Độc đáo lễ hội đua bò chùa Rô

Du Lịch

Đua bò chùa Rô là một nét văn hóa độc đáo và ý nghĩa của đồng bào Khmer ở khu vực Tịnh Biên, Tri Tôn thuộc tỉnh An Giang. Cuộc thi được tổ chức mỗi năm một lần trong lễ Dolta (lễ cúng ông bà tổ tiên) vào khoảng 29/8 – 1/9 âm lịch tại khoảnh ruộng trong khuôn viên ngôi chùa Rô nổi tiếng. Từ sáng sớm, các đôi bò, người dân xem hội đã chật kín con đường giữa những hàng cây thốt nốt khiến không khí trở nên rất náo nhiệt. Đường đua bò dạng hình tròn được nhà chùa cải tạo lại với các bờ đất xung quanh để người dân tiện theo dõi và cổ vũ cho các đội đua.

1
Vùng đất An Giang đặc trưng bởi những cây thốt nốt và đồng bào Khmer, Chăm
img_1838
Khoảnh ruộng nơi diễn ra lễ hội đua bò chùa Rô hàng năm

Lễ hội đua bò của đồng bào Khmer chẳng biết có từ bao giờ. Tương truyền, khi xưa các đôi bò trong phum sóc đều kéo đến cày bừa thí công cho đất của chùa, sau những buổi bừa như vậy các chủ bò lại rủ nhau chạy thi cho vui. Dần dà, các sư trụ trì đứng ra tổ chức thành cuộc đua và treo giải thưởng là các sợi dây nài khớp hoặc những vòng lục lạc đẹp mắt. Từ đó, đua bò trở thành tập quán của người Khmer ở vùng đất Bảy Núi trong dịp Tết Dolta hàng năm mang tính hàm ơn đối với thiên nhiên, vật nuôi đã góp phần làm nên vụ mùa bội thu, cuộc sống ấm no hơn.

img_0716
Bò ở An Giang thường có màu trắng và cao lớn hơn so với nhiều giống bò vàng khác
img_0825
Cuộc đua thể hiện sự khéo léo trong khả năng nài bò của những người đàn ông Khmer

Từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc, không khí xung quanh trường đua lúc nào cũng tưng bừng náo nhiệt bởi tiếng vỗ tay, hò reo, tiếng hét của chủ bò nhằm thúc bò bứt phá tốc độ để về đích, tiếng trẻ con chơi đùa sau khoảnh ruộng hay cả tiếng hát của những người phụ nữ nhổ mạ cấy lúa. Khi bắt đầu cuộc đua, người điều khiển bò cầm roi hoặc khúc gỗ tròn dài chừng gần 1m có tra đinh nhọn ở đầu. Lúc cần thúc bò đi nhanh thì họ dùng cây gậy này chích mạnh vào mông bò, bò bị đau sẽ phóng nhanh về phía trước, người điều khiển phải rất khéo léo để giữ cương chắc khi bò bứt tốc để không bị ngã về phía sau.

img_0698
Bứt phá tốc độ để về đích
img_0853
Sự khéo léo của các tay nài là quyết định cho sự thành bại

Cuộc đua gồm 2 vòng, vòng một thì hai đôi bò đi chậm chậm vòng quanh trường đua. Vòng sau sẽ là vòng để người điều khiển dùng roi gậy thúc bò nhanh về đích nhất. Người dân ở đây luôn tự hào nếu đội của phum sóc mình giành giải cao trong lễ hội đua bò vì họ quan niệm như thế thì mùa màng sẽ bội thu. Người Khmer cũng sẽ không giết thịt đôi bò thắng cuộc mà sẽ giữ và chăm sóc như một tài sản của gia đình và phum sóc.

