Xuất hiện “mưa nhựa” ở Colorado: hồi chuông cảnh báo cho thói quen lạm dụng đồ nhựa của con người

Sống

Vừa qua, các nhà nghiên cứu Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ USGS đã thu thập các mẫu mưa từ 8 địa điểm dọc theo mặt trước của dãy núi Rocky (Colorado) và bất ngờ phát hiện trong nước mưa có lẫn những phân tử nhựa. Không chỉ là một phát hiện đột phá của các nhà khoa học môi trường, hiện tượng trên báo động mối nguy hại do thói quen sử dụng đồ nhựa của con người.

Cơn mưa có lẫn theo phân tử nhựa mới đây ở Colorado như một lời cảnh báo đến con người rằng ô nhiễm môi trường sống đã không còn giới hạn, và những hiểm nguy từ một lối sống thiếu trách nhiệm với môi trường sớm sẽ khiến con người phải trả cái giá đắt. Trong một lần kiểm tra nguồn cấp cho đường dẫn nước trên mặt đất và ngầm dưới tầng đất sâu, để tìm hiểu và vạch ra nguyên nhân khiến nguồn nước ở Colorado bị nhiễm nitơ nặng, thì các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra nguồn gốc chủ yếu và cũng chính là yếu tố bất ngờ trong khu vực bị ô nhiễm này – đó là trong nguồn nước có lẫn những phân tử nhựa nhỏ đến mức mắt thường không thể nhìn thấy.

Xuất hiện “mưa nhựa” từ 8 địa điểm dọc theo mặt trước của dãy núi Rocky, Colorado

Chính kết quả nằm ngoài dự tính này khiến nhóm nhà nghiên cứu nghĩ đến việc kiểm tra thử mẫu nước mưa ở 8 địa điểm – những nơi được dùng để theo dõi sự thay đổi trong thành phần hóa học của mưa – trải đều ở vùng núi, đồng bằng và rừng phòng hộ. Theo đó, chuyên gia Greg Wetherbee, nhà hóa học thuộc biên chế Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ đã ghi kết quả mà theo ông nhận định là “bất ngờ chưa từng thấy và vô cùng hi hữu trong các cuộc thống kê về môi trường” rằng: “90% thành phần vượt trội hơn kim loại hay tro than tồn dư trong nguồn nước chảy tại các danh lam thiên nhiên là nhựa tổng hợp. Những phân tử nhựa hỗn hợp với kích thước nhỏ hơn khả năng nhìn của mắt thường từ 20-40 lần, có màu cầu vồng và kết cấu phức tạp, bền chặt, đồng thời có khả năng tồn tại qua nhiều thế hệ và không thể tự phân hủy trong môi trường tự nhiên”.

Thói quen tiêu thụ đồ dùng nhựa và vứt rác không đúng nơi quy định của con người chưa có dấu hiệu giảm sút.

Theo như Austin Baldwin, chuyên gia đảm nhận trọng trách nghiên cứu thành phần hydro của tiêu bản nhựa do USGS gửi về, thì những “bãi thải nhựa” hoà tan trong thành phần nước được tìm thấy có khả năng xuất xứ từ 3 nguồn chính: sản xuất – tiêu dùng trong nội địa bang, nguồn rác trôi từ những nơi đô thành hoặc vùng nông thôn lân cận, từ các khu dân cư hoặc nhà máy kinh tế – xã hội trọng điểm, và đặc biệt là nếp sống lạm dụng vào đồ nhựa cũng như không phân loại hoặc bỏ rác vào các thùng rác tập kết.

Rác thải có ở khắp mọi nơi, từ biển cả đến đất liền.

Có thể nói, những hiện tượng các vật thể và hợp chất làm ô nhiễm môi trường tự nhiên không hiếm. Nhưng dựa trên thành phần và các phân tích kinh tế xã hội, Austin Baldwin đưa ra giả thuyết về “thủ phạm” giúp phân tán thành phần nhựa trên vào nguồn nước chính là nhà máy. Nhựa trong các sản phẩm bỏ đi được nhà máy xử lý rác thải đun nóng, bốc hơi và rồi theo mưa đổ xuống sông suối, cánh đồng, đại dương, làm ô nhiễm mặt đất, rừng cây và đem đến mối nguy hại cho muông thú sinh sống trong hệ sinh thái. Thêm vào đó là nguồn rác thải nhựa lênh đênh trên dòng sông và mặt biển đến từ sự vô ý thức của con người, khiến các sinh vật gần như mang trong mình những “bãi rác khổng lồ”, dẫn đến hàng loạt cái chết thương tiếc.

