Tác giả sách “Học kiểu Mỹ tại nhà”: Khi giáo dục con trẻ, nên lấy yêu thương hóa giải căng thẳng

ĐẸP KIDS

“Nhiều người nghĩ, ‘học kiểu Mỹ’ khó áp dụng, nhưng nhiều phương pháp tôi chia sẻ lại đơn giản đến không ngờ. Bên cạnh đó, không phải gia đình nào cũng có điều kiện cho con du học nước ngoài hay học tại trường quốc tế. Dần dà, tôi nảy ra ý định tổng hợp các thông tin ấy một cách hệ thống để cha mẹ và đồng nghiệp ở Việt Nam tiện tra cứu. Thế là cuốn sách này ra đời!”. Đó là những lời tâm sự của cô giáo Thu Hồng khi được hỏi về lý do chị viết nên cuốn sách “Học kiểu Mỹ tại nhà”.

Không nên biến học tập trở thành một gánh nặng cho trẻ!

Cô giáo Thu Hồng nhấn mạnh, mục đích của giáo dục không phải làm học sinh học giỏi ở trường, mà là để các em được trang bị tốt nhất cho hành trình tương lai khi trưởng thành. Đây là một sự lựa chọn, vậy nên không cần gây áp lực cho các em trong chuyện học. Vì “học là phải vui”!

– Học là phải vui là điều mà chị đang nhấn mạnh trong cuốn sách của mình. Chị có thể tóm tắt sơ lược cách giáo dục này cho độc giả Đẹp online?

Học sinh, nhất là đối tượng trẻ cấp 1 – đối tượng cuốn sách đề cập đến, học nhanh nhất và hiệu quả nhất khi được chơi. Chơi ở đây hiểu theo nghĩa rộng nhất của từ này bao gồm việc tạo điều kiện cho các em được làm những gì mình thích, tiếp xúc với vật dụng hay ý tưởng mình thích. Được giao tiếp với bạn đồng lứa, qua đó học những kỹ năng mềm như thể hiện cảm xúc, bày tỏ ý kiến… Được tự do khám phá và đi đến thành quả, qua đó có kiến thức và trải nghiệm mới. Học với những vật dụng đơn giản xung quanh. Khi đó, việc học sẽ được trẻ nhìn nhận một cách nhẹ nhàng và tự nhiên hơn.

– Đây không phải là một khái niệm giáo dục mới mẻ ở Việt Nam. Phương pháp của chị có gì mới so với phương pháp từng được các cơ sở giáo dục áp dụng trước đây?

Nếu như khái niệm “học mà chơi, chơi mà học” ở Việt Nam được hiểu chủ yếu như sự áp dụng vào quá trình tiếp thu kiến thức thì tại Mỹ, việc dùng các trò chơi được sử dụng cả khi kiểm tra hay ôn tập kiến thức. Ví dụ trước khi kiểm tra hay thi cuối kỳ, các thầy cô hay cho học sinh chơi để ôn thi. “Chơi” ở các lớp học tại Mỹ bao gồm nhiều trò chơi mà người chơi dùng sách vở, kiến thức, máy tính, hay bản thân bộ óc và thân thể mình làm đồ chơi. Tùy sự sáng tạo của thầy cô và tùy từng môn học mà có rất nhiều trò chơi khác nhau như: sắp xếp các từ theo thứ tự bảng chữ cái, tạo từ từ các động tác cơ thể, đi tìm mảnh vụn thông tin, chia nhóm chơi tiếp sức với phép nhân…

Dù mới được xuất bản nhưng cuốn sách đã nhận được những phản hồi khá tích cực từ phía phụ huynh vì những phương pháp hiệu quả mà đơn giản được tác giả chia sẻ.

– Theo chị, làm sao để trẻ có thể tự học một cách hiệu quả?