img_0823
Từ sáng sớm, các đôi bò đã tập trung về khoảnh ruộng cạnh đó để bốc thăm thi đấu
img_0828
Khăn rằn cũng như các đồ trang trí được đeo lên các đôi bò đua
img_1737
Các đôi bò được vào sân chính để làm quen và xếp hàng trước khi thi đấu
img_1754
Sau đó, các đôi bò sẽ đi hai vòng quanh sân để bò quen trước khi các cặp đấu bước vào thi đấu chính thức
img_1685
Chùa Rô, nơi diễn ra lễ hội đua bò độc đáo hàng năm
img_1735
Lễ hội đua bò rất được người dân Khmer chờ đón hàng năm trong dịp Tết Dolta
img_1782
Lễ hội luôn thu hút được rất nhiều người dân, khách du lịch đến cổ vũ
img_0665
Lễ hội mang hàm nghĩa tạ ơn đất trời và vật nuôi đã đưa tới mùa vụ bội thu, cuộc sống ấm no
img_1744
Một ban nhạc với những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer góp phần làm nóng không khí cuộc đua
img_1820
Cuộc đua bò ở chùa Rô thường được các sư ở đây đứng ra tổ chức
img_0873
Những đôi bò chiến thắng là niềm tự hào của chủ nhân và cả phum sóc đó
img_0897
Nước rút để về đích
img_0947
Luôn có khá nhiều nài ở cuối vạch đích để kiểm soát trong trường hợp bò nhảy hoặc chạy vào khu khán giả
img_0688
Ngay sau lễ đua bò chùa Rô là lễ nhổ mạ cấy lúa diễn ra trên chính mảnh ruộng của khu đua
img_0931
Chân dung một nài bò trong lễ hội đua bò chùa Rô
img_1679
Chùa Rô có lối kiến trúc đặc trưng của người Khmer
img_1680
Đàn ông Khmer thường sẽ đi tu sau đó mới quay về sống cuộc sống bình thường, lấy vợ, sinh con,…

Thực hiện: depweb

29/11/2018, 10:00

5 trải nghiệm thú vị khi ngao du miền Tây mùa nước nổi

Du Lịch

Với đặc thù kênh rạch chằng chịt, nhắc đến miền Tây là nhắc đến sông nước – miệt vườn, là vựa lúa thẳng cánh cò bay, là tôm cá theo dòng con nước… Được thiên nhiên đặc biệt ưu đãi với sự trù phú của vùng hạ lưu đồng bằng châu thổ, miền Tây được xem là vùng đất mang vẻ đẹp mênh mang đầy thanh bình, của tự do hào sảng, của cái tình – tình người, tình sông, tình đất – khiến cho nhiều người tới đây, đều đi thương về nhớ, mong mỏi một ngày được quay trở lại.

img_1915
Mùa nước nổi, mùa buồn, mùa vui của người dân miền Tây

Du lịch miền Tây những năm gần đây đã bắt đầu phát triển khi được quan tâm và quảng bá nhiều hơn trước. Du khách trong nước và quốc tế đặc biệt ưa thích trải nghiệm du lịch sông nước kết hợp với tham quan miệt vườn ăn trái, hay hình thức hóa thân thành người nông dân miền Tây trong bộ bà ba sinh hoạt như một người dân địa phương đích thực.

ndp_8998
Khi hết mùa nước nổi cũng là chuẩn bị cho mùa xuân, mùa của những vựa hoa trên sông nước

Đẹp giới thiệu 5 trải nghiệm đặc sắc và tiêu biểu nhất bạn không nên bỏ lỡ khi đến với sông nước miền Tây:

1. Du lịch sông Tiền – Khám phá “tứ linh”

Được gọi với cái tên mỹ miều, “tứ linh” tức bộ bốn cồn Long – Lân – Quy – Phụng chia đều 2 bên bờ sông Tiền, là một bức tranh tiêu biểu nhất cho miền sông nước của 2 tỉnh Tiền Giang và Bến Tre. Ngay từ lúc đứng trên cầu Rạch Miễu, cũng là ranh giới hành chính của 2 tỉnh, du khách đã có thể chiêm ngưỡng cùng lúc cả 4 cồn xanh mướt mắt trải dài theo dòng sông Tiền. Về vị trí địa lý cồn Long và cồn Lân hiện thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh tiền Giang còn cồn Quy, cồn Phụng lại thuộc địa giới huyện Châu Thành xứ dừa Bến Tre.

ndp_7847
Miền Tây không có núi non hùng vĩ như miền Bắc nhưng luôn mang vẻ đẹp rất bình dị
ndp_7904
Đừng quên thưởng thức những đặc sản làm từ dừa của mảnh đất Bến Tre, Tiền Giang…

Chỉ cách thành phố Hồ Chí Minh chừng 70km theo đường QL1A hướng cao tốc Trung Lương (bạn cũng có thể đi qua cầu Mỹ Lợi), rất dễ dàng để có thể tìm đến bến phà Tân Long, là nơi xuất phát cho hành trình khám phá tứ linh này. Một ngày trải nghiệm cùng lúc 4 cồn với những đặc trưng riêng biệt chắc chắn sẽ để lại những ấn tượng sâu sắc nhất tới du khách: từ việc len lỏi kênh rạch chằng chịt lau sậy trên những chiếc thuyền ba lá, cưỡi ngựa thăm quan xưởng sản xuất kẹo dừa, thưởng thức cây ăn trái trong không gian “đờn ca tài tử”…

img_1623
Cuộc sống của người miền Tây gắn chặt với sông nước và những con lũ mùa nước nổi

