Showbiz Việt mùa giải thưởng: Ảm đạm, buồn tẻ, thiếu sức nặng chuyên môn

Giải Trí

showbiz-viet-mua-giai-thuong-1

Phát súng mở màn cho mùa giải thưởng năm nay là lễ trao giải Keeng Young Awards diễn ra vào ngày 3/1/2019. Giải thưởng này khẳng định sự khác biệt của mình bằng việc cho ra đời một “quỹ đầu tư âm nhạc trong năm 2019” dành cho người chiến thắng ở mỗi hạng mục. Đây có thể chỉ là một lối diễn giải thông minh hơn về khoản tiền thưởng, nhưng vẫn là một cách đáng yêu để lấy lòng nghệ sĩ cũng như người hâm mộ.

soobin
Thực trạng của hầu hết những giải thưởng âm nhạc hiện nay: chưa mang tính tôn vinh, chưa có sức nặng với nghệ sĩ lẫn khán giả.

Tương đồng về cả quy mô lẫn hình thức tổ chức với Keeng Young Awards là Zing Music Awards – giải thưởng được trao bởi trang nghe nhạc trực tuyến Zing MP3. Giải thưởng này tiếp tục khẳng định giá trị của một thương hiệu đã bước sang năm thứ tám bằng việc giới thiệu đến khán giả thêm nhiều gương mặt nghệ sĩ underground với tài năng và kỹ thuật không thua kém những nghệ sĩ mainstream.

Hạn chế của hai giải thưởng này là kết quả của chúng chỉ dựa trên hai số liệu: lượt nghe trực tuyến và lượt tải album. Ấy là chưa bàn đến việc ngay lúc này, các trang nghe nhạc trực tuyến trong nước cũng đang phải chia năm xẻ bảy độ phủ sóng với những ông lớn từ nước ngoài như Apple Music hay Spotify, khiến kết quả kiểm đếm đó càng mang tính đơn lẻ.

Nằm kẹt giữa Keeng Young Awards và Zing Music Awards, được tổ chức vào ngày 4/1/2019, lễ trao giải Làn Sóng Xanh Next Step cũng là một hiện tượng thú vị của mùa giải thưởng đầu năm. Được tổ chức bởi Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, sau 21 năm, chương trình này đã có những thay đổi đáng kể trong cách thức tổ chức và tiếp cận công chúng: từ tên gọi Làn Sóng Xanh Next Step đến lễ công bố đề cử và bình chọn được tổ chức như một chương trình nghệ thuật hoàn chỉnh…

Tuy nhiên, quan trọng nhất là những đổi mới trong quy cách chấm giải. Thay vì quy định trao giải dựa trên bình chọn của khán giả nghe đài – hình thức đã trở nên lỗi thời trước sự cạnh tranh của các kênh nghe nhạc trực tuyến, ban tổ chức Làn Sóng Xanh Next Step đã huy động một hội đồng giám khảo hùng hậu lên đến 200 người. Lá phiếu bình chọn được thu thập qua nhiều cách thức, từ nhiều đối tượng khác nhau: thính giả của kênh phát thanh, khán giả theo dõi các kênh đối tác, trung tâm tác quyền âm nhạc, phiếu khảo sát từ các trường đại học…

zing-music-awards-cup2
Zing Music Awards mặc dù đã bước sang năm thứ 9 nhưng vẫn chưa thể trở thành giải thưởng đi đầu của thị trường âm nhạc Việt Nam. Nguyên nhân có lẽ đến từ việc nền tảng chính – Zing MP3 – chỉ là 1 kênh nghe nhạc hướng đến đối tượng khán giả bình dân, đa phần thích nghe nhạc miễn phí.

Cả ba ví dụ kể trên đều cho thấy nỗ lực khẳng định vị thế giải thưởng của ban tổ chức, nhưng vẫn khó có cái tên nào trong số đó đủ tầm đánh giá cả một đời sống âm nhạc Việt Nam. Nhìn ra thế giới, nền âm nhạc toàn cầu vận hành dựa trên thứ hạng của bảng xếp hạng Billboard. Quyền lực của Billboard Music Awards thể hiện ở hệ thống đo lường riêng do Nielsen SoundScan thống kê độc lập, bao phủ hoàn toàn bốn hình thức nghe nhạc chính: nghe trực tuyến có trả phí (streaming), lượng tải album kỹ thuật số, lượng bán album vật lý và số lần phát trên các kênh phát thanh. Làn Sóng Xanh với nền tảng lâu đời là một kênh phát thanh âm nhạc – điều mà Zing hay Keeng đều không có được, hoàn toàn có thể trở thành “một giải thưởng thống lĩnh tất cả” của thị trường âm nhạc Việt nếu mở rộng quy mô thống kê sang ba hình thức còn lại.