Hàng loạt sinh vật biển đang phải đối diện với cái chết chỉ vì sự vô ý thức của con người.

Nếu chúng ta vẫn quá lạc quan và còn đứng ngoài cuộc trong trận chiến bảo vệ môi trường, thì “cơn mưa nhựa ở Colorado” chính là một lời đáp trả đanh thép đến từ môi trường tự nhiên. Nguồn rác thải nhựa có ở khắp mọi nơi chứ không riêng gì Colorado, và nếu con người không thay đổi thói quen tiêu dùng đồ nhựa nói riêng và nâng cao ý thức giữ gìn màu xanh trái đất nói chung, thì “cơn mưa nhựa” tương tự sẽ đổ xuống mảnh đất chúng ta đang sinh sống. Cuộc chiến thay đổi thói quen này với chúng ta tuy không dễ dàng nhưng không bao giờ là quá muộn để bắt đầu sửa chữa sai lầm.

Thực hiện: Huyền My Trương

07/06/2019, 07:40

Đừng vứt rác xuống biển mà hãy cho Bống ăn rác!

Sống

Trong 2 tháng trở lại đây, người ta bắt đầu bị thu hút bởi một mô hình cá Bống chứa đầy rác thải nhựa được đặt trên bờ biển Đà Nẵng. Và không khó để biết được đó chính là dự án bảo vệ môi trường với tên gọi “Bống”, được khởi xướng bởi một giáo viên người nước ngoài cùng sự hỗ trợ từ Ban quản lý của bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng. Tạm gác lại những mệt nhọc và trăn trở xung quanh dự án, anh Hoàng Phúc Lâm – Chuyên viên tổ nghiên cứu và phát triển, cố vấn dự án “Bống” – đã dành cho Tạp chí Đẹp buổi chia sẻ thân mật và đầy cảm xúc, không chỉ về “Bống” mà còn là khao khát bảo vệ màu xanh của đại dương anh đã ấp ủ bấy lâu nay.

Một hành động nhỏ có thể làm nên thay đổi lớn

– Dự án này bắt nguồn từ đâu, thưa anh?

Thật ra dự án Goby The Fish (tiền thân của dự án “Cho Bống xin rác” – PV) vốn đã được thực hiện ở nhiều nước khác nhau với mục tiêu khuyến khích mọi người bỏ rác vào các thùng rác tập kết. Giữa lúc chúng tôi vẫn miệt mài suy nghĩ phương án bảo vệ môi trường biển thì cô Sarah Field xuất hiện (giáo viên dạy tiếng Anh người Zimbabwe sống tại Đà Nẵng – PV). Sau khi tình cờ thấy hình ảnh chú cá Goby trên bãi biển Bali, cô Sarah đã tìm đến chúng tôi để trao đổi về ý tưởng này. Chỉ cần nghe cô nói “Feed Goby with plastic, don’t feed the ocean” là chúng tôi hiểu ngay. Hai tư tưởng đã bắt được sóng, vậy là dự án “Bống” ra đời.

Cô Sarah Field – người đem đến ý tưởng về dự án Bống và anh Hoàng Phúc Lâm – Chuyên viên tổ nghiên cứu và phát triển, cố vấn dự án.

– Những trở ngại nào anh và đội nhóm gặp phải trong quá trình thực hiện dự án?

Nói về trở ngại thì có rất nhiều nhưng đáng kể nhất là tài chính và kỹ năng đan lát tre. Dù đã học hỏi từ các thợ làm nghề thủ công tre dừa ở Hội An nhưng chúng tôi cũng chưa thể đan tre thành mô hình Bống. Đó là chưa kể, thành phố có rất ít chỗ bán tre, đến khi tìm ra thì phí vận chuyển tre cũng rất tốn kém. Nếu không có sự giúp đỡ của những người thợ tình cờ đi ngang khu vực thực hiện, thì việc hoàn thành mô hình còn mất nhiều thời gian hơn. Vì dự án này còn khá mới lạ ở Việt Nam và chưa có sức lan tỏa nên bước đầu kêu gọi tài trợ là vô cùng khó khăn.

Nhân lực chủ yếu để thực hiện dự án này là nhóm sinh viên đến từ các trường đại học khác nhau và nhiều bạn trẻ tình nguyện.