2. Rừng tràm Trà Sư

Tiếp tục với hành trình xuôi về phía Nam, chúng ta đến với các vườn – rừng quốc gia, khu sinh thái đặc chủng miền sông nước, nơi đất rừng phương Nam hiện ra với khung cảnh thiên nhiên hoang dã và thuần chất nhất trải dài theo vòng xoay 13 tỉnh miền Tây. Từ rừng quốc gia U Minh Thượng tỉnh Kiên Giang đến U Minh Hạ – Cà Mau, từ khu du lịch sinh thái Gáo Giồng đến Vườn quốc gia Tràm Chim tỉnh Đồng Tháp, và không thể không kể đến rừng tràm Trà Sư thuộc tỉnh An Giang. Đặc điểm chung đây đều là những nơi được quy hoạch khai thác du lịch kết hợp bảo tồn quy mô lớn và là niềm tự hào của tỉnh.

img_1533
Rừng tràm Trà Sư là khu sinh thái rất độc đáo của miền Tây, càng đẹp hơn trong mùa nước nổi
img_2084
Hàng trăm loại động thực vật đặc hữu cũng như hệ thống kênh rạch chằng chịt để bạn khám phá cả ngày

Rừng tràm Trà Sư nằm tại địa bản xã Văn Giáo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Đây là nơi có hệ sinh thái điển hình vùng ngập nước phía Tây sông Hậu, với 850ha rừng tràm vươn mình lên giữa thảm bèo xanh mướt giăng kín mặt nước. Được thiên nhiên đặc biệt ưu đãi, rừng tràm Trà Sư cũng là nơi hiếm hoi quanh năm xanh mướt một màu. Được một lần dạo thuyền vỏ lái, hay tên gọi tắc ráng, len lỏi trên những “con đường bèo màu xanh”, tay mơn man dòng nước mát, mắt ngắm nhìn hệ nguyên sinh đặc sắc nơi đây, hẳn sẽ là một kỷ niệm khó quên.

img_2000
Cánh đồng Tà Pạ mùa nước nổi xanh mướt một màu

3. Chợ nổi Cái Răng, Ngã Bảy

Nhắc đến miền Tây là phải nhắc đến văn hóa chợ nổi. Với đặc thù kênh rạch đan xen chằng chịt, sinh hoạt buôn bán thông thương cũng được người miền Tây thực hiện ngay trên thuyền mà họ sinh sống. Nhu cầu giao thương, trao đổi hàng hóa trải qua hàng trăm năm đã hình thành lên các chợ nổi. Có tiếng nhất phải kể đến chợ nổi Cái Bè (tỉnh Tiền Giang), chợ nổi Trà Ôn (tỉnh Vĩnh Long), chợ nổi Phụng Hiệp (hay chợ Ngã Bảy tỉnh Hậu Giang), chợ nổi Ngã Năm (tỉnh Sóc Trăng). Và đặc biệt nhất cũng là nổi tiếng nhất chính là chợ nổi Cái Răng của tỉnh Cần Thơ, luôn là điểm đến hút du khách nhất.

ndp_9189
Tham dự các phiên chợ nổi là trải nghiệm “phải làm” khi tới miền Tây
ndp_9439
Nơi cuộc sống của người dân gắn liền với những con thuyền lênh đênh trên sông nước

4. Lướt vỏ lái về mũi cực Nam – Cà Mau

Mũi Cà Mau được coi là điểm cực Nam tổ quốc, thuộc địa phận xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển và cách trung tâm thành phố Cà Mau chừng 100km. Do rất gần biển nên tại đây có hệ sinh thái rừng ngập mặn rất đa dạng và phong phú. Ước muốn được một lần trong đời đặt chân đến vùng tận cùng của đất nước chính là mơ ước của rất nhiều người con đất Việt, cũng khiến cho hành trình về Cà Mau luôn là điểm nóng nhất của du lịch miền Tây.

img_3839
Đất Mũi Cà Mau – nơi cực Nam của tổ quốc
img_3867
Nơi đây được ví như mũi tàu vươn mình ra biển khơi

