Như Quỳnh lần đầu tiền về Việt Nam thực hiện liveshow

Hậu Trường

Chia sẻ về lần trở về này, Như Quỳnh cho biết, trong hơn 20 năm sinh sống và định cư ở nước ngoài, chị chưa bao giờ nguôi vơi nỗi nhớ quê hương. Giọng ca “Người tình mùa đông” cảm động là cho đến tận bây giờ, chị vẫn nhận được những email, tin nhắn, thậm chí là thư tay từ người hâm mộ ở quê nhà gửi sang để động viên và bày tỏ tình cảm yêu mến. Chính những tình cảm trân quý ấy khiến Như Quỳnh luôn có cảm giác “mắc nợ” khán giả nên chị luôn tự nhủ: “Một ngày nào đó Như Quỳnh nhất định sẽ trở về, đứng trên sân khấu và cảm tạ mọi người bằng tình yêu và tiếng hát của mình”.

Ca sĩ Như Quỳnh, giọng ca bolero nổi tiếng một thời.
Ca sĩ Như Quỳnh, giọng ca bolero nổi tiếng một thời.

Trở về Việt Nam cùng Như Quỳnh trong 2 đêm liveshow nhạc tới là ca sĩ Trường Vũ – giọng hát đã cùng chị tạo thành cặp đôi ăn ý “làm mưa làm gió” và để lại những tuyệt phẩm song ca bất hủ như: “Không giờ rồi”, “Phố đêm”, “Nhớ người yêu”, “Duyên kiếp”, “Đẹp lòng người yêu”…

Cạnh đó, đêm diễn có sự góp mặt của “ông hoàng nhạc Việt” Đàm Vĩnh Hưng – một người bạn thân thiết với Như Quỳnh từ khi cả hai còn cùng dự thi “Tiếng hát truyền hình” lần đầu tiên được tổ chức tại TP.HCM vào năm 1991.

Chương trình dưới sự dẫn dắt của MC Nguyễn Cao Kỳ Duyên và sự kết nối của nghệ sĩ Chí Tài.

Thực hiện: depweb

29/11/2017, 17:10

Danh ca Bảo Yến: “Thừa mứa chương trình làm giảm giá trị Bolero”

Hậu Trường

Trả lời phỏng vấn báo chí, nữ danh ca có giọng hát tròn vành rõ chữ đầy truyền cảm sâu lắng khẳng định: Hầu hết mọi người đều yêu nhạc Bolero vì đó là thứ âm nhạc xoa dịu tâm hồn. Tuy nhiên, việc các gameshow truyền hình, các chương trình ca nhạc về Bolero quá thừa mứa, chất lượng trồi sụt hiện nay, đã khiến khán giả ngán ngẩm và làm giảm giá trị của dòng nhạc này.

is
Danh ca Bảo Yến

Bolero là âm nhạc xoa dịu tâm hồn!

– Là một trong những “tượng đài” hát Bolero, bà có đồng tình trước nhận định, “Bolero là một phòng trào không phải là dòng nhạc”?

– Bolero là một điệu thức được du nhập từ những năm 1935 với những đĩa nhạc của danh ca người Ý Tyno Rossi. Đến năm 1957 thì hầu hết những gia đình khá giả ở miền Nam Việt Nam nghe đĩa nhạc bolero của danh ca người Pháp Enrico Marcias qua những bài hát nổi tiếng như “Je quite mon pay” ,“La Femme De Mon Ami”, “Besame mucho”, “Histoire d’une amour”…

Thời đó, chính nhạc sỹ Lam Phương là người dày công sáng tác những nhạc phẩm Bolero để đời. Bên cạnh đó có anh Hoàng Thi Thơ, nhạc sỹ Trúc Phương, Phạm Thế Mỹ… còn tiếp nối nhiều thế hệ nhạc sỹ và ca sỹ theo đuổi dòng nhạc này. Bolero gần gũi vì thường được viết bởi văn chương hiện thực và lãng mạn pha trộn. Bolero ghi dấu ấn mạnh mẽ bởi nó tả thực, miêu tả đời sống chân chất hàng ngày với nhiều đề tài khác nhau, nó được viết chân thật từ những cảm nghĩ của con người, không xa hoa, trừu tượng.

