Liên hoan phim Venice 2026 mang đến những tác phẩm điện ảnh đáng chú ý từ khắp nơi trên thế giới. Sự kiện năm nay ghi nhận màn trở lại của nhiều đạo diễn tên tuổi cùng các dự án phim được kỳ vọng tạo tiếng vang lớn.
Liên hoan phim Venice lần thứ 83 diễn ra từ ngày 02/09 đến 12/09/2026, tại đảo Lido (Ý). Dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Ban giám khảo Maggie Gyllenhaal, mùa giải năm nay thu hút nhiều sự chú ý từ công chúng khi quy tụ 88 tác phẩm điện ảnh đến từ 62 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, 20 bộ phim nằm trong hạng mục tranh giải chính. Không chỉ vậy, liên hoan phim năm nay còn chứng kiến sự trở lại của nhiều tên tuổi kỳ cựu như Martin McDonagh, Werner Herzog, Lee Chang Dong và Robert Pattinson trong những tác phẩm điện ảnh đầy hứa hẹn.
Tuy vậy, mùa liên hoan phim năm nay khiến một bộ phận khán giả thất vọng vì thiếu vắng nhiều dự án bom tấn Hollywood, số lượng nữ đạo diễn khiêm tốn cùng loạt tác phẩm khai thác các vấn đề chính trị, truyền thông và công nghệ. Điều này đã làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều, làm gia tăng sự tò mò và kỳ vọng trước thềm trao giải Sư tử Vàng vào ngày 12/9.
“Tác giả điện ảnh” là thuật ngữ dùng để chỉ những đạo diễn có tầm nhìn nghệ thuật độc lập, định hình được tư duy làm phim nhất quán qua từng tác phẩm. Khác với những người làm phim thuần túy phục vụ thương mại, một tác giả điện ảnh được xem như tác giả đích thực của bộ phim (tương tự như nhà văn viết tiểu thuyết hay họa sĩ trước bức họa của mình). Ở đó, từng khung hình, kịch bản, nhịp dựng cho đến âm nhạc đều là những mảnh ghép phản chiếu trọn vẹn thế giới quan và chân dung nghệ thuật riêng biệt của họ. Lịch sử dòng phim này gắn liền với “Thuyết tác giả” (Auteur Theory) do các nhà phê bình của tờ tạp chí điện ảnh Cahiers du Cinéma (Pháp) khởi xướng vào những năm 1950.
Tại liên hoan phim Venice lần thứ 83, danh sách tranh giải đánh dấu sự trở lại của hàng loạt tên tuổi lớn sau nhiều năm vắng bóng. Giới phê bình nhận định tâm điểm tại Lido năm nay hoàn toàn thuộc về dòng phim tác giả. Thay vì phụ thuộc vào các bom tấn thương mại, sự trỗi dậy mạnh mẽ của những dự án mang đậm dấu ấn cá nhân đã nâng tầm chất lượng chuyên môn, hứa hẹn tạo nên cuộc đua tranh giải Sư tử Vàng đầy kịch tính. Nếu “Wild Horse Nine” và “Ink” là hai tựa phim được giới phê bình lẫn công chúng thảo luận sôi nổi trên khắp truyền thông trước thềm khai mạc liên hoan phim Venice, thì chỉ sau vài ngày đầu, dự án “Possible Love” của vị đạo diễn Lee Chang Dong bất ngờ bứt phá mạnh mẽ trở thành ứng cử viên nặng ký cho giải Sư tử Vàng.
“Possible Love” là dự án điện ảnh mới nhất của đạo diễn sinh năm 1954 sau 8 năm vắng bóng kể từ “Burning” (2018). Phim xoay quanh những va chạm đầy phức tạp giữa hai cặp vợ chồng thuộc các tầng lớp xã hội khác nhau, đồng thời châm biếm sâu sắc về khoảng cách giai cấp, sự lợi dụng lẫn nhau và sự phai nhạt của niềm tin trong xã hội hiện đại. Bằng lối kể chuyện hiện thực đầy tính chiêm nghiệm, Lee Chang Dong lột tả trọn vẹn những mâu thuẫn nội tâm và khát vọng yêu thương tưởng chừng vô hình nhưng vô cùng sống động.