Tất nhiên, cũng không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của giới phê bình và hội đồng thẩm định của mỗi giải thưởng. Họ chính là tấm lưới sàng lọc cuối cùng, dựa trên kết quả từ những con số do khán giả trả về. Nhưng làm thế nào để cân bằng được tính thị trường và yếu tố chuyên môn, câu trả lời nằm ở thì tương lai.

drake
Billboard (dù là bảng xếp hạng hay giải thưởng) tỏ ra khá cao tay khi luôn biết cách biến mình thành 1 giải thưởng âm nhạc đại diện cho tất cả.

showbiz-viet-mua-giai-thuong-2

Trong khi những giải thưởng âm nhạc được tổ chức rầm rộ và san sát nhau vào những tháng đầu năm thì lĩnh vực điện ảnh lại khá im ắng. Phải chờ đến tận tháng 3, khán giả mới được theo dõi lễ trao giải Cánh Diều Vàng. Đây cũng là giải thưởng chuyên về điện ảnh duy nhất được tổ chức trong năm 2019, những cái tên được vinh danh trong giải thưởng lần này cũng có thể xem là xuất sắc nhất trong lĩnh vực điện ảnh năm 2018.

Nếu lấy doanh thu (đại diện cho tính thị trường) của một bộ phim làm tiêu chí đánh giá, chắc chắn không thể không nhắc đến “Siêu sao siêu ngố” – bộ phim Tết 2018 của danh hài Trường Giang. Đến thời điểm hiện tại, “Siêu sao siêu ngố” đang nằm trong top 4 bộ phim Việt có doanh thu cao nhất mọi thời đại, và cũng là bộ phim Việt duy nhất cán mốc 100 tỷ đồng doanh thu trong năm 2018. Trái với doanh thu khủng, chất lượng nghệ thuật của bộ phim này xứng đáng lọt vào “top” thảm họa phim Việt 2018. “Tháng năm rực rỡ” cũng mang lại doanh thu đáng kể cho nhà sản xuất, nhưng dễ thấy bộ phim này sẽ khó được lòng ban giám khảo Cánh Diều Vàng, đơn giản vì đây là một phim làm lại từ nguyên tác của điện ảnh Hàn Quốc.

1
Nghịch lý của điện ảnh Việt năm 2018 vẫn luôn là bài toán đau đầu cho các nhà làm phim, là sự thiệt thòi cho khán giả khi phim tốt thì bị ngó lơ, thảm hoạ điện ảnh thì trở thành kỷ lục.
thang-nam-ruc-ro-copy
“Tháng năm rực rỡ” là tia sáng hiếm hoi của điện ảnh Việt trong năm 2018, nhưng sẽ khó ghi dấu ấn tại các giải thưởng vì kịch bản phim được làm lại từ Hàn Quốc.

Ở chặng tiếp theo của bảng xếp hạng phim Việt 2018 là một số đại diện tiêu biểu mà tính thị trường và chất lượng nghệ thuật đạt được sự cân bằng: phim điện ảnh đầu tay “Nhắm mắt thấy mùa hè” của đạo diễn Cao Thúy Nhi giống như một cuốn tiểu thuyết diễm tình nhẹ nhàng, “Chàng vợ của em” thể hiện sự lão làng của đạo diễn Charlie Nguyễn trong việc nắm bắt tâm lý khán giả, “Lời kết bạn chết chóc” của đạo diễn Roland Nguyễn Văn Nhân là một thử nghiệm mới lạ ở thể loại kinh dị, giật gân. Đây đều là những cái tên giàu tiềm năng khi nhận được sự quan tâm của khán giả cũng như doanh thu khả quan từ phòng vé.

Nhóm cuối cùng của màn ảnh Việt năm nay là những bộ phim được đầu tư chỉn chu nhưng phải chấp nhận số phận “lạc nhịp” với thị trường. “Vai diễn đổi đời” (đạo diễn Nguyễn Đức Minh) tuy không mới lạ về nội dung nhưng đặc sắc ở việc chọn xã hội thu nhỏ của những người Việt sống tại Mỹ làm bối cảnh. Bộ phim kinh phí thấp làm về đề tài cải lương “Song lang” (đạo diễn Leon Lê) đã tạo ra kỳ tích khi trụ được tại rạp liên tục trong bảy tuần nhờ sự chung tay “giải cứu” của nhóm khán giả hâm mộ và báo chí. Cuối cùng, ra mắt muộn màng vào dịp cuối năm, lọt thỏm giữa hàng loạt bom tấn nước ngoài là “Mặt trời, con ở đâu?” (đạo diễn Nguyễn Hữu Tuấn) – bộ phim gia đình giàu cảm xúc gây ấn tượng bởi diễn xuất chân thực của dàn diễn viên nhí, tuy nhiên, giới hạn tuổi 13+ cũng như thời điểm ra mắt không “đắt” chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng đến doanh thu.