Ở các nước Nam Mỹ như Brazil có điệu Tango, Tây Ban Nha có Flamenco, nước Áo và châu Âu có điệu Valse, tại sao Việt Nam không thể có Bolero đại diện?

img_9283
Danh ca Bảo Yến từng nhiều lần đứng chung sân khấu với Tùng Dương…

– Có ý kiến cho rằng, nhạc Bolero được ưa chuộng bởi dễ nghe, dễ nhớ, dễ thuộc nhưng hiện nay chỉ còn giá trị hoài niệm. Có khi nào, cuộc sống hiện đại nhiều bức bối đã làm dòng nhạc này hồi sinh trở lại?

– Đúng như vậy! Khi đời sống của con người nhiều bức bối và căng thẳng thì người ta càng không có nhu cầu dung nạp những giai điệu đầy khúc thức, khó nhớ, khó hiểu. Thay vào đó, họ sẽ luôn mong tìm về những giai điệu trữ tình, mềm mại, ướt át, dễ nghe (nhưng vẫn đậm chất văn chương) để tâm hồn lắng dịu, thanh thản hơn. Nhạc Bolero được nhiều người ưa chuộng vì lẽ đó. Bản thân tôi là người mê rất nhiều thể loại âm nhạc khác nhau, như nhạc Mỹ, nhạc trẻ nhưng vẫn không thể thiếu Bolero trong cuộc sống.

Tất nhiên, Bolero có điểm yếu, đây cũng là điểm yếu chung của dòng nhạc kinh điển trên thế giới, đó là sẽ bị lỗi thời theo thời gian. Ngày xưa, thưởng thức Bolero, chúng ta thưởng ngoạn giá trị của một thời huy hoàng của nó. Hay như thời vua Tự Đức có ngâm thơ Tao Đàn, có cải lương là những giá trị nghệ thuật cao nhưng cũng phôi pha theo năm tháng.

Vậy nên nếu xét theo góc độ hiện đại, Bolero có thể không phù hợp phần nào nếu đặt ra để so với tính thời điểm. Bởi nó tạo ra lối sống chậm, thanh thản, đời sống tương phản với máy móc hiện đại.

Tôi cho rằng, chúng ta không nên nhấc lên đặt xuống với âm nhạc với sự định kiến. Bolero thực sự đã có chỗ đứng vững vàng, thịnh suy của một dòng nhạc phụ thuộc quy luật phát triển tất yếu của thời đại. Hãy để âm nhạc được tự do, và nâng niu, làm đẹp âm nhạc một cách chọn lọc và văn minh.

is_1
Đàm Vĩnh Hưng từng nhận mình là fan của danh ca Bảo Yến…

– Hơn hai thập kỷ trước, khi bolero  chưa được đón nhận ở miền Bắc, nhưng trong chương trình “Nửa thế kỷ bài hát Việt Nam” diễn ra tại “thánh đường nghệ thuật”của Hà Nội, hai bài Bolero do Bảo Yến thể hiện là “Mưa trên phố Huế” của Minh Kỳ và “Lời người ra đi” của Trần Hoàn đã nhận được sự tán thưởng, liệu đó có phải là do cái tên Bảo Yến được khán giả ưu ái?

– Sứ mệnh của người nghệ sỹ là sáng tạo những giá trị mới và song hành cả giá trị cũ. Đó chính là văn hóa truyền thống và văn hóa dân gian được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Bổn phận của người nghệ sỹ là giới thiệu tất cả các dòng nhạc và công chúng chính là người chọn lựa sẽ yêu thích dòng nhạc nào. Người nghệ sỹ đẳng cấp là dù hát dòng nhạc nào cũng phải chuyển tải được hồn vía, giữ đúng nhịp phách.

Thiển ý của tôi thì chúng ta nên mừng khi đời sống âm nhạc như vườn hoa đa sắc, công chúng có nhiều lựa chọn. Nguy hiểm nhất theo tôi là văn hóa bị “lai căng” hoặc bị biến tướng theo lối lập dị, Tây không ra Tây, Tàu không ra Tàu.

Cần trái chiều, nhưng phải đủ tài, trí, đức

– Sự nở rộ của các game show truyền hình thực tế, chương trình ca nhạc về Bolero hiện nay đang làm giảm giá trị của dòng nhạc này, theo bà liệu đó có phải là sự thụt lùi hay không?

