Dù công chúng thường nhìn nhận thời trang như một ngành công nghiệp đặc thù mang tính khép kín, nhưng trên thực tế, nó lại đa ngành và mang tính tích hợp, vay mượn hơn rất nhiều. Các nhà thiết kế thường lấy cảm hứng từ nhiều loại hình nghệ thuật như phim ảnh, âm nhạc, mỹ thuật để tạo ra vô số những dự án hợp tác đặc sắc.
Trong thời đại của sự thoái trào tư duy, sự nhàm chán và sao chép của trí tuệ nhân tạo, gu thẩm mỹ nhanh chóng trở thành một loại “tiền tệ” đặc biệt. Kết quả là nhiều thương hiệu xa xỉ đã bắt đầu nỗ lực làm nổi bật nguồn cảm hứng nghệ thuật lẫn các mối quan hệ hợp tác sâu rộng đối với các tổ chức văn hóa. Những hành động công khai này cũng diễn ra vào thời điểm thời trang đang vươn lên trở thành một thế lực có khả năng chi phối toàn cầu, dẫn đầu cả văn hóa đại chúng và văn hóa truyền thống.
Buổi trình diễn thời trang cho bộ sưu tập Cruise 2027 của Louis Vuitton vừa qua là một ví dụ điển hình cho điều này. Sự kiện được tổ chức tại tầng một của Bảo tàng Frick Collection, với sàn catwalk đi xuyên qua một dinh thự Thời kỳ Hoàng kim (Gilded Age). Nơi đây hiện đang trưng bày một số tác phẩm nghệ thuật vĩ đại nhất thế giới của các danh hoạ như Diego Velázquez, Johannes Vermeer, Thomas Gainsborough. Giám đốc nghệ thuật của Louis Vuitton là Nicolas Ghesquière chưa bao giờ ngần ngại lựa chọn những địa điểm trình diễn sang trọng.
Ví dụ như buổi trình diễn bộ sưu tập Xuân Hè 2026 đã được tổ chức tại căn hộ mùa hè của Vương hậu Pháp Anne (Anne of Austria) ở bảo tàng Louvre. Vậy nên, buổi trình diễn mới đây không chỉ thể hiện đẳng cấp của một thương hiệu xa xỉ, mà nó còn là lời tuyên bố chính thức cho việc tài trợ văn hóa của Louis Vuitton đối với Bảo tàng Frick Collection. Quan hệ đối tác 3 năm này bao gồm tài trợ cho 3 triển lãm đặc biệt lớn, một năm mở cửa miễn phí vào các buổi tối thứ Sáu (mang tên Louis Vuitton First Fridays), và một vị trí nhân viên 2 năm cho cộng tác viên nghiên cứu giám tuyển của Louis Vuitton.
Dự án này chắc chắn không phải là lần đầu tiên một thương hiệu xa xỉ xây dựng quan hệ với một tổ chức nghệ thuật danh giá. CHANEL là nhà tài trợ của cả Nhà hát Opera Paris và Liên hoan phim Tribeca. Louis Vuitton là thương hiệu xa xỉ đầu tiên bảo trợ cho trường đại học École du Louvre. Nhưng cam kết vừa qua của Louis Vuitton với một bảo tàng danh tiếng ở New York dường như đã mở ra một chương mới trên phạm vi toàn cầu. Sự hợp tác chính thức của bộ sưu tập Cruise 2027 với Quỹ Keith Haring càng củng cố thêm cảm nhận này. Thiệp mời có hình chiếc cặp da cổ Louis Vuitton mà chính Keith Haring đã vẽ graffiti vào năm 1984. Trên sàn diễn, những tác phẩm như quả táo New York mang tính biểu tượng của Keith và họa tiết con chó với UFO năm 1982 của ông xuất hiện trên những chiếc áo sơ mi dáng hộp với những nếp gấp giống như nghệ thuật gấp giấy origami.
Việc Louis Vuitton công khai ủng hộ nghệ thuật tại New York trong mùa thời trang nghỉ dưỡng năm nay cũng không diễn ra một cách đơn độc. Đây đã là thương hiệu thứ ba trình diễn tại Mỹ trong tháng Năm, với màn trình diễn ấn tượng gần đây nhất là sự chiếm lĩnh hoàn toàn Quảng trường Thời đại của Gucci. Trước buổi trình diễn bộ sưu tập Cruise 2027, thương hiệu Ý đã chia sẻ nguồn cảm hứng của mình trên Instagram: loạt ảnh “Men in the Cities” của Robert Longo, dự án châm biếm được lấy một phần ý tưởng từ những cảnh chết chóc trong phim “The American Soldier” (1970) của Rainer Werner Fassbinder. Đó là một sự liên tưởng phù hợp với giám đốc sáng tạo Demna, bởi vì buổi trình diễn cuối cùng của anh ở New York (trong thời gian anh làm việc tại Balenciaga) đã cho phép khách mời rải tiền Balenciaga Bucks trước cửa Sở Giao dịch Chứng khoán New York.