Phim hiện ghi nhận nhiều phản ứng tích cực từ giới chuyên môn. Tờ The Hollywood Reporter gọi “Possible Love” là hiện tượng tại Venice. Trong khi, The Guardian đánh giá cao cách bộ phim phân tích chủ đề về tình bạn và con người. Nhờ đó, Lee Chang Dong nhanh chóng ghi tên mình vào danh sách những đạo diễn sáng giá cho giải Sư tử Vàng, giúp “Possible Love” tạo đà vững chắc cho cuộc đua săn giải thưởng giai đoạn tiếp theo.
Trong khi đó, Martin McDonagh đánh dấu sự trở lại Venice bằng bộ phim “Wild Horse Nine”, quy tụ dàn diễn viên thực lực gồm Sam Rockwell và John Malkovich. Lấy bối cảnh đảo Phục Sinh vào đầu thập niên 1970, giai đoạn dẫn đến cuộc đảo chính quân sự tại Chile năm 1973, bộ phim xoay quanh hai nhân viên CIA (Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ) đứng trước những giằng xé về nội tâm và đạo đức. McDonagh tiếp tục phát huy thế mạnh với chất hài đen làm nên tên tuổi cùng các nhân vật đối diện với bi kịch đạo đức, nhưng lần này được đặt vào nền tảng lịch sử và chính trị rõ nét hơn.
Ngay sau buổi công chiếu vào ngày 3/9, “Wild Horse Nine” đã sớm góp mặt trong nhóm phim dẫn đầu cuộc đua giải thưởng. Nếu duy trì được sự kết hợp quen thuộc giữa chất hài đen, kịch tính và các vấn đề chính trị, đạo diễn Martin McDonagh hoàn toàn có cơ hội cạnh tranh giải Sư tử Vàng năm nay.
Không kém cạnh, đạo diễn Werner Herzog tiếp tục tạo dấu ấn khác biệt với bộ phim “Bucking Fastard”, với sự tham gia của hai chị em Rooney Mara và Kate Mara trong vai cặp sinh đôi. Điểm độc đáo của tác phẩm là hai nhân vật chính phải nói đồng thanh trong suốt phần lớn thời lượng, thể hiện phong cách làm phim không theo lối mòn của đạo diễn người Đức, đồng thời phản ánh rõ phong cách sáng tạo vốn khó dự đoán của ông.
Werner Herzog chỉ mất khoảng 5 ngày để hoàn thiện kịch bản, đồng thời dành cho hai chị em nhà Mara một khoảng thời gian rất ngắn để tập luyện sự phối hợp trước khi chính thức bấm máy. Có thể nói sau nhiều mùa phim ưu tiên các dự án quy mô lớn, một tác phẩm như “Bucking Fastard” cho thấy sức hút của liên hoan phim Venice vẫn nằm ở những ý tưởng điện ảnh khó lòng tìm thấy trong dòng phim thương mại.
Trong số các tác phẩm tranh tài, “Primetime” của đạo diễn Lance Oppenheim bất ngờ bùng nổ tại mùa giải năm nay. Bộ phim có sự tham gia của Robert Pattinson trong vai Chris Hansen – người dẫn chương trình thực tế “To Catch a Predator” từng gây nhiều tranh cãi khi dùng camera giấu kín để bẫy những kẻ có hành vi tiếp cận trẻ vị thành niên.
Ngay sau buổi công chiếu vào ngày 5/9, tác phẩm đã nhận được tràng pháo tay kéo dài 9 phút tại hội trường Sala Grande. Bên cạnh đó, các nhà phê bình phim đã dành nhiều lời khen cho tài tử Robert Pattinson. Variety ghi nhận sự đột phá trong lối diễn xuất của anh trong dự án này, trong khi Vanity Fair nhận xét bộ phim mang đến cho anh một trong những vai diễn để đời, chính thức đưa tên tuổi anh vào cuộc đua Oscar ở hạng mục “Nam diễn viên chính xuất sắc nhất”.