– T18 được chọn là bãi biển đầu tiên của Đà Nẵng ra mắt dự án, có lý do đặc biệt nào không, thưa anh?

Với khẩu hiệu “Cho Bống ăn rác thải nhựa, đừng thải xuống đại dương”, mục tiêu của “Bống” là nâng cao nhận thức và vai trò của mỗi người trong quá trình bảo vệ môi trường. Nên chúng tôi chọn bãi biển T18, với vị trí nằm ở mặt biển quảng trường Nguyễn Văn Thoại, nơi có mật độ du khách ghé thăm cao, với mong muốn sự lan tỏa mạnh mẽ có thể bắt đầu từ đây.

Thay vì rao giảng những điều đao to búa lớn, Bống truyền tải thông điệp về môi trường theo một cách riêng, đầy sáng tạo, vui nhộn, ngộ nghĩnh và không kém phần thú vị.

– Lý do nào để anh tin rằng “Bống” sẽ hoàn thành tốt vai trò kết nối và đánh thức cộng đồng?

Tôi hiểu rằng một chú cá bé nhỏ với cái bụng chứa đầy chai nhựa trên bãi biển sẽ không thể giải quyết triệt để vấn đề lớn về rác thải. Nhưng “Bống” chính là viên gạch đầu tiên giúp các ý tưởng và những con người xa lạ như chúng tôi tìm thấy nhau. Mỗi một dự án là một nỗ lực đánh thức cộng đồng. “Bống” sẽ tiếp tục phát triển và các mô hình sinh vật khác cũng sẽ tiếp tục được xây dựng.

Chúng ta có thể cùng nhau khiến mọi thứ trở nên tốt đẹp hơn

– Vậy mô hình sinh vật anh dự định trong thời gian sắp tới là?

Sinh vật mà chúng tôi đang hướng đến là rùa và có nhiều khả năng sẽ có thêm nhiều loài vật khác, điều này còn tùy thuộc vào số lượng các đội nhóm tham gia. Bên cạnh việc xây dựng mô hình, chúng tôi còn kêu gọi các đơn vị thực hiện các hoạt động khác trên biển, có thể là sự kiện, lễ hội, workshop, lớp học ngoài trời… nhằm thu hút nhiều hơn sự chú ý của cộng động dành cho dự án.

Mô hình cá được đặt ở nơi đông người, vừa là hình trưng bày, vừa là nơi mọi người có thể vứt rác vào. Hình ảnh chú cá bụng đầy chai nhựa tượng trưng cho các sinh vật đang nuốt phải rất nhiều chất thải do con người vứt xuống đại dương.

– Có trải nghiệm hay bài học nào mà anh cho là đáng nhớ khi thực hiện dự án cùng người ngoại quốc?

Điều mà tôi ấn tượng nhất ở những người bạn quốc tế đó là sự nhiệt huyết và tinh thần tự giác. Họ luôn có mặt sớm mỗi buổi làm, tôn trọng ý kiến của nhau mà không cần bất kỳ luật lệ hay nguyên tắc nào. Tôi nghĩ tinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm, kể cả khi chúng ta chưa biết sẽ làm như thế nào nhưng vẫn xông pha học hỏi và tìm hiểu chính là bài học lớn nhất dành cho chúng tôi. Và điều làm tôi nể phục ở họ là niềm tin mãnh liệt “một hành động nhỏ cũng có thể tạo nên thay đổi lớn”.

Mô hình cá bụng đầy chai nhựa được đặt trên bờ biển Đà Nẵng đã kết nối những con người với mong muốn bảo vệ môi trường đến gần nhau hơn.

– Dự án nào cũng có tuổi đời của nó, có lẽ “Bống” cũng không ngoại lệ?

Theo dự tính, “Bống” sẽ tồn tại khoảng 10 tháng. Và khi “Bống” kết thúc vòng đời cũng là lúc nhiều dự án sáng tạo và mới lạ khác đã ra đời. Tôi không sợ các dự án sẽ thất bại mà chỉ sợ bản thân không đủ dũng khí và kiên trì để thực hiện điều mình tin là đúng đắn, và may mắn làm sao tôi và đội nhóm đang mạnh mẽ bước những bước đầu tiên.  Hiện chúng tôi đã nhận được thông tin có 5 đến 6 tỉnh thành khác cũng muốn thực hiện “Bống”. Chúng tôi luôn tin rằng những điều tốt đẹp sẽ lan tỏa thật xa và lời kêu gọi của những “Bống”, “Rùa”… sẽ được hồi âm.

