Trong lịch sử kim hoàn cao cấp, sự xa hoa thường được đo đếm bằng kích thước đá quý, độ quý hiếm của vật liệu hay bề mặt kim loại được đánh bóng hoàn hảo. Nhưng tại Milan đầu thế kỷ XX, Mario Buccellati tiếp cận vàng và bạc như những chất liệu có thể vượt thoát khỏi bản chất vật lý của chúng.

Qua kỹ nghệ chạm khắc bậc thầy, kim loại quý trở nên mềm mại như lụa, tinh xảo như ren và mang vẻ đẹp giàu tính kiến trúc của nghệ thuật Phục Hưng Ý. Chẳng cần tìm kiếm sự choáng ngợp từ kích thước hay độ lấp lánh, Buccellati kiến tạo thẩm mỹ dựa trên kỹ nghệ thủ công và dấu ấn của bàn tay nghệ nhân. Hơn một thế kỷ sau, di sản ấy vẫn là nền tảng làm nên bản sắc riêng của nhà kim hoàn Ý.
Khác với những nhà kim hoàn lớn lên trong các gia tộc truyền nghề, Mario Buccellati tiếp cận kim loại quý bằng đôi mắt của một người thưởng ngoạn nghệ thuật thuần khiết. Bắt đầu học việc từ năm 14 tuổi tại tiệm Beltrami & Besnati gần nhà hát La Scala ở Milan vào năm 1905, chàng trai trẻ sinh năm 1891 tại Ancona sớm say mê vẻ đẹp của nghệ thuật trang trí thời Trung Cổ và kỹ thuật chạm khắc đỉnh cao thời Phục Hưng Ý. Ngay từ những năm tháng khởi nghiệp, ông đã đặc biệt chú trọng đến đặc tính riêng của từng chất liệu, từ những viên đá quý có hình dạng khác thường cho đến khả năng tạo hình đa dạng của vàng và bạc. Nhờ nền tảng chạm khắc thủ công được rèn giũa từ thời học nghề, Mario đã chuyển thể thành công các hoa văn kiến trúc cổ điển cùng kết cấu mềm mại của ren, gấm, lụa lên bề mặt kim loại. Chính khả năng chuyển hóa vẻ đẹp mong manh của nghệ thuật ren, vải tuyn hay cấu trúc tổ ong vào kim loại quý đã trở thành một trong những thành tựu đáng tự hào nhất của ông, nhanh chóng định hình dấu ấn thẩm mỹ độc bản và đưa tên tuổi Buccellati vang danh khắp thế giới.

Tư duy coi trọng giá trị xúc cảm hơn sự hào nhoáng đã giúp Mario vượt qua những biến cố khắc nghiệt của hai cuộc thế chiến, từ việc trở về từ mặt trận Carso để mua lại chính cửa hiệu cũ tại địa chỉ Via Santa Margherita 5 và khai sinh thương hiệu Buccellati năm 1919, cho đến giai đoạn khan hiếm nguyên liệu trong Thế chiến II buộc ông phải sáng tạo trên nền hợp kim đồng hay kết hợp thép với vàng. Dù chất liệu thay đổi ra sao, thì bàn tay người nghệ nhân vẫn là thước đo giá trị quan trọng nhất.

Chính chiều sâu văn hóa và nghệ thuật ấy đã tạo nên cuộc gặp gỡ định mệnh giữa Mario Buccellati và thi hào Gabriele d’Annunzio vào tháng 8/1922. Suốt 14 năm tình bạn được lưu giữ qua 83 bức thư tay, nhà thơ Ý thách thức Mario hiện thực hóa những biểu tượng văn chương, lịch sử và hội họa tôn giáo cổ lên bề mặt kim loại, từ những vật phẩm trang trí mang câu chuyện riêng cho đến yêu cầu tạo hiệu ứng dòng máu chảy trên đầu tượng đồng mạ vàng vào năm 1926. Chính khả năng chuyển dịch thi ca và hội họa thành hiện vật bằng vàng, men màu, đá quý cắt cabochon và ngọc trai có hình dạng bất quy tắc đã khiến d’Annunzio trân trọng gọi Mario là “Hoàng tử của những người thợ kim hoàn” vào năm 1936. Danh xưng ấy không chỉ tôn vinh một cá nhân, mà còn xác lập vị thế của Buccellati như xưởng nghệ thuật Phục Hưng đích thực.
Nếu phải tìm ra mật mã cốt lõi làm nên bản sắc không thể trộn lẫn của Buccellati, thì đó chính là nghệ thuật xử lý bề mặt kim loại. Kỹ thuật chạm khắc thủ công cổ xưa được nâng tầm ngang hàng với giá trị của những viên đá quý hiếm. Thay vì để vàng phản chiếu ánh sáng theo lối đánh bóng gương truyền thống, các nghệ nhân bậc thầy tại xưởng chế tác Buccellati phải trải qua quá trình rèn luyện chuyên sâu kéo dài nhiều năm để thuần thục mũi đục khắc bulino, kiến tạo nên những kết cấu vải vóc đầy mê hoặc: Telato tái hiện sợi vải lanh đan dệt, Segrinato tạo độ nhám mịn như nhung, Modellato khắc sâu tạo hiệu ứng nổi khối ba chiều và tiêu biểu nhất là Rigato.