Tuy nhiên, giá trị của “Primetime” không chỉ dừng lại ở phần diễn xuất của cá nhân diễn viên. Thay vì tái hiện một chương trình truyền hình thực tế vốn quen thuộc với khán giả đại chúng, tác phẩm đi sâu vào ranh giới mong manh giữa hoạt động điều tra, tính chất giải trí và hành vi khai thác nỗi sợ hãi của công chúng. Chính sự phân hóa này biến “Primetime” trở thành trường hợp đầy thú vị tại liên hoan phim Venice 2026.
Sự góp mặt của những tên tuổi này cho thấy định hướng rõ ràng của liên hoan phim Venice 2026 là ưu tiên các đạo diễn có phong cách nghệ thuật riêng biệt trong bối cảnh các hãng phim lớn tại Hollywood đang cắt giảm quy mô sản xuất. Nhờ đó, sức hút của các tác phẩm không đến từ kinh phí hay dàn diễn viên nổi tiếng, mà dựa vào tên tuổi đạo diễn, dấu ấn cá nhân và cách họ khai thác các chủ đề quen thuộc.
Liên hoan phim Venice 2026 được đánh giá là một trong những kỳ liên hoan phim mang đậm dấu ấn chính trị nhất trong những năm trở lại đây. Điều này được thể hiện rõ nét qua sự gia tăng đột biến của các tác phẩm trực tiếp khai thác vào những góc khuất chính trị và xã hội. Nổi bật phải kể đến là “Musk”, phim tài liệu dài 4 tiếng của đạo diễn Alex Gibney xoay quanh cuộc đời Elon Musk. Với vị thế của một nhà làm phim từng gặt hái nhiều thành công ở thể loại tài liệu chính trị, việc Gibney dành trọn một tác phẩm quy mô cho nhân vật này đã biến bộ phim thành tâm điểm thu hút sự chú ý của giới chuyên môn.
Sức nóng của liên hoan phim tiếp tục gia tăng khi “NAZA”, tác phẩm do Yuval Abraham và Rachel Szor đồng đạo diễn, chính thức gia nhập đường đua tranh giải Sư tử Vàng. Trước đó, bộ đôi đạo diễn này từng ghi dấu ấn rực rỡ với “No Other Land”, tác phẩm xuất sắc giành giải Oscar ở hạng mục “Phim tài liệu hay nhất năm 2025”. Bằng việc trực tiếp đưa cuộc chiến Gaza lên màn ảnh, “NAZA” khắc họa nỗi đau trước cái chết của những dân thường Palestine, nhanh chóng thổi bùng hàng loạt tranh luận gay gắt ngay trước giờ công chiếu.
Chủ đề Palestine cũng từng trở thành tâm điểm tranh cãi liên quan đến quyết định của ban tổ chức liên hoan phim Venice về việc treo cờ quốc gia này tại sự kiện. Giám đốc nghệ thuật Alberto Barbera giải thích rằng mùa giải năm nay không thể thực hiện điều đó do Ý chưa chính thức công nhận nhà nước Palestine. Tuy nhiên, ông khẳng định Venice luôn rộng mở và ưu tiên tuyển chọn nhiều tác phẩm phản ánh chân thực góc nhìn cùng trải nghiệm của người dân Palestine.
Bên cạnh đó, dự án “DAU” của đạo diễn người Nga Ilya Khrzhanovsky cũng trở thành tâm điểm của những bất đồng liên quan đến xung đột Nga và Ukraine. Sự xuất hiện của tác phẩm trong danh sách tranh giải đã gặp phải sự phản đối gay gắt từ phía Ukraine, buộc Giám đốc nghệ thuật Alberto Barbera phải lên tiếng bảo vệ quyết định tuyển chọn của ban tổ chức.
Khép lại danh sách là “Ink”, tác phẩm mở màn mang đậm hơi thở chính trị cho mùa liên hoan phim năm nay. Dưới sự nhào nặn của đạo diễn Danny Boyle, bộ phim tái hiện thương vụ Rupert Murdoch thâu tóm tờ The Sun vào năm 1969.