Dự án “Bống”:
-Thời gian hoàn thành: 22/3/2019 – 11/5/2019
-Nhóm “Bống” do cô Sarah Field làm Trưởng nhóm với sự tham gia của các thành viên: ông Tyler Smith (Giáo viên, Phó Trưởng nhóm), anh Hoàng Phúc Lâm (Chuyên viên, Cố vấn trực tiếp dự án), bà Robynn Louw (Giáo viên – Kiến trúc sư thiết kế dự án), ông Chris McBrideo (Họa sĩ thiết kế dự án), sinh viên Nguyễn Diễm My (Trưởng nhóm Tình nguyện viên và hậu cần).

25 năm Ngày quốc tế Gia đình và lời kêu gọi khẩn thiết cùng chung tay chống lại biến đổi khí hậu

Sống

Không chỉ đơn thuần là dịp tôn vinh những giá trị gia đình thiêng liêng nhất, ngày Quốc tế gia đình còn đánh thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với các vấn đề trong gia đình nói riêng, và mối quan hệ giữa gia đình với xã hội nói chung. Với chủ đề hành động vì màu xanh trái đất, năm 2019 sẽ là năm mà hàng triệu gia đình trên thế giới cùng nỗ lực nhiều hơn trong công tác bảo vệ môi trường. 

Ngày 20/9/1993, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc chính thức quyết định ngày 15/5 hằng năm sẽ là Ngày quốc tế Gia đình (International Day of Families – IDF), với mục đích tôn vinh và khẳng định tầm quan trọng của gia đình trong việc xây dựng cộng đồng và xã hội.

Cùng với những hệ lụy rõ rệt, năm 2019 đánh dấu một năm đầy thách thức trong nỗ lực cứu lấy môi trường của cả thế giới.

Mỗi năm Liên Hiệp Quốc đều gửi đến một thông điệp riêng cho ngày này. Theo đó, chủ đề cho ngày gia đình năm 2019 là “Gia đình cùng chung tay hành động chống lại biến đổi khí hậu” (Families and Climate Action: Focus on SDG13). Cụ thể, mỗi gia đình sẽ thực hiện mục tiêu phát triển bền vững có tên SDG13 (Hành động vì môi trường) của Ủy ban kế hoạch phát triển Liên Hiệp Quốc. Trong đó, Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh mục tiêu số 2 và 3 đề cập về trách nhiệm của gia đình đối với các vấn đề về khí hậu:

SDG 13.2: Dung hòa mục tiêu bảo vệ và phát triển môi trường vào chính sách quốc gia, bên cạnh các hoạt động hoạch định chiến lược và kế hoạch phát triển đất nước.

SDG 13.3: Tăng cường giáo dục, nâng cao ý thức và thúc đẩy nguồn lực con người trong việc giảm thiểu việc biến đổi khí hậu. 

Với chủ đề “Gia đình cùng chung tay hành động chống lại biến đổi khí hậu”, những mục tiêu về bảo vệ môi trường đã được Liên Hiệp Quốc xướng thành khẩu hiệu: 

1. Thực hiện chiến lược “xóa bỏ khoảng cách thế hệ trong gia đình” trong hành động bảo vệ và giải cứu trái đất.
2. Toàn thế giới là một gia đình – mỗi người hãy hành động ngay trong cuộc chiến cấp thiết chống lại biến đổi khí hậu.
3. Mỗi gia đình thuần nông hãy là một tế bào xanh bền vững để chống lại biến đổi khí hậu.
4. Gia đình có trách nhiệm giúp nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng trong nhiệm vụ bảo vệ trái đất thân yêu.

Với cam kết hành động đến cùng, các gia đình có thể làm nên thay đổi lớn ở chính nơi ở của mình. Và dưới đây là những hành động đơn giản, hữu hiệu và thiết thực nhất trong hành trình chống lại biến đổi khí hậu mà mỗi gia đình có thể thực hiện:

Xây dựng thói quen sống xanh

Hãy dạy cho trẻ con có ý thức trách nhiệm với môi trường bằng các hoạt động trồng và chăm sóc cây xanh, tập cho con thói quen hạn chế sử dụng đồ nhựa, ăn nhiều rau xanh hơn để hạn chế khí thải nhà kính… Nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên là lời nhắc nhở cho chính bạn và mọi người trong gia đình rằng bảo vệ môi trường là không của riêng ai.