Với hàng nghìn đường vân song song siêu mảnh hoạt động như những lăng kính tí hon khuếch tán nguồn sáng, Rigato biến bề mặt vàng cứng cáp thành dải lụa tơ tằm óng ả, ấm áp cả về thị giác lẫn xúc giác. Đỉnh cao của tư duy dệt kim loại này là kỹ thuật chạm lộng Tulle (cấu trúc tổ ong). Người thợ dùng lưỡi cưa tay mảnh như sợi tóc khoan cắt hàng nghìn mắt lưới trên phiến vàng nguyên khối, tạo nên hiệu ứng xuyên thấu nhẹ bẫng tựa những dải ren thêu tay cổ điển.
Trên nền gấm vóc bằng kim loại giàu chi tiết ấy, nghệ thuật nạm đá của Buccellati cũng mang tư duy của thời trang may đo cao cấp. Thay vì dùng những ổ chấu cao nhô lên tách biệt theo lối hiện đại, các nghệ nhân áp dụng kỹ thuật nạm chìm để từng viên kim cương, đá cắt cabochon hay ngọc trai nằm êm ái ngay trong lòng lớp lụa vàng, bao quanh bởi đường viền chạm trổ Ornato tựa như những mũi khâu thủ công. Việc phân tách màu sắc kim loại, dùng vàng vàng cho phần thân khắc vân lụa và vàng trắng hoặc bạc cho phần ổ chấu, giúp bảo toàn độ tinh khiết cho ánh sáng của kim cương, tạo nên sự chuyển sắc đa tầng đầy chiều sâu.



Tinh thần tôn vinh đôi bàn tay nghệ nhân ấy liên tục được làm mới qua 4 thế hệ gia tộc. Khi Mario qua đời năm 1965, con trai ông là Gianmaria Buccellati đã đưa di sản gia đình đến kinh đô kim hoàn Place Vendôme tại Paris năm 1979, đồng thời khai sinh những biểu tượng vượt thời gian như bộ sưu tập Macri vào thập niên 1980 để tôn vinh trọn vẹn kỹ thuật khắc vân lụa Rigato. Tiếp nối mạch nguồn ấy dưới sự dẫn dắt của thế hệ thứ 3 và thứ 4 là Andrea và Lucrezia Buccellati, những kỹ thuật cổ điển tiếp tục tìm thấy tiếng nói đương đại đầy cuốn hút qua nghệ thuật chạm lộng ren trong dòng Opera Tulle, những vòng tròn sợi vàng xoắn thanh thoát của Hawaii, hay biểu tượng tình yêu bất tận không điểm đầu cuối của chiếc nhẫn Eternelle. Ngay cả khi chính thức gia nhập tập đoàn xa xỉ Richemont vào đúng dịp kỷ niệm 100 năm thành lập năm 2019 và ra mắt giác cắt kim cương độc quyền Buccellati Cut, nhà kim hoàn Milan vẫn kiên định với triết lý bất biến: dấu ấn của bàn tay con người mới thổi được sự sống vĩnh cửu vào kim loại quý.


Trong kỷ nguyên mà thời trang và trang sức phải chạy theo nhịp độ hối hả, những đường khắc lụa Rigato hay cấu trúc ren vàng Tulle nhắc nhở giới mộ điệu rằng sự xa xỉ đích thực nằm ở sự kiên nhẫn gìn giữ những giá trị vượt thời gian. Giữ trọn tâm niệm của “Hoàng tử kim hoàn” Mario Buccellati, mỗi tuyệt tác mang tên thương hiệu là một di sản văn hóa được truyền qua từng thế hệ.