mình không phải là kiểu nhà làm phim chỉ biết làm phim, mà cô phải yêu chủ đề của mình và muốn tìm hiểu thêm về nó: “Ai đó đã từng nói với tôi rằng niềm đam mê không thể duy trì nhưng sự tò mò thì có”. Rõ ràng là chúng ta phải phấn khích trước những điều nhỏ nhặt mà bản thân khám phá được trên hành trình của mình. Không chỉ vậy, Chole còn là người không mấy quan tâm đến những chủ đề thịnh hành trên mạng xã hội, bởi làm những bộ phim với sức sống vượt thời gian chính là tôn chỉ của cô. “Tôi thích tự nhắc nhở mình rằng chúng ta luôn có nhiều cách khác nhau để sống”, Chole khẳng định.

Tự nhận mình là người theo chủ nghĩa vô thần, Chole không bị ràng buộc bởi những ý thức tôn giáo nghiêm ngặt, thay vào đó có thể tự do hòa nhập và xem những nơi đặt chân đến là nhà.

Có thể nói Chole Zhao là một “wanderer” đúng nghĩ khi cô luôn muốn đi thật xa để xóa bỏ mọi danh tính mà mình đã tạo dựng. Cô sẽ đi đến nơi không ai biết cô là ai để cô biết mình là ai. “Lắm lúc chúng ta không thật sự chắc chắn liệu mình có đang sống cuộc sống mà mình muốn, hay chỉ là cuộc sống mà bạn đã vấp phải”, Chole lý giải.

Chole muốn giới thiệu với người xem về cuộc sống của những người khác, nơi mọi chi tiết đều được thể hiện tinh xảo đến mức bạn gần như đang hít thở chung một bầu không khí với nhân vật. Như một người kể truyện, mối quan tâm của nữ đạo diễn là đem đến những trải nghiệm chân thực và trung thực nhất có thể cho các nhân vật. Chole thường lân la khắp mọi nơi từ các quán bar, các sự kiện cộng đồng đến trạm xăng… để trò chuyện với mọi người, nhằm tìm kiếm những chất liệu đời thường mà cô cảm thấy hấp dẫn để dựng thành phim.

Sau khi nhận giải thưởng của mình tại đêm trao giải Quả cầu Vàng, bên cạnh lời cảm ơn dành cho đội ngũ “Nomadland”, nữ đạo diễn cũng không quên chia sẻ về sự gia tăng bạo lực gần đây đối với người gốc Á ở Mỹ: “Có rất nhiều con người tuyệt vời đã và đang làm những công việc đáng kinh ngạc trong cộng đồng để nâng cao nhận thức về vấn nạn này. Tôi nghĩ rằng sự thấu hiểu và cố gắng nhìn thế giới từ góc độ của người khác là cách duy nhất để chúng ta có thể tồn tại như một loài.”

Sau siêu phẩm “Nomadland” chúng ta sẽ còn phải nóng lòng hơn với “Eternals” – dự án của nhà Marvel được nữ đạo diễn cầm trịch. Bên cạnh góc nhìn đặc sắc và lối tư duy độc đáo của Chole Zhao, tác phẩm còn vô cùng hứa hẹn khi sẽ là một bộ phim phá vỡ giới hạn vốn có với nhân vật LGBT đầu tiên của loạt phim và một anh hùng Ấn Độ do Kumail Nanjiani thủ vai.

Sau cùng, nói về phong cách làm phim đặc trưng của mình, nữ đạo diễn sinh năm 1982 cho biết, hy vọng luôn là thông điệp cốt lõi mà cô luôn muốn gửi gắm đến với người xem.

Thực hiện: Huyền My Trương

04/03/2021, 17:10