Yếu tố mấu chốt là tạo sự hứng thú và đam mê để các em tự duy trì được nhu cầu khám phá, tìm hiểu thêm thông tin mà các em được học, được giới thiệu và đang quan tâm. Phụ huynh hoàn toàn có thể tạo cho trẻ thói quen này ngay từ khi còn bé bằng cách tận dụng phương pháp học mà chơi, chơi mà học. Các em khó phân biệt được đâu là học đâu là chơi, từ đó có thể học trong mọi hoàn cảnh và tình huống. Kết hợp, thực hiện hoạt động học một cách đa dạng như hát, kể chuyện, đóng kịch… Những cách này không chỉ áp dụng cho môn văn mà còn cho nhiều môn khác.

Bên cạnh đó, hãy luôn gắn những kiến thức trong trường với thực tế đời sống. Như toán học là quanh ta: nhìn cửa sổ, quả bóng… thì đó chính là những khái niệm hình học. Hay khi đưa trẻ đi mua hàng, phụ huynh có thể chỉ cho trẻ cách tính toán, cách tính số lượng mặt hàng là những khái niệm của phép cộng và phép nhân… Khi trẻ gặp những tình huống, vấn đề khó xử, hãy luôn đặt câu hỏi gợi ý hoặc cùng con giải quyết. Đừng để trẻ đối mặt với các vấn đề một mình mà hãy khuyến khích, động viên, chia sẻ. Lúc này, lời động viên đóng vai trò hết sức quan trọng vì sẽ giúp các em tự tin hơn, có tư duy cởi mở và cầu tiến hơn.

Cô giáo Thu Hồng nhấn mạnh, khi nảy sinh mâu thuẫn với học trò, giáo viên nên bình tĩnh và kiên nhẫn hơn để hóa giải những câng thẳng không đáng có.

– Thời gian gần đây, người ta nói nhiều về chuyện những hình phạt mà giáo viên Việt áp dụng lên học sinh. Có hai luồng quan điểm đồng tình và không đồng tình với cách giáo dục ấy. Ý kiến của chị về việc này?

Tôi không đồng tình với những hình phạt ấy vì chúng thiếu tính nhân văn và vi phạm quyền tự do cá nhân. Tôi nghĩ dù là ở cấp học nào, giáo viên phải hết sức thận trọng khi tiếp xúc với học sinh bằng cả lời nói và hành động. Chỉ cần lỡ lời trong lúc “cả giận mất khôn” cũng có thể là lý do khiến giáo viên Mỹ phải ra toà hay bị khiếu nại dẫn đến đuổi việc, tước chứng chỉ hành nghề. Khi tiếp xúc tương tác giữa thầy – trò phải luôn mang tính chuyên nghiệp như giữ khoảng cách cá nhân, tuân theo những quy định và luật nghiêm ngặt về đụng chạm thân thể, không được đánh vì giận, chỉ được nắm/giữ tay chân học sinh khi học sinh có hành vi nguy hiểm đe dọa đến tính mạng của những người xung quanh… Những điều này các em học sinh cũng được giáo dục từ khi còn nhỏ.

Cá nhân tôi hết sức hạn chế đụng tay vào người học sinh. Chỉ vỗ vai nhẹ, high-five (chạm 2 bàn tay khi tán dương), ôm hôn học sinh khi những học sinh đó đồng ý và chủ động. Đã là giáo viên, ta nên biết cách lấy yêu thương để hóa giải căng thẳng thay vì cậy đến những biện pháp bạo lực.

– Tuy nhiên, chuyện bạo lực học đường cũng xảy ra trong mối quan hệ giữa các em học sinh – những người chưa đủ kiến thức xã hội và dễ bị sự hiếu thắng chi phối. Đâu là cách giáo dục giúp các em nhận thức được nguy hại của việc này?