nham-mat-thay-mua-he
“Nhắm mắt thấy mùa hè”

Điện ảnh Việt Nam năm 2018 ngoài việc là năm nở rộ của những bộ phim đầu tay cũng đã bắt đầu xuất hiện nhiều hơn những cái tên là cầu nối giữa hai đầu cầu nghệ thuật – thị trường. Đáng tiếc, chúng ta vẫn thiếu vắng yếu tố cực đoan như năm 2017 có “Đảo của dân ngụ cư” hay “Cha cõng con”. Hai bộ phim này có thể kém duyên với giải thưởng, nhưng lại là biểu hiện đầy sức sống của dòng phim nghệ thuật.

Cánh Diều Vàng sẽ lựa chọn vinh danh cái tên nào? Một thảm họa núp bóng kỉ lục, một bộ phim loại khá hay một sản phẩm còn xa lạ với đại chúng nhưng đầy đặn cả nội dung lẫn ngôn ngữ điện ảnh? Đó là một bí mật chỉ được hé mở vào đêm diễn ra lễ trao giải. Khán giả và cả giới phê bình điện ảnh giờ đây chỉ có thể đợi chờ. Và đợi chờ.

2
“Chàng vợ của em” – “Lời kết bạn chết chóc”
vai-dien-doi-doi-2
“Vai diễn đổi đời”
mat-troi-con-o-dau
“Mặt trời, con ở đâu?”

showbiz-viet-mua-giai-thuong-3

Lễ trao giải Mai Vàng của báo Người Lao Động hàng năm luôn đầy bất ngờ. Nhưng Mai Vàng năm nay đã bớt đi ồn ào khi vắng mặt Trường Giang. Sau vụ việc cướp sóng truyền hình để cầu hôn Nhã Phương trong lễ trao giải năm 2017, Trường Giang đã bị ban tổ chức giải thưởng chủ động loại tên khỏi danh sách đề cử cũng như danh sách khách mời tham dự.

Trường Giang không phải cái tên duy nhất bị “nghỉ chơi” trong năm nay. Ngày 4/12/2018, ban tổ chức lễ trao giải Làn Sóng Xanh Next Step từng khiến khán giả bất ngờ vì loại tên Chi Pu ra khỏi danh sách đề cử. Lý do được ngầm hiểu là cái mác 16+ cùng những hình ảnh khêu gợi của nữ ca sĩ trong MV “Mời anh vào team em”. Cô cũng là trường hợp nghệ sĩ đầu tiên không được tham gia đề cử dù sản phẩm âm nhạc của mình lọt top bảng xếp hạng iTunes Việt Nam.

116
Nhiều tên tuổi nổi tiếng, đạt được nhiều thành công về mặt thương mại dường như không còn xem trọng các giải thưởng trong nước. Ngược lại, 1 số nghệ sĩ vì lý do nào đó lại không có cơ hội tranh giải.

Nếu động thái của ban tổ chức giải Mai Vàng cho thấy giải thưởng cần nghệ sĩ, sinh ra để tôn vinh nghệ sĩ, nhưng chính người nghệ sĩ cũng cần thể hiện sự tôn trọng với giải thưởng, thì trường hợp của Làn Sóng Xanh Next Step với Chi Pu lại khiến khán giả băn khoăn. Liệu tước quyền được tham gia tranh giải của một nghệ sĩ vì lý do hình ảnh không phù hợp thuần phong mỹ tục có công bằng không khi tiêu chí của Làn Sóng Xanh là chất lượng sản phẩm âm nhạc chứ không phải độ hở hang?

Bên cạnh những cái tên bị từ chối, khán giả cũng tò mò về những nghệ sĩ có truyền thống “mời cũng không đến” như Mỹ Tâm hay Sơn Tùng M-TP. Dường như khi đã đạt được những thành tựu nhất định trong sự nghiệp, việc xuất hiện tại các lễ trao giải với nghệ sĩ chẳng còn thực sự quan trọng.

Thực hiện: depweb

08/01/2019, 15:00

Nở rộ trào lưu làm web drama: Còn gì ngoài chọc cười và tấu hài?