Sau suất công chiếu, bộ phim nhận được tràng pháo tay kéo dài 5 phút từ khán giả lẫn giới làm phim. Bộ phim không chỉ đào sâu vào các góc khuất về đạo đức báo chí, quyền lực của truyền thông đại chúng cùng cuộc đua tranh giành độc giả, mà Boyle còn khéo léo kết nối bối cảnh lịch sử ấy với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và tương lai ngành truyền thông đương đại. Việc lựa chọn “Ink” làm tác phẩm mở màn vì thế đã đặt ra một câu hỏi mang tính then chốt cho toàn bộ liên hoan phim: “Ai mới thực sự là kẻ kiểm soát thông tin và nắm quyền quyết định những gì công chúng được tiếp cận?”.
Dường như, những làn sóng tranh luận xung quanh các dự án đã mở ra cho liên hoan phim Venice 2026 không khí đầy sôi động và khó đoán định. Ranh giới giữa nghệ thuật và đời thực dần bị xóa mờ, bởi các tác phẩm được trình chiếu tại liên hoan phim ngày càng gắn kết chặt chẽ với những biến động thời sự đang diễn ra trên toàn thế giới. Đúng như nhận định của Chủ tịch Ban giám khảo Maggie Gyllenhaal, bản thân điện ảnh đã mang sẵn bản chất chính trị, bởi nó sở hữu khả năng khơi gợi sự đồng cảm trước những trải nghiệm nhân sinh biệt lập.
Nhiều khán giả lo ngại sự thiếu vắng các dự án quy mô lớn từ Hollywood tại liên hoan phim Venice năm nay sẽ khiến sự kiện giảm bớt độ phủ sóng và sức hút thương mại vốn có. Sự hụt hẫng này đến từ việc hàng loạt tác phẩm được kỳ vọng từ trước như “Dune: Part Three” hay “Digger” của đạo diễn Alejandro G. Iñárritu đồng loạt vắng mặt. Việc các bom tấn Hollywood rút khỏi danh sách tham dự xuất phát từ nhiều lý do thực tế. Theo đó, các hãng phim đang cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi mang tác phẩm đến liên hoan phim Venice trước áp lực chi phí quảng bá leo thang, những thay đổi trong chiến lược phát hành của các hãng phim, cũng như chi phí đắt đỏ để đưa một dự án quy mô lớn đến tranh giải.
Dù vậy, liên hoan phim Venice 2026 chưa bao giờ đánh mất uy tín. Thảm đỏ vẫn quy tụ những tên tuổi hàng đầu như Robert Pattinson, Sam Rockwell, John Malkovich, Rooney Mara, Kate Mara hay Guy Pearce. Vị thế vững chắc của mùa giải càng được khẳng định ngay từ lễ khai mạc khi George Clooney được vinh danh ở giải thưởng Sư tử Vàng cho Thành tựu trọn đời. Tiếp nối khoảnh khắc vinh danh này, nữ minh tinh Ellen Burstyn cũng nhận giải thưởng danh giá tương tự vào ngày 7/9.
Dễ dàng nhận thấy, sự hiện diện của những ngôi sao tên tuổi cùng các giải thưởng vinh danh tại lễ khai mạc cho thấy tầm ảnh hưởng của liên hoan phim Venice không chỉ phụ thuộc vào các dự án thương mại từ Hollywood. Thay vì thu hút sự chú ý bằng quy mô truyền thông hay ngân sách quảng bá khổng lồ, mùa giải tạo ra không gian để các diễn viên và đạo diễn khẳng định năng lực qua các vai diễn và những dự án mang tính thử nghiệm.
Mặt khác, việc vắng bóng các hãng phim lớn cũng mở ra cơ hội để những tác phẩm độc lập và các nền điện ảnh ngoài Mỹ nhận được sự chú ý tương xứng. Qua đó, liên hoan phim Venice 2026 tiếp tục duy trì vai trò là bệ phóng quan trọng cho các tài năng điện ảnh và là cầu nối cân bằng giữa giá trị nghệ thuật thuần túy với thị trường điện ảnh toàn cầu.