Phân loại rác thải

Mỗi gia đình hãy đặt những thùng rác tái chế tại nhà, tổ chức hoặc tham gia vào các hoạt động thu gom và phân loại rác có thể tái chế. Dẫu nơi bạn ở vẫn chưa quy định việc này nhưng đây là thói quen cần có để công tác phân loại rác từ nguồn được  dễ dàng hơn , đồng thời hạn chế tác động xấu của rác vào môi trường.

Giảm tiêu thụ điện

Bằng cách tắt quạt và mở cửa sổ vào những ngày đẹp trời hoặc trời mưa, quét dọn nhà cửa bằng chổi thay vì máy hút bụi, rút tất cả đồ sạc điện ra khỏi ổ điện khi không sử dụng, sử dụng bóng đèn tiết kiệm điện… bạn không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giảm thiểu chi phí sinh hoạt của gia đình.

Tiết kiệm nước

Sau đây là một vài mẹo tiết kiệm nước hiệu quả mà bạn nên thực hiện ngay: sử dụng vừa đủ lượng nước cần thiết, tái sử dụng nguồn nước mỗi khi có thể, hạn chế rửa tay, rửa bát hay bất cứ thứ gì dưới vòi nước chảy, tích trữ và sử dụng nước mưa để tưới cây…

Cho đi vật dụng cũ hoặc đồ không cần thiết

Đừng lãng phí vứt đi những đồ dùng cũ như đồ chơi, quần áo, sách vở, vật dụng cũ, thay vào đó bạn hãy tìm cách tận dụng, hoặc tham gia vào các hội nhóm trao đổi đồ cũ. Trong trường hợp bạn không còn nhu cầu sử dụng món đồ đó (và dĩ nhiên món đồ vẫn còn hữu ích), hãy quyên góp cho các tổ chức từ thiện.

#trashtag challenge: khi thử thách “ảo” thay đổi xã hội thật

Sống

Biến suy nghĩ thành hành động thực tế và mang lại lợi ích cụ thể, #trashtag – thử thách dọn rác gây bão cộng đồng mạng đã mang đến một cái nhìn hoàn toàn mới cho những thử thách “ảo” trên mạng xã hội.

Với thông điệp bảo vệ môi trường từ những việc nhỏ nhất, #trashtag là thử thách dọn rác và chụp ảnh so sánh trước – sau đã tạo nên một hiệu ứng đáng kinh ngạc khi được nhiều bạn trẻ trên thế giới ủng hộ. Hàng ngàn bức ảnh của những bãi rác “biến mất” đã được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội Facebook.

Được bắt đầu từ tài khoản Facebook mang tên Byron Roman, anh chàng này đã đăng tải một tấm hình với hai trạng thái trước và sau khi được dọn dẹp của một bãi rác, cùng dòng trạng thái: “Đây là thử thách mới dành cho các thanh thiếu niên đang buồn chán. Hãy chụp ảnh một khu vực nào đó cần dọn dẹp hay sửa chữa, sau đó chụp lại khi bạn đã thay đổi nó rồi đăng lên”. Vài ngày sau, #trashtag được chào đón mạnh mẽ trên toàn thế giới và tất nhiên, không chỉ bởi “những thanh thiếu niên đang buồn chán”.

Byron Roman – “cha đẻ” của trào lưu dọn rác #Trashtag. Ảnh: Facebook Byron Roman

Khi một hành động nhỏ được lan tỏa với ý nghĩa lớn

Có lẽ chính Byron Roman cũng không tưởng tượng được việc anh chỉ muốn chia sẻ một hành động ý nghĩa giúp bảo vệ môi trường lại có thể trở thành một trào lưu được hàng triệu người trên thế giới quan tâm. Nguyên nhân khiến #Trashtag có sức ảnh hưởng mạnh mẽ như vậy được lí giải là do tính gần gũi và thiết thực. Không quá khó để bạn có thể “tìm” ra một bãi rác và dọn dẹp chúng. Nó có thể ở ngay đối diện khu nhà bạn ở, trong góc một công viên hay thậm chí là trên con đường bạn đi về mỗi ngày. Và bạn cũng chỉ cần một vài công cụ thô sơ như bao tay, đồ gắp rác để bắt tay thực hiện thử thách đơn giản này.