Từ thị trấn cuối cùng của Tổ quốc – thị trấn Năm Căn, có rất nhiều phương tiện để đến với mũi Cực Nam, từ cano đến đường bộ ra tận đất Mũi, nhưng có lẽ hấp dẫn du khách nhất chính là những mũi thuyền vỏ lãi lướt sóng trên sông Cửa Lớn, một cảm giác rất mạo hiểm khi thoạt nhìn đây là phương tiện có vẻ nhìn rất “mong manh” trước sóng gió.

img_1951
An Giang là vùng đất rất đặc biệt và độc đáo giữa miền Tây mênh mông đồng ruộng

5. An Giang – vùng đất Bảy núi

An Giang cùng với Đồng Tháp là hai tỉnh đầu nguồn của dòng sông Tiền sông Hậu, là nơi cảm nhận những con nước lên xuống rõ nhất. Cùng với Kiên Giang, An Giang cũng là tỉnh có những ngọn núi ở miền Tây mà người ta thường gọi với cái tên vùng đất Bảy núi. Với đặc trưng là nhiều dân tộc sinh sống như người Chăm, Khmer… nên văn hóa lịch sử của vùng đất đầu nguồn con nước này rất thú vị để bạn có thể khám phá.

img_0752
Lễ hội đua bò chùa Rô thường được tổ chức vào khoảng tháng 9 hàng năm
img_1847
Lễ hội nhổ mạ và cấy lúa cũng được bắt đầu ngay sau hội đua bò

Cả những ngôi chùa hàng trăm năm tuổi, cả những cánh đồng thốt nốt ở Tịnh Biên, hồ trên núi trong vắt Tà Pạ. Đắm mình trong hàng chục lễ hội đặc sắc như đua bò chùa Rô, đua bò Bảy núi, lễ hội nhổ mạ xuống đồng cấy lúa… hay đơn giản là lênh đênh sông nước thưởng thức vô vàn món đặc sản mà chỉ có ở mùa nước nổi miền Tây.

img_1279
Hồ Tà Pạ trong xanh trên núi
img_1387
Những ngôi chùa Khmer độc đáo là điểm đến không thể bỏ qua khi tới An Giang

An Giang có rừng tràm Trà Sư, kênh Vĩnh Tế, có làng Chăm Đa Phước với nhà thờ Hồi giáo Mubarak độc đáo, với những tấm lụa được dệt thủ công hay câu chuyện đi tu để thành người của con trai Khmer… Tất cả đều hiện rõ trong cuộc sống hàng ngày nơi mảnh đất biên viễn, nơi vui buồn mỗi khi nước lũ dâng cao.

“Nấc thang lên thiên đường” ở Hoàng Su Phì

Du Lịch

Khi những con nắng đã bớt gắt hơn, khi làn gió mùa thu se sắt thổi tới từng ngõ ngách của phố xá. Cũng là lúc miền núi bước vào một vụ mùa mới, mùa của những gánh lúa vàng no ấm. Đó là khi những kẻ ham xê dịch lại lên đường, tìm về những miền heo hút nơi biên viễn, tìm về những thửa ruộng bậc thang trải dài trên sườn đồi. Những đoàn xe lại nối đuôi nhau hướng về mùa gặt, về với bông lúa nương vàng ươm mùi nắng.

img_1461
Ruộng bậc thang ở bản Phùng – một trong những nơi đẹp nhất ở Hoàng Su Phì
img_1497
Những nương lúa đang chín vàng, dưới cái nắng thu se sắt của miền núi

Chúng tôi không chọn cho mình cung đường phẳng lặng ngắn nhất để đến mảnh đất Hoàng Su Phì mà chọn đi vòng qua Bắc Hà, Xín Mần để tận hưởng thêm nữa cái lạnh se sắt của mùa thu miền núi. Chặng đường cao tốc Nội Bài – Xuân Giao như là bài thử đầu tiên cho hai “bạn đồng hành” của chúng tôi là Porsche Macan và Cayenne mới.