 Các game show truyền hình, các chương trình ca nhạc về bolero hiện nay theo tôi là quá thừa mứa, chất lượng trồi sụt khiến khán giả ngán ngẩm. Cái gì cũng vậy, chẳng riêng âm nhạc, có chọn lọc, có đầu tư, có mục đích thì mới có giá trị. Không nên ép khán giả “ăn” nhiều quá họ sẽ bị bội thực, giá trị nghệ thuật vì thế thụt lùi, thậm chí phản tác dụng.

– Đó cũng là lý do, công chúng hầu như không thấy bóng dáng của danh ca Bảo Yến trong các game show về Bolero mọc lên như nấm hiện nay. Bà nhận xét sao về chất lượng thí sinh và giám khảo của các chương trình này?

– Các chương trình Bolero mọc lên như nấm hiện nay vì mục đích kinh doanh âm nhạc chứ không phải hướng đến giá trị nghệ thuật. Đa số là nhảm nhí, làm hoen ố bolero… dần dà khiến công chúng ngán ngẩm và thờ ơ.

ca_sy_tung_duong_anh_tang_tang_1
Những phát biểu của Tùng Dương về Bolero gây tranh cãi gay gắt và tốn khá nhiều giấy mực trên báo chí

Thời gian đầu, vì muốn tạo dựng tiếng tăm, các game show truyền hình mời các nghệ sỹ nổi tiếng, có uy tín. Nhưng khi đã có thương hiệu, thì họ sẽ đặt lợi nhuận lên hàng đầu và tìm cách chọn những nghệ sỹ đòi mức thù lao thấp, thậm chí là các ca sỹ trẻ hát không cần thù lao. Thế nên mới có hiện tượng người mẫu ngồi chấm thi ca, người hát cải lương ngồi chấm nhạc trẻ, người hát nhạc trẻ chấm trữ tình sâu lắng, danh hài chấm Bolero…

– Bà nhận xét gì về những tên tuổi hát Bolero mới nổi hiện nay?

 Nhiều ca sỹ hiện nay hát không chuẩn nhưng vẫn được đón nhận vì khán giả có tâm lý thích giọng lạ. Hát Bolero phải có “chất mùi” nhưng cần chắc về nhịp thì hát mới chuẩn, chứ không chỉ cứ rên rỉ ỉ ôi là hay.

Nhiều người đua nhau chuyển sang dòng nhạc này nhưng không phải ai cũng thành công.Công chúng có thể lúc đầu thấy lạ nghe thử, nhưng do bản chất Bolero là hoài niệm nên người ta sẽ trở về với cách thể hiện từng quen thuộc. Nghệ thuật phải lâu dài, mới khẳng định ca sỹ đó có lên hàng top hay không và, người nghệ sỹ có tự trọng, đẳng cấp thì phải biết chọn lọc từng chương trình để gửi đến khán giả giá trị nghệ thuật. Có vậy, thì mới tăng giá trị của dòng nhạc này. Tràn lan và đại trà cũng như sự dễ dãi với nghệ thuật chính là đang đi con đường làm ‘rẻ rúng” Bolero.

– Thuộc ít nghệ sỹ không ngại đưa ra những nhận định thẳng thắn về đồng nghiệp, liên quan tới phát biểu gây tranh cãi gần đây của Tùng Dương về Bolero, bà có cho rằng những quan điểm trái chiều của nghệ sỹ là cần thiết cho sự phát triển của âm nhạc?

– Tôi nghĩ rất nên và cần khuyến khích, lắng nghe. Nghệ thuật chỉ phát triển nếu có những đóng góp của cái tôi cá nhân và bản lĩnh sáng tạo nghệ sỹ. Tất nhiên, người nghệ sỹ đó phải có thực tài, có đóng góp sáng tạo cho nghệ thuật để đưa ra những nhận định sâu sắc, trí tuệ và đầy thiện ý thì mới có sức thuyết phục. Nếu không đủ tài, trí, đức thì xin miễn.