Trào lưu #Trashtag ảnh hưởng rộng tới các bạn trẻ trên thế giới.

Không cần mất quá nhiều công sức nhưng hiệu quả lại dễ được nhìn nhận chính là nguyên nhân khiến #Trashtag được nhiều bạn trẻ ủng hộ. Chỉ trong thời gian ngắn, vô số hình ảnh các bãi biển được dọn dẹp sạch sẽ, những rừng cây không còn vương vãi rác, đường phố sạch bóng nilon và rác sinh hoạt được chia sẻ ngập tràn trên mạng xã hội. Không băng rôn khẩu hiệu, không chế tài xử phạt chỉ nằm trên giấy tờ, #Trashtag đã “lôi kéo” những người tham gia bằng cách cho họ thấy những hành động nhỏ của mình có thể mang lại tác động lớn như thế nào tới xã hội.

Thử thách “ảo”, kết quả thật

Cùng với sự phát triển của mạng xã hội, nhiều thử thách đã được đặt ra như khoe hình 10 năm, vòng tay chạm rốn, dùng bút đo eo,… Giải trí, mới lạ và hài hước, đó là những điều không hơn không kém mà những trào lưu này mang lại.

Năm 2014, cộng đồng mạng từng hào hứng với trào lưu #IceBucketChallenge  – thử thách dội nước đá lên đầu nổi tiếng do một sinh viên người Mỹ khởi xướng, nhằm quyên góp tiền phục vụ cho nghiên cứu về bệnh Xơ cứng teo cơ một bên ALS (amyotrophic lateral sclerosis). Hay tháng 6/2018, trào lưu “một miếng nhỏ hạnh phúc” đã giới trẻ Hàn Quốc. Tuy nhiên, #trashtag lại không giống như đại đa số các trào lưu vốn có tuổi thọ ngắn trên khi theo thời gian sức ảnh hưởng của nó ngày một lớn mạnh.

Một nhóm bạn tại Phan Thiết (Bình Thuận) chung tay dọn sạch bãi biển. (Ảnh: Facebook Tiệm cà phê Lạc)

Nhiều bãi rác đã biến mất hoàn toàn từ khi #trashtag xuất hiện. Khi đến Việt Nam, #trashtag nhanh chóng nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng, từ học sinh, sinh viên, dân văn phòng cho đến những người nổi tiếng. Số lượng tham gia ngày càng đông, những bãi rác từng tồn động lâu năm đã bị xóa sạch. Một khu phố đã cương quyết lắp camera và dán hình những người vứt rác bừa bãi. Hiệu quả tích cực mà trào lưu này mang lại đã không chỉ nằm ở việc dọn rác.

Top 3 Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2017 Mâu Thủy, Hoàng Thùy và H’hen Niê cùng thực hiện #Trashtag Challenge.

Khi mà Việt Nam đang đứng trước nguy cơ “lọt” top 10 thế giới về sự ô nhiễm, top 20 nước thải rác nhiều nhất thế giới, top 5 thế giới thải chất thải nhựa ra đại dương nhiều nhất, thì những thử thách như #trashtag lại càng có ý nghĩa hơn trong việc thúc đẩy hành động và thay đổi nhận thức của nhiều người về vấn đề môi trường. Bước ra khỏi đời sống ảo và mang lại những thay đổi lớn trong hiện tại, mặc kệ những nghi ngại về sức sống lâu bền của trào lưu,  #trashtag đang đóng vai trò đại diện cho tiếng nói, lý tưởng mới để thay đổi xã hội theo cách mà xã hội cần.

Học gì từ Top 10 quốc gia có lối sống lành mạnh nhất thế giới?

Sống

Mới đây, danh sách 10 quốc gia sở hữu lối sống lành mạnh nhất so với phần còn lại của thế giới do các nhà khoa học bình chọn đã được giới thiệu. 

Dựa vào kết quả mới nhất về “Chỉ số các quốc gia khỏe mạnh nhất thế giới” do Bloomberg thực hiện vào đầu năm 2019, trong 169 nền kinh tế được xếp hạng thì Tây Ban Nha đã vượt qua Ý vươn lên dẫn đầu bảng, theo sau đó là Iceland và Nhật Bản (đại diện châu Á duy nhất) chia nhau vị trí thứ 3 và 4. Chỉ số đánh giá dựa trên tuổi thọ và cân nhắc những yếu tố không kém phần quan trọng khác như thực trạng môi trường, điều kiện tiếp cận nguồn nước ngọt sạch, mức độ tiêu dùng thuốc lá và tình trạng béo phì.

sức khỏe
Theo báo cáo mới nhất về “Chỉ số các quốc gia khỏe mạnh nhất thế giới” do Bloomberg thực hiện vào đầu năm 2019, Tây Ban Nha chính là quốc gia sống khỏe mạnh nhất trên thế giới.