Chất thể thao đã ngấm vào từng chi tiết trong chiếc xe và hệ thống động lực mạnh mẽ vốn là “đặc sản” của Porsche khiến người lái có những cú tăng tốc như “dính ghế” cũng như cảm giác lái đầm chắc khi chạy tốc độ cao. Có lẽ, chẳng cần phải nói thêm nhiều về tiện nghi, trang bị hay cảm giác lái “đã đời” mối khi được “nài” “hổ Macan” và “Ớt Cayenne” ngoại trừ giá bán tại Việt Nam sẽ không dành cho số đông.

img_1482
Bạn đồng hành Porsche Macan và Cayenne 2018 mới

Xuân Giao rồi Phố Lu và ngược dốc lên Bắc Hà khi trời đã xế muộn, cung đèo nằm cheo leo như sợi chỉ ai vắt giữa lưng trời mà trên đó, chúng tôi đang nhích dần để tới mảnh đất vốn là lãnh địa của Vua Mèo Hoàng A Tưởng khi xưa. Bắc Hà không có mênh mang lúa chín nhưng lại có những rừng thông, sa mộc, có mùa mận nở trắng đồi khi xuân về hay lễ hội đua ngựa độc đáo. Với khí hậu gần giống với Sapa, mùa hè ở Bắc Hà cũng khá mát, mùa đông lạnh và mùa thu thì nắng vàng rải khắp lối đi. Chúng tôi chẳng vội vã, vài cú nhích ga nhẹ, những khúc cua cứ chậm chậm bị bỏ lại phía sau, mở toang cửa sổ trời để hít hà cái không khí trong lành và mát lạnh của miền núi.

26
Có khá nhiều phiên chợ đặc sắc trên cung đường như chợ Bắc Hà, Si Ma Cai, Vinh Quang, Cốc Pài…
24
Chợ Cán Cấu là phiên chợ gia súc họp vào thứ 7 hàng tuần

Từ Bắc Hà, tới Lùng Phìn rồi Nàn Ma và Xín Mần trước đây là cung đường off-road thử thách bất cứ tay lái nào, sau đó được làm lại nhưng nay bị xuống cấp khá nhiều tạo nên vô số ổ gà cũng như những đoạn đất đá lổn nhổn. Với Cayenne thì quá dễ dàng, sử dụng các chế độ khác nhau giúp tăng hệ thống động lực hay nâng hạ gầm giúp xe dễ dàng thoát những rãnh và hố sâu. Bù lại cho cung đường “không như mơ” đó thì cảnh sắc lại khiến những người lữ khách có thể phải chùng lòng. Dăm ba nép nhà giữa rừng núi với thửa ruộng đang chín vàng, khói bếp nhà ai nấu sớm lẫn cả sương núi cứ lẩn quất tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.

img_1449
Những cung đường như được nhuốm một màu vàng ruộm của lúa và nắng
dsc_1559
Thật khéo khen cho bàn tay của đồng bào nơi đây đã làm nên những kỳ quan tuyệt sắc

Vượt hết những khúc quanh, những bùn lầy và đất đá, chúng tôi tới Xín Mần rồi vòng sang Hoàng Su Phì. Con đường nhựa nhỏ bé nằm cheo leo nơi vách núi, phía dưới kia là dòng suối chảy quanh co qua cả thửa ruộng đang chín vàng. Vượt qua đèo Gió cũng là lúc chỉ còn lại màu vàng của lúa và màu xanh của trời. Những mái nhà nép mình bé nhỏ dường như lọt thỏm giữa triền núi đầy ruộng bậc thang. Thật khéo khen cho bàn tay những người dân nơi đây, qua bao đời đã làm nên những kỳ quan tuyệt sắc.

img_1523
“Hổ Macan” giữa những trập trùng lúa chín
2
Bình yên bao mái nhà nép mình bên nương lúa

Từng bờ ruộng như những nét chấm phá uốn lượn, chở trên mình là bụi lúa nặng trĩu bông. Thêm sắc cho bức tranh đó có dăm cô gái Mông váy áo đỏ rực đang cúi mình gặt. Không khí nhộn nhịp của mùa gặt hiện rõ, tất cả đều được làm bằng tay. Từ gặt lúa, rồi đập, rồi phơi, rồi chà xát tạo thành gạo, tất cả những công đoạn ấy đều từ bàn tay những con người nhỏ bé sống giữa lưng trời này làm nên. Tôi ngồi lại bên triền đồi nơi bản Phùng rồi bản Luốc trong một buổi chiều đầy nắng. Khói bếp nhà ai đã lên bảng lảng, hối hả những bó lúa cuối cùng, cả thửa ruộng giờ đây được nhuốm thêm màu vàng càng làm cho nổi bật hơn.

img_1507
Hoàng Su Phì cách Hà Nội chừng hơn 300km, bạn có thể đi bằng hai con đường để tới đây. Một là qua Bắc Hà hay là thẳng từ Tân Quang lên.