Ở Mỹ, có một cách giáo dục rất hay cho vấn đề này đó là xây dựng cộng đồng những người học (community of learners). Khái niệm cộng đồng được dạy đầu tiên trong môn Khoa học xã hội từ cấp tiểu học. Cộng đồng được hiểu là những người sống hay làm việc cùng nhau. Thế nên, từng gia đình là một cộng đồng, mỗi lớp học là một cộng đồng, trường học là một cộng đồng, hay mỗi cơ quan là một cộng đồng, rồi khu phố mình ở cũng là một cộng đồng. Ngoài việc xây dựng tập thể lớp hay cộng đồng đoàn kết thì còn phải tạo môi trường học tập hiệu quả, tích cực. Chính vì việc cho các em thấy mình là một thành viên trong mỗi cộng đồng, các em sẽ tự ý thức được việc mình phải luôn tử tế khi tiếp xúc và tôn trọng lẫn nhau.  

Mỗi một giáo viên có cách khác nhau để tạo ra môi trường đó, riêng tôi có vài cách sau:

  • Luôn dặn các em coi tập thể lớp như gia đình của chính mình, coi các bạn cùng lớp như anh chị em ruột. Nếu các em không bao giờ muốn đánh hay làm đau anh chị em ruột thì cũng không bao giờ được động đến các bạn khác trong lớp.
  • Đề ra những quy định, nội quy của lớp như không động tay chân vào người khác, nói những điều tử tế, lịch sự.
  • Tạo môi trường luôn công bằng, thử thách các em bằng những hoạt động học tập khó nhưng thú vị.
  • Dạy các em cách thảo luận, bày tỏ ý kiến để biết cách phản ứng khi đồng ý hay bất đồng với một câu trả lời hay cách giải quyết vấn đề. Ví dụ nếu một bạn có câu trả lời giống câu trả lời mình đang nghĩ thì thay vì nói: “Đó là ý tưởng của tớ. Tại sao bạn lại ăn cắp nó?” thì sẽ nói “Tớ đồng ý/Tớ có cùng câu trả lời như vậy”…
  • Luôn nhắc nhở những điều nhỏ giúp các em thành công dân tốt như giúp người khác, nhặt hộ bạn vật bị rơi, giúp bạn làm những việc nhỏ hay giải thích rõ cho bạn …
  • Tạo cho các em cảm giác an toàn, cả về tinh thần lẫn thể xác để có thể yên tâm học.

Thực hiện: Hồng Vân

07/06/2019, 07:00

Dạy trẻ làm việc nhà – bí quyết để thành công trong tương lai

ĐẸP KIDS

Con bạn không bao giờ là quá nhỏ để học về trách nhiệm và sự chia sẻ, dưới đây là những công việc phù hợp với lứa tuổi để trẻ có thể bắt đầu ngay trong mùa Hè này.

Những đứa trẻ được dạy làm việc nhà từ nhỏ sẽ hình thành cá tính độc lập, có trách nhiệm, biết sẻ chia, không ỷ lại vào người khác.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, những đứa trẻ được phân công làm việc nhà theo từng độ tuổi sẽ có trách nhiệm với công việc đó và chúng luôn cảm thấy mình là người quan trọng trong gia đình, có ý nghĩa đối với gia đình.

Khi trưởng thành, trẻ sẽ có nhiều kiến thức về kỹ năng sống, mạnh mẽ, dễ thích ứng, xử trí thông minh, luôn có trách nhiệm trong công việc, tình cảm, cuộc sống và nhờ đó đạt được nhiều thành công hơn.

Nghiên cứu mới: Trẻ ngủ không đủ giấc sẽ tăng nguy cơ bị béo phì

ĐẸP KIDS

Kết quả nghiên cứu cho thấy nguy cơ thừa cân của trẻ ngủ không đủ giấc đều cao hơn những đứa cùng tuổi nhưng ngủ đủ giấc khoảng 58%.

Một nghiên cứu gần đây của Anh cho thấy thiếu ngủ có thể làm tăng khả năng béo phì ở trẻ vị thành niên.

Các nhà khoa học tại Đại học Warwick ở Anh đã phân tích kết quả của 42 cuộc khảo sát trước đó liên quan đến 75.000 trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi với thời gian theo dõi trung bình 3 năm.