Cũng từ đây, các nhà nghiên cứu đã khám phá được 3 thói quen then chốt giúp chúng ta – những người vẫn đang không ngừng nỗ lực để có được một sức khỏe bền vững – cải thiện chất lượng cuộc sống.

Một chế độ ăn nhiều chất béo tốt

Giải thích cho kết quả trên, các chuyên gia đã đi sâu vào tìm hiểu và khám phá ra rằng có đến 6 trong 10 quốc gia thuộc danh sách này lựa chọn chế độ ăn uống lành mạnh theo kiểu Địa Trung Hải. Cụ thể, chế độ ăn uống của người dân Tây Ban Nha, Ý và Israel chủ yếu là cá, rau xanh, các loại hạt, sữa ít béo và các chất béo tốt như dầu ô-liu và bơ. Chế độ dinh dưỡng này khá tốt cho sức khỏe tim mạch và tuần hoàn máu; thậm chí còn cải thiện sức khỏe não bộ và gan.

sức khỏe
Một chế độ ăn nhiều chất béo tốt gần giống với kiểu Địa Trung Hải sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. 

Chế độ ăn uống của người Nhật cũng bao gồm các món đặc trưng là cá, rau, trái cây và ngũ cốc – những thứ góp phần làm giảm nguy cơ tử vong do biến chứng tim mạch. Chế độ ăn ở Iceland và Na Uy (hay còn được biết đến là “chế độ ăn Bắc Âu”) khuyến khích con người tiêu thụ nhiều rau, trái cây, ngũ cốc, hải sản; đồng thời giúp giảm cân và hạ huyết áp cao.

Ưu tiên đi bộ hoặc chạy xe đạp

Bên cạnh thực hiện các chế độ ăn uống lành mạnh khác, các quốc gia như Thụy Sĩ, Thụy Điển, Úc và Singapore còn đẩy mạnh hoạt động ngoài trời và lối sống năng động. Theo đó, người dân Thụy Sĩ tận dụng tối đa sức bền của bản thân để theo đuổi lối sống thân thiện với môi trường bằng cách ưu tiên lựa chọn đi bộ hoặc đạp xe.

Theo một báo cáo gần đây của Tạp chí Y học Thể thao Anh, việc vận động mỗi ngày (cho dù là đi bộ hay đi xe đạp) cũng có thể cải thiện tốc độ trao đổi chất, đẩy mạnh quá trình giảm cân và tăng cường sức khỏe tim mạch. Ở Thụy Điển, một trong những “nguyên tắc” chính tại đây được pháp luật bảo vệ đó là “tự do đi lang thang”; vì vậy, các con đường dành cho người đi bộ và đi xe đạp luôn được tận dụng triệt để.

sức khỏe

Trong khi đó, người dân Singapore trong vài năm gần đây được đánh giá là những “đôi chân đi nhanh nhất thế giới” vượt qua cả Tây Ban Nha và Nhật Bản. Còn người Úc thì nổi tiếng có lối sống năng động bởi các hoạt động lướt sóng cũng như tản bộ trên các bãi biển dài đặc trưng.

Dành nhiều thời gian gần gũi với thiên nhiên

Thống kê chỉ ra rằng gió biển cùng tác dụng của các nhân tố thiên nhiên giúp cơ thể thải loại bỏ các yếu tố không có lợi cho hệ thống miễn dịch, giảm đau cơ và cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Bạn có thể chọn cách đi du lịch hoặc đơn giản hơn là tản bộ trong công viên để hòa mình với thiên nhiên nhiều hơn. Nhìn chung, hạn chế thời gian ở trong nhà, tăng cường hoạt động thể thao và ăn uống lành mạnh, đủ chất chính là 3 nguyên nhân cốt lõi trong việc xây dựng một sức khỏe bền vững. Và những quốc gia nêu trên chính là hình mẫu đầy cảm hứng mà chúng ta có thể noi theo để cải thiện sức khỏe và lối sống trong thời gian tới.

sức khỏe

Wear Green: 20 điều nhỏ bé mà tôi và bạn có thể làm để cứu Trái đất

Sống

1. Dùng giấy sáp ong thay cho màng bọc thực phẩm. Loại giấy này có thể giặt sạch và tái sử dụng nhiều lần.

2. Thật ra bạn có thể uống mọi thứ mà không cần dùng ống hút.

3. Đi chợ thay vì đi siêu thị, hay bất cứ cách nào khác bạn có thể nghĩ ra để được tự do dùng hộp đựng thịt cá và túi vải đựng rau củ.