Nhạc sĩ Tuấn Khanh: “Bolero không âm mưu cản đường phát triển của bất kỳ ai”

Hậu Trường
Nếu bạn để ý, phần lớn các ca sĩ của American Idol được chú ý, gây tiếng vang, đều là người trình bày dòng country. Điều đó không có nghĩa là nhạc country đang “sống dậy” ở Mỹ. Các chương trình thương mại ở Việt Nam đang phản ánh nhanh và đôi khi hời hợt – về thị hiếu của đám đông

–  Bolero – từ khóa chưa thôi “hot” trong gần một năm qua với nhiều tranh luận của người làm nhạc. Có người cho rằng, bolero ngày càng sống khỏe – phản ánh giá trị đặc biệt của dòng nhạc này, nhưng có người lại cho rằng, bolero là hoài niệm, nếu sống mãi với hoài niệm, đồng nghĩa không chịu phát triển. Vậy bolero là một dòng nhạc thế nào trong anh? Theo anh, nó đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình?

– Nếu gọi bolero là hoài niệm, thì tôi cho đó là một nhận định sai. Người ta nhắc đến từ “hoài niệm” khi điều đó, giá trị đó không còn ở hiện tại, và chỉ được nhắc lại theo dịp. Nhưng bolero không mất, mà đúng như bạn diễn tả là “đang sống khỏe”, thì không có gì phải hoài niệm cả. Không ai nghe nhạc cổ điển của Mozart hay Beethoven mà bị gọi tên là hoài niệm. Và nếu thích thưởng thức chỉ nhạc cổ điển thôi, cũng không có nghĩa là “không chịu phát triển”.

Nhạc sĩ Tuấn Khanh.
Nhạc sĩ Tuấn Khanh.

Tôi cũng rất ngạc nhiên khi nghe một lý luận râm ran và mơ hồ về chuyện bolero đã hoàn thành giai đoạn lịch sử của mình và nên nhường chỗ cho sự phát triển. Tôi đã từng bật cười với bạn bè của mình và hỏi rằng thôi thì cứ cho là âm nhạc cũng cần phát triển như cầu đường hay xe bus, nhưng xin chỉ giúp tôi một “dấu hiệu” về “sự phát triển” mà rất nhiều người đang muốn ngụ ý đến là gì? Cũng cần nên nhớ là bolero không âm mưu cản đường phát triển của bất kỳ ai, mà chỉ là những người chủ trương âm nhạc “phát triển” đang nghèo nàn về khả năng nên giận cá chém thớt thôi.

 Rõ ràng việc thị trường âm nhạc hôm nay đơn điệu chỉ có bolero thôi, là một dấu hiệu bất thường và thụt lùi của mặt bằng văn hóa nước nhà.

Trong quan sát của anh, bolero có đời sống thế nào từ khi nó xuất hiện ở Việt Nam? Dòng nhạc này có lúc được gọi là nhạc vàng, nhạc sến, phản ánh điều gì?

Tôi có viết nhiều bài về chuyện này, nói ra thì rất dài. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh rằng tên gọi vàng – đỏ – xanh chỉ là gán ghép qua vỏ ngôn ngữ. Giống như người ta hay gọi nhạc cổ điển là bác học – quả là ngớ ngẩn – vì không có nhạc sĩ nào muốn làm bác học trong âm nhạc cả, họ chỉ muốn được là một nghệ sĩ, không cần phải là giáo sư hay tiến sĩ gì đó, cũng đã đủ kiêu hãnh.

Từ thập niên 1950 đến nay, không ai tranh cãi hay phiền hà gì với các tên gọi. Chỉ là trong thời gian gần đây, khi dòng nhạc bolero bùng lên thì các tranh cãi đó mới ăn theo một cách vô nghĩa mà thôi.

Quang Lê, Lệ Quyên là những giọng ca đưa bolero trở lại trên sân khấu mạnh mẽ giai đoạn này.
Quang Lê, Lệ Quyên là những giọng ca đưa bolero trở lại trên sân khấu mạnh mẽ giai đoạn này.

– Việc dòng nhạc này thời gian gần đây “sống dậy” mạnh mẽ hơn ở các phòng trà, sân khấu lớn và truyền hình thực tế, anh lý giải chuyện đó thế nào?