Với sự dân chủ hóa cực độ của thời trang, bảng cảm hứng cho các bộ sưu tập không còn bị khóa kín, và sự liên tưởng nghệ thuật đã không còn chỉ dành cho những người có gu thẩm mỹ cao. Sự phổ biến của các phương tiện truyền thông kỹ thuật số đã tạo ra khả năng tiếp cận và ghi lại quá trình sáng tạo của nhà thiết kế một cách chưa từng có. Công chúng luôn có hứng thú với những câu chuyện phía sau sân khấu. Thời trang giờ đây đã vượt qua ranh giới của những bộ trang phục, để trở thành công cụ xây dựng thế giới. Mọi người yêu thích cảm giác được chia sẻ quá trình sáng tạo với các nhà thiết kế. Có lẽ các nhà thiết kế và thương hiệu đang hồi đáp sự quan tâm đó và tìm cách mời gọi công chúng.
Việc xây dựng thế giới này cũng tiếp tục diễn ra bên ngoài sàn diễn. Mỗi buổi trình diễn chỉ kéo dài khoảng 15 phút, nhưng trước và sau đó là những hoạt động truyền thông phức tạp, dồn dập. Đối với giám đốc sáng tạo Jonathan Anderson của Dior, sự bất tử của điện ảnh là câu trả lời hoàn hảo, đặc biệt là khi xét đến các dự án thiết kế trang phục trước đây của anh với đạo diễn Luca Guadagnino trong các phim “Challengers” (2024) và “Queer” (2024).
Nhà mốt Pháp đã mang bộ sưu tập Dior Cruise 2027 đến với phòng trưng bày David Geffen mới toanh của Bảo tàng Nghệ thuật Quận Los Angeles để tái khẳng định tình yêu của mình dành cho Hollywood. Trong bộ sưu tập có một chiếc áo khoác trắng kiểu Bar gợi nhớ đến chiếc áo được làm cho minh tinh Marlene Dietrich – người từng tuyên bố trên trường quay bộ phim “Stage Fright” (1950) của Alfred Hitchcock rằng “Không Dior, không Dietrich!”. Jonathan Anderson cũng hợp tác với nghệ sĩ của các phong trào nghệ thuật đại chúng Mỹ là Ed Ruscha, cho ra đời một loạt áo sơ mi cài cúc có những hình in chữ cái mờ ảo, méo mó.
Bên cạnh điện ảnh thì Dior dưới sự lãnh đạo của Jonathan đã thể hiện rõ nét mối liên hệ với hội hoạ ngay từ những ngày đầu. Nhà thiết kế đã sử dụng hai bức tranh tĩnh vật của danh họa Jean Siméon Chardin là “A Basket of Wild Strawberries” và “A Vase of Flowers” làm điểm nhấn cho buổi trình diễn thời trang nam đầu tiên của mình. Bộ sưu tập Haute Couture đầu tiên của anh cũng được lấy cảm hứng từ tác phẩm của nghệ sĩ gốm sứ Dame Magdalene Odundo. Anh đã đem khu vườn hoa súng ngập tràn cảm hứng nghệ thuật của danh hoạ Monet ở Giverny đến với Bassin Octogonal (Paris). Giống như triển lãm “Costume Art” (tạm dịch: Nghệ thuật Trang phục) của Viện Trang phục năm nay, Jonathan Anderson đặt niềm đam mê của mình đối với trang phục và nghệ thuật tạo hình (fine art) ngang hàng nhau. Tại Dior, anh vẫn đang nỗ lực để duy trì tầm nhìn đó.
Văn hóa nghệ thuật ngày càng chiếm lĩnh sâu rộng không gian truyền thông, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng hình ảnh của nhiều quốc gia lớn. Thời trang cao cấp chưa bao giờ có động lực lớn hơn hiện nay để thể hiện những nỗ lực nghệ thuật của mình. Và các thương hiệu cao cấp đang tận dụng mùa nghỉ dưỡng tập trung vào thị trường Mỹ này để đầu tư mạnh tay hơn. Nhưng tại sao lại là nghệ thuật cùng với nước Mỹ? Câu trả lời một phần đến từ tình hình phức tạp của thị trường xa xỉ phẩm. Sự đổ bộ của các buổi trình diễn thời trang trên hai bờ biển nước Mỹ – Hermès và Zegna sẽ là những cái tên tiếp theo vào đầu tháng Sáu – đã chứng minh cho tầm quan trọng của thị trường Mỹ đối với ngành hàng xa xỉ. Đây là thị trường duy nhất còn hoạt động sôi nổi khi châu Âu vẫn tương đối trì trệ, Trung Quốc vẫn đang trong giai đoạn phục hồi, còn Trung Đông thì đang “đóng băng” do chiến tranh ở Iran.