4. Tập thói quen không bật đèn khi trời sáng, mặc ấm thay vì bật máy sưởi, rút sạc laptop/điện thoại khi đã đầy pin, rút phích cắm các thiết bị trong nhà khi không dùng đến.

5. Chẳng phương tiện giao thông nào thân thiện với môi trường bằng đôi chân – loại xe không khói hữu ích dành cho những khoảng cách gần.

20-dieu-nho-be-toi-lam-de-cuu-trai-dat-3
Mỗi năm có 8 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra đại dương, giết hại hơn 1 triệu sinh vật biển. Chậu xơ dừa, ống hút tre: Trại Cá – Bàn chải tre: Sạp hàng Chàng Sen

6. Các hạt vi nhựa (microbeads) khi bị xả xuống biển sẽ đầu độc hệ sinh thái biển, khiến các sinh vật biển biến dạng, dị tật và chết hàng loạt. Hãy ngưng sử dụng mỹ phẩm chứa microbeads.

7. Dùng pin tiết kiệm, vì biết rằng năng lượng cần để sản xuất pin lớn gấp 50 lần năng lượng mà pin có thể cung cấp.

8. Phân loại rác để tránh lọt rác không phân hủy ra môi trường tự nhiên.

9. Thay giấy ướt bằng khăn tay. Tuy phải giặt hàng ngày nhưng khăn lại có hạn sử dụng gấp nhiều lần giấy ướt.

10. Hồi tôi còn nghiện mua sắm, nhà lúc nào cũng la liệt những miếng mút và xốp khó phân hủy mà người ta lèn vào các thùng hàng. Giờ thì tôi sống tối giản rồi.

20-dieu-nho-be-toi-lam-de-cuu-trai-dat-4
Hạn chế dùng bao nilon, dùng túi vải để đựng thực phẩm hoặc đồ sau khi mua sắm.

11. Rút ngắn thời gian vừa tắm vừa hát dưới vòi sen, vì biết rằng 10 phút tắm sẽ đủ nước cho một con voi sống cả ngày.

12. Khi nấu cơm, giữ lại rễ hành tỏi, đầu cà rốt hay hạt quả bơ, gieo vào nước hoặc đất ẩm, vậy là chúng ta có một cái cây mới.

13. Không nhặt vỏ ốc, vỏ sò về làm đồ trang trí nữa. Chúng là nơi tạm trú của cua, là vật liệu xây tổ của nhiều loài chim, chỗ bám trụ cho rong rêu, tảo biển và chúng cũng giữ cho bờ cát khỏi xói mòn.

14. Những lời mời không nhất thiết phải được in ra giấy. Chúng ta có lựa chọn khác là thư điện tử mà.

15. Nuôi bò gây ô nhiễm nước và không khí. Việc trồng cacao để sản xuất sô cô la khiến Tây Phi mất cân bằng độ ẩm. Ta nên điều chỉnh lại sở thích ăn uống?

16. Mái tóc tự nhiên đẹp hơn tóc nhuộm, bởi vì thuốc nhuộm khi trôi vào nguồn nước sẽ trở thành chất độc với những loài sinh vật biển.

17. Cần tới gần 7.000 lít nước để làm ra một chiếc quần jeans. Mỗi lần định mua thêm quần jeans, hãy tự nhắc mình nhớ điều đó.

18. Cốc nguyệt san là một phát minh vĩ đại. Còn gì quý hơn những ngày đèn đỏ không lo “tai nạn” và một môi trường không rác thải cứng đầu từ băng vệ sinh và tampon.

19. Giảm bớt các thủ tục “nhiều khói” như đốt vàng mã hay cắm thêm nhang vào những bát hương đã nghi ngút trong chùa. Ngày ông Công ông Táo, tôi cũng không thả cá chép nữa.

20. Nếu chúng ta ngừng xem xiếc thú, sẽ chẳng chú khỉ nào phải tập đi xe đạp