Giải Trí

Đầu tiên, phải thành thật với nhau rằng web drama Việt ra đời với hai mục đích: bán quảng cáo và tăng lượng view cũng như subscribe cho trang YouTube của nghệ sĩ. Chính vì thế, các web drama Việt thường có nội dung khá đơn giản và bám sát những trào lưu được khán giả yêu thích.

Năm 2018, cung đấu là một từ khóa “hot”. Khi người xem ăn ngủ với “Hậu cung Như Ý truyện” và “Diên Hi công lược” trên sóng truyền hình, thì tại YouTube, diễn viên hài Nam Thư và Thu Trang cũng lập tức cho lên sóng hai web drama cung đấu là “Nam Phi liên hoàn kế”“Bổn cung giá lâm”. Chuyện bang hội với những trận chiến mưa máu gió tanh, những tình nghĩa huynh đệ tỉ muội cũng là thể loại được khán giả hiện đại ưa thích. Chẳng vậy mà “Thập tam muội” của Thu Trang, “Ông trùm dẹp loạn giang hồ” của Ưng Hoàng Phúc hay “Người trong giang hồ” phần 6 của Lâm Chấn Khang đều lọt top 10 web drama Việt được yêu thích.

Bắt đầu bằng series phim hài – tâm linh có tên gọi “Ai chết giơ tay” của Huỳnh Lập ra mắt vào tháng 5/2018, số lượng web drama Việt Nam giờ đây đã đếm đủ 10 đầu ngón tay. Nếu ví đó như một vườn hoa, thì cả vườn hoa ấy đều chỉ đang nở cùng một kiểu, một màu.

web-drama-2

1. Lạm dụng yếu tố hài

Tại Hàn Quốc, mỗi web drama chỉ gói gọn trong khoảng 14-24 tập, thời lượng mỗi tập là 20-30 phút, cốt truyện giản dị, thường khai thác các khía cạnh đời sống thường nhật. Tại Trung Quốc, không có một giới hạn cụ thể nào về thời lượng hay thể loại để phân biệt web drama và TV series, ngoài việc web drama được đăng tải trên các trang lưu trữ video như Yoku, iQiyi… (“Diên Hi công lược” được phát trên iQiyi trước cả khi chiếu trên truyền hình). Còn ở Việt Nam, web drama được đăng trên YouTube, độ dài trung bình 30 phút/tập, dưới 10 tập/series, đa phần hướng đến tính hài hước do những gương mặt hoạt động mạnh mẽ nhất trên thị trường này đều là diễn viên hài như Thu Trang, Huỳnh Lập.

Không phải một nghệ sĩ hài, Ưng Hoàng Phúc chọn các pha hành động làm điểm nhấn trên nền tảng chính kịch. Tiếc rằng diễn xuất không chuyên của nam ca sĩ khiến “Ông trùm dẹp loạn giang hồ” chỉ dừng lại ở mức một sản phẩm chiều lòng người hâm mộ. Trong khi đó, “Thập tam muội” của Thu Trang – Tiến Luật cũng khai thác chuyện đấu đá giang hồ, diễn xuất ở mức chấp nhận được, nhưng vì hài hước nên lại có sức lan toả mạnh hơn. Có một quy luật ngầm hiểu: để dễ thành công ở thị trường Việt Nam, web drama nên là một phim hài.

Nhưng hài chưa phải yếu tố quan trọng nhất, bộ phim cần phải có chất lượng. “Cương thi biến” của Duy Khánh có yếu tố hài hước nhưng lại chỉ mang đến cho khán giả cảm giác dài dòng và mệt mỏi. “Nam Phi liên hoàn kế” cũng tự biến mình thành thảm hoạ vì sự cường điệu quá đà. Ngắm nhìn những vị phi tần ăn bận loè loẹt, điệu bộ nhả nhớt, chưa kịp cất tiếng đã lộ diễn biến, khán giả thở phào: “Ơn giời, phim chỉ có 6 tập”. “Sài Gòn anh yêu Kem” cũng cùng chung số phận chọc cười mà chẳng thể khiến ai nhếch mép. Xem những bộ phim này, khán giả như thấy lại những parody nhiều tập từng một thời gây bão của DAMTv hay BB&BG.