Chúng tôi xuống tận nương, gặp từng người nông dân đang thoăn thoắt gặt lúa. Để được nghe câu chuyện về ruộng, về những nhọc nhằn ngày ngày khi đắp bờ giữ nước. Tiếng Kinh còn chưa rõ, những ông bố, bà mẹ và cả những đứa trẻ mà chúng tôi gặp trên đường đều hiếu khách một cách rất tự nhiên như bản chất thật thà của họ.

img_5055
Ngoài mùa lúa chín, Hoàng Su Phì cũng rất đẹp vào mùa nước đổ là khoảng tháng 5-6 hàng năm

Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì không chỉ mang những giá trị về vật chất mà còn mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa. Những thửa ruộng nhìn từ trên xuống như những đồng bạc vàng được xếp tầng xếp lớp. Xen vào tầng tầng lớp lớp ấy là nhà của bà con người Nùng, Dao, La Chí, Mông… sinh sống giữa sườn núi. So với nhiều nơi khác, ruộng bậc thang Hoàng Su Phì có nhiều cái hơn. Cái hơn thứ nhất là có cánh “đồng” ruộng rộng tới gần 200ha ở bản Luốc, cái hơn thứ hai là tổng diện tích ruộng bậc thang lớn tới 764ha với thời gian hình thành đã hơn 300 năm, cái hơn thứ ba là độ cao xếp tầng của những thửa ruộng (có những đoạn cao đến 1,5m giữa hai bậc) và có tới hàng ngàn bậc thang như thế.

13
Những thửa ruộng như các đồng bạc xếp chồng chồng lớp lớp lên nhau

Lúa ở đây chỉ một năm một vụ nhờ hoàn toàn vào nước trời. Đó chính là nét độc đáo và khác lạ của ruộng bậc thang, đồng thời cũng thể hiển sự khéo léo và tài tình của những bàn tay đã làm nên chúng. Do địa hình đồi núi không thể tưới nước như đồng bằng nên những nấc thang sẽ giúp cho nước được sử dụng một cách triệt để nuôi lớn từng khóm lúa. Thường được gieo hoặc cấy vào độ tháng 5, rồi cứ để thế chờ cho nước mưa mùa tháng 6 tháng 7 nuôi lớn từng cây mạ nhỏ bé. Rồi nắng tháng 8 tháng 9 vàng rực giúp cho chúng trổ bông, kết hạt và ngả chín. Đó là lúc bà con bắt đầu thu hoạch, rồi cứ để mặc ruộng không cho đến tháng 5 năm sau như vòng quay của con nước mùa lũ.

img_1473
Chúng tôi đi giữa bản Phùng khi lúa đang độ chín rộ nhất

Từ trung tâm xã bản Phùng có thể phóng tầm mắt khắp mọi hướng, đâu đâu cũng tầng tầng lớp lớp một màu vàng óng của những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín. Hay như thung lũng Thông Nguyên, Nậm Ty mà chúng tôi đã ghé qua. Con đường men theo bờ suối cứ xuống dần xuống dần đến tận thung lũng là nơi họp chợ của bà con quanh đây. Khu trung tâm hành chính của xã nhỏ bé nằm lọt thỏm giữa bốn bên là núi là rừng. Đứng ở giữa chiếc cầu nối hai bờ suối nhìn lên bốn hướng đều là màu vàng của lúa. Bà con người cứ làm ruộng gần bờ suối làm lên, làm cho đến khi tới tận “đỉnh trời” thì dừng lại.

img_1574
Những nương lúa trải dài từ dòng suối lên tới tận đỉnh núi
img_1514
Hẹn gặp lại Hoàng Su Phì trong mùa thu năm sau

Cung đèo Cổng trời nối Tân Quang với Hoàng Su Phì giờ đã dễ đi hơn dù vẫn còn những góc cua tay áo khá gắt, những thửa ruộng đang chín vàng vẫn trải dài trên các sườn núi như muốn lưu luyến lữ khách. Dừng chân bên đèo, ngắm nhìn cả đất trời Hoàng Su Phì,  những vệt nắng thu chiếu rọi xuống thung lũng như đang tô điểm thêm những nét vẽ cuối cùng cho bức tranh tuyệt sắc của tự nhiên và con người, như món quà tiễn cả đoàn xuôi xuống Tuyên Quang rồi trở lại Hà Nội phồn hoa náo nhiệt. Hai bạn đồng hành Porsche Cayenne và Macan đã làm trọn vai kẻ vận chuyển đưa chúng tôi trên từng thang bậc cảm xúc của hành trình giữa mùa thu miền núi.