– Nếu bạn để ý, phần lớn các ca sĩ của American Idol được chú ý, gây tiếng vang, đều là người trình bày dòng country. Điều đó không có nghĩa là nhạc country đang “sống dậy” ở Mỹ. Các chương trình thương mại ở Việt Nam đang phản ánh nhanh và đôi khi hời hợt – về thị hiếu của đám đông. Trong câu chuyện mà chúng ta đang nói đến, có lẽ nên đặt lại một ý khác, là các chương trình giải trí thương mại đang khai thác quá lố và bào mòn một dòng nhạc thưởng thức quen thuộc ở miền Nam, đến mức khiến khán giả của chính dòng nhạc này cũng khó chịu.

Thực tế, bolero ở thời điểm không xuất hiện trên sân khấu lớn, vẫn tồn tại âm ỉ trong đời sống người Việt, đặc biệt người miền Nam – trên các chuyến xe đò đường dài, quán cafe… qua những chiếc băng cát xét như một mạch ngầm đời sống. Điều ấy theo anh phản ánh tâm thức nào của cộng đồng?

– Tôi đến Huế và đã từng ngồi hết một chương trình ca Huế với lòng tôn trọng, nhưng không cảm thấy mình bị thu hút nhiều. Ngược lại, sau đó nghe những ngườI xung quanh tấm tắc, mới biết mọi thứ thuộc về sự quen thuộc và nhận thức rất riêng. Miền Nam có thú vui riêng của mình như cách ăn phở có nhiều rau và không quen thêm bánh quẩy. Âm nhạc cũng vậy. Miền Nam chọn bolero là cách giải trí và thưởng thức hàng ngày chứ không âm mưu làm một cuộc bành trướng nào về văn hóa. Gọi tên “tâm thức” nghe lớn lao quá. Tôi không nghĩ bolero tự chọn mang vào mình một sứ mạng cao cả nào, mà chỉ là sự chọn lựa đồng thuận của nhiều thế hệ nơi vùng đất hết sức dân chủ: văn hóa nào, dòng nhạc nào cũng có thể mang đến giới thiệu, nếu đủ sức chinh phục thì ở lại, vậy thôi.

– Việc nhiều ca sĩ coi việc hát lại các ca khúc này như thổi làn gió mới vào một dòng nhạc cũ, nhưng anh thấy thực sự bolero có được “làm mới”?

– Tôi nhắc lại về tính phóng khoáng của bolero nói riêng và khán giả miền Nam nói chung. Có rất nhiều ca sĩ ở miền Trung, miền Bắc đã đến và lập nghiệp bằng bolero. Có người thành danh và được xưng tụng không cần đến báo chí nhận định hay gợi ý, chẳng hạn như ca sĩ Ngọc Sơn. Cũng có những cuộc “cách tân” hay thể hiện mới tạo nên làn sóng trong một thời gian nhưng quy tắc chung thuộc về một phong cách và khuynh hướng riêng của miền Nam vẫn chiếm ưu thế. Mãi mãi Tuấn Ngọc sẽ không thể hát hay những bài hát của Thanh Lam, ngược lại Mỹ Linh sẽ không thể hát như Ngọc Lan hay Tuấn Vũ. Nhưng sự thử sức mình trong một dòng nhạc có cơ may ăn khách là điều bình thường của showbiz trong giai đoạn rộn ràng và đơn điệu. Mai đây, khi thị trường lấy lại sự cân bằng và phát triển đồng bộ, mọi thứ sẽ khác.

– Anh đồng cảm hay không đồng cảm với phát ngôn của Tùng Dương: “già trẻ lớn bé đắm đuối bolero đúng là sự thụt lùi”? Vì sao?

– Tôi có đọc qua lời của ca sĩ Tùng Dương, và cũng đọc những lời chỉ trích anh. Nhưng tôi có sự diễn dịch riêng của mình, khác một chút, từ suy nghĩ của Tùng Dương. Trước đây, chương trình Bài hát Việt của VTV tốn rất nhiều tiền của để tạo nên một khuynh hướng mới và rồi cũng lịm dần vì không có khán giả. Rõ ràng việc thị trường âm nhạc hôm nay đơn điệu chỉ có bolero thôi, là một dấu hiệu bất thường và thụt lùi của mặt bằng văn hóa nước nhà. Và bản thân những sáng tác bolero hơn nửa thế kỷ trước hay người nghe không có lỗi.

– Cảm ơn những chia sẻ của nhạc sĩ Tuấn Khanh!