2. Lối thoát chật chội

Sự xuất hiện quanh quẩn của từng đó gương mặt nghệ sĩ giải trí khiến web drama Việt nhanh chóng trở nên nhàm chán. BB Trần tham gia “Thập tam muội”“Nam Phi liên hoàn kế”, cặp vợ chồng Thu Trang – Tiến Luật giữ vai chính trong “Thập tam muội”“Bổn cung giá lâm”, Huỳnh Lập tham gia vai chính trong “Ai chết giơ tay” và một vai thứ trong “Tay buôn, buông tay”… Chưa kể tới dàn diễn viên phụ với những cái tên có thể khán giả chưa nhớ, nhưng gương mặt thì chắc chắn đã quen vì họ xuất hiện trong nhiều phim quá!

web-drama-3

Sự quanh quẩn này vừa cho thấy tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của những diễn viên được mời đi mời lại – những cái tên bảo chứng cho lượt view khủng trên thị trường YouTube Việt thượng vàng hạ cám; lại vừa cho thấy sự ít ỏi và đơn độc của web drama. Nó mới chỉ tồn tại như một hình thức cao cấp hơn của các video parody giải trí hoặc một chương trình quảng cáo nhiều tập. Về lâu dài, web drama Việt càng ngày càng giống một lối thoát của các nghệ sĩ trong tình cảnh sân khấu kịch lao đao, điện ảnh bão hoà tiếng cười, và chính bản thân họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một vai diễn đổi đời. Không thành công trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn do người khác đặt ra, họ sử dụng web drama như một sân chơi của riêng mình, nơi họ vừa là người chơi, vừa là người ra luật. Lời ăn lỗ chịu, sẽ chẳng có giới phê bình nghệ thuật hay đơn vị quản lý văn hoá nào ở đó để chỉ trích hay giới hạn họ.

Tính đến thời điểm hiện tại, tập đầu tiên của “Ai chết giơ tay” đạt tới 9.6 triệu lượt xem trong khi tập cuối cùng của series này là hơn 6.1 triệu. Tập đầu của “Nam Phi liên hoàn kế” vượt ngưỡng 10.6 triệu lượt xem còn tập mới nhất dừng ở con số 2 triệu view. Lượt view cho tập đầu – tập cuối của “Bổn cung giá lâm” cũng chênh nhau tới 5.2 triệu… Những con số này thể hiện mức độ quan tâm giảm dần theo thời gian của khán giả, tỉ lệ thuận với chi phí sản xuất mỗi tập. Chính vì vậy, web drama Việt thường chỉ gói gọn trong 6-8 tập. Phim cần kết thúc khi lượng người xem chưa giảm xuống quá thấp và tiền đầu tư bỏ ra chưa quá nhiều.

web-drama-5

3. Được gì và mất gì?

Đặt giả thiết nếu web drama Việt vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ theo lộ trình như hiện nay và không rơi vào thoái trào, thì sau một thập kỉ nữa, di sản mà nó để lại cho nền giải trí nước nhà sẽ là gì?

Những series phim chất lượng cao? Hi vọng là thế hệ tương lai sẽ không nghĩ thế! Một xu hướng xem phim truyện mới? Không đợi tới khi web drama xuất hiện, thì những tiểu phẩm nhiều phần đăng trên YouTube đã làm việc đó rồi. Thành tựu của loại hình này có lẽ là một tinh thần làm nghệ thuật đáng được cổ vũ. Các nghệ sĩ sẵn sàng đầu tư thời gian và tiền bạc cho sản phẩm của mình, để sức sáng tạo vượt qua giới hạn cũ kĩ. Dù có thể không nhận được phần thưởng tương xứng, nhưng ít nhất, họ đã thực sự đam mê.

Thiếu vắng những gương mặt diễn viên nhưng dư thừa những cái tên nghệ sĩ, ngày càng trở nên một màu vì lạm dụng yếu tố hài hước, được cổ xuý bởi thói quen xem xổi của không ít khán giả, đó là 3 trong vô vàn lý do khiến web drama Việt mới chớm nở nhưng đã sớm tiến đến điểm bão hoà. Từ tháng 10/2018 đến nay, chưa có thêm một cái tên web drama nào đủ sức gây sóng gió dù trước đó chúng gối nhau ra đời san sát, cũng không có bất kì một dự báo xu hướng nào trong năm 2019 dành cho các web drama.

Mặt trái của việc xem miễn phí trên YouTube là người xem trở nên dễ dãi, còn nghệ thuật thì dễ bị tha hoá. Liệu web drama Việt có lột xác trở thành một hình thức phim truyện mới không, hay lại trượt theo motif hài kịch dài tập chiếu trên YouTube? Quyền quyết định không nằm trong tay những nghệ sĩ hài. Họ chỉ là người tạo ra xu hướng, còn chính chúng ta, từ hàng ghế khán giả, mới nắm quyền quyết định sự sống – chết của xu hướng ấy.