Các nhà nghiên cứu theo dõi định kỳ thói quen sinh hoạt, tình trạng sức khỏe và chỉ số cân nặng của các đối tượng thông qua các câu hỏi và thiết bị đeo.

Kết quả cho thấy nguy cơ thừa cân của trẻ ngủ không đủ giấc đều cao hơn những đứa cùng tuổi nhưng ngủ đủ giấc khoảng 58%.

Cụ thể, trẻ sơ sinh từ 4 đến 11 tháng tuổi ngủ ít hơn 12 giờ mỗi đêm thì nguy cơ béo phì tăng 40%; trẻ từ 3 đến 5 tuổi ngủ ít hơn 10 giờ, nguy cơ béo phì tăng 57%; trẻ từ 6 đến 13 tuổi ngủ ít hơn 9 giờ, nguy cơ béo phì tăng 123%, trẻ em từ 14 đến 17 tuổi ngủ ít hơn 8 giờ, nguy cơ béo phì tăng 30%.

Theo tài liệu nghiên cứu được công bố trên tạp chí Sleep của Mỹ, thừa cân có thể dẫn đến bệnh tim và tiểu đường tuýp 2. Với việc tình trạng thiếu ngủ trong xã hội hiện đại ngày càng phổ biến, những căn bệnh này đang bắt đầu có dấu hiệu trẻ hóa.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tăng thời gian ngủ có thể là một cách đơn giản và dễ dàng để ngăn ngừa béo phì ở trẻ em.

Madonna hối hận vì cho con sử dụng smartphone sớm

ĐẸP KIDS

Nữ ca sĩ 61 tuổi thừa nhận, việc để con cái sử dụng smartphone quá sớm là một trong những nguyên nhân khiến cô gần như không có cơ hội giao tiếp với chúng.

6 người con ruột và con nuôi của Madonna

Madonna có tổng cộng 6 người con gồm 2 con ruột là Lourders (22 tuổi), Rocco (18 tuổi); 4 con nuôi là David (13 tuổi), Mercy (13 tuổi), Estere Ciccone, Stelle Ciccone (6 tuổi). Như bao phụ huynh khác, cô cũng phải đối mặt với một vấn đề nan giải của thời đại 4.0: làm thế nào để khiến trẻ không quá phụ thuộc vào công nghệ, kể cả khi bạn cho chúng xài điện thoại?

Trong một chia sẻ mới đây, nữ ca sĩ nhận ra mình đã phạm sai lầm khi cho phép con cái tiếp cận công nghệ quá sớm. “Bọn trẻ nhà tôi được dùng điện thoại từ năm 13 tuổi và tin được không khi tầm quan trọng của những chiếc điện thoại này với chúng còn lớn hơn cả tôi. Điều này phần nào khiến mối quan hệ của mẹ con chúng tôi luôn bấp bênh.” – Madonna than phiền.

Deponline Madonna (3)
Là con gái đầu lòng nên từ khi vừa ra đời, Lourdes đã được mẹ cưng chiều hết mực.

Như trường hợp của cô con gái lớn Lourders (22 tuổi). Madonna cho biết, tuy hai mẹ con nhìn vào có vẻ gắn bó nhưng không phải là không có khoảng cách, một trong những nguyên nhân đó là sự xen ngang của công nghệ. “Không hẳn chỉ là chiếc điện thoại mà truyền thông xã hội cũng tác động không ít đến suy nghĩ của Lourders. Ví dụ, mạng xã hội khiến con bé tin rằng ‘à người ta sẽ nể nang mình vì mình là con của Madonna’. Và rồi nó chẳng cần phải cố gắng hay suy nghĩ gì cho cuộc đời của nó cả. Chúng tôi đã tranh cãi khá gay gắt về chuyện này.” – Madonna cho hay.

Deponline Madonna (4)
Madonna tịch thu điện thoại của David và chỉ cho phép cậu sử dụng vào những thời gian được qui định cụ thể.

Vậy nữ ca sĩ quyền lực nhất thế giới giải quyết vấn đề nan giải trên ra sao? Tịch thu điện thoại. Dẫu rằng biện pháp này không hề dễ dàng. Madonna ra điều luật với 4 đứa con nuôi chưa đến tuổi trưởng thành rằng, David và Mercy chỉ được sử dụng điện thoại giới hạn trong tuần. Riêng cặp sinh đôi Estere Ciccone, Stelle Ciccone sẽ chỉ được xem ti vi mà không được dùng bất kỳ thiết bị công nghệ nào. Theo cô, tốt nhất hãy dành thời gian trò chuyện nhiều với con và hạn chế sự ảnh hưởng của công nghệ vào mối quan hệ gia đình.

Deponline Madonna (1)
Sẽ không có bất kỳ đặc quyền nào dành cho con của Madonna.

Madonna cũng hướng con trẻ lựa chọn làm những điều mà mình thích đồng thời khuyến khích chúng phát triển một cách tự nhiên. Cô dạy con rằng, kể cả có là con của Madonna thì vẫn phải làm việc bình thường để tự kiếm tiền chứ không hề có một đặc quyền nào cả.

Trẻ thông minh hơn nếu mẹ thường xuyên ăn các loại hạt khi mang thai?

ĐẸP KIDS

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những đứa trẻ có người mẹ thường xuyên ăn hạt trong khi mang thai sẽ “chiếm ưu thế” hơn ở tất cả các giai đoạn so với các bạn cùng lứa khác.

Một nghiên cứu của Tây Ban Nha phát hiện ra rằng những đứa trẻ có thể sẽ thông minh hơn nếu các bà mẹ thường xuyên ăn các loại hạt trong khi mang thai.

Các nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu sức khỏe toàn cầu Barcelona đã theo dõi 2.200 trẻ em Tây Ban Nha và mẹ của chúng trong vòng 8 năm.

Những người mẹ được phỏng vấn về chế độ ăn uống khi mang thai, đặc biệt đề cập đến việc có nên ăn các loại hạt như quả óc chó, hạnh nhân, đậu phộng, hạt thông và hạt phỉ trong khi mang thai.

Các nhà nghiên cứu đã khảo sát sự phát triển nhận thức của những đứa trẻ lúc chúng 1,5, 5 và 8 tuổi.

Sau khi tính đến các yếu tố như trình độ học vấn của mẹ, tầng lớp xã hội và thói quen ăn uống khác, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những đứa trẻ có người mẹ thường xuyên ăn hạt trong khi mang thai sẽ “chiếm ưu thế” hơn ở tất cả các giai đoạn so với các bạn cùng lứa khác.

Dữ liệu cho thấy mỗi tuần trong 3 tháng đầu của thai kỳ người mẹ ăn 30 gram hạt và điểm trung bình của đứa trẻ cao hơn 3% trong các bài kiểm tra trí nhớ ngắn hạn, thời gian tập trung và khả năng nhận thức.

Tạp chí The Times của Anh dẫn lời nhà nghiên cứu Jordi Hullves cho biết điều này tương đương với số điểm 3 trong bài kiểm tra IQ. Mặc dù con số này nghe có vẻ không nhiều, nhưng nó rất quan trọng đối với toàn bộ dân số. “Bằng cách này, trẻ em khuyết tật học tập sẽ giảm đi rất nhiều và trẻ em có IQ cao sẽ nhiều hơn.”

Các nhà nghiên cứu tin rằng các loại hạt tốt cho các bà mẹ trong khi mang thai có thể do chúng rất giàu axit béo như omega-3 và omega-6.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đưa ra kết luận dựa trên nghiên cứu quan sát, họ không chắc chắn rằng có mối quan hệ nhân quả giữa việc ăn các loại hạt của người mẹ khi mang thai và những đứa trẻ thông minh hơn, và chỉ cho thấy chúng có liên quan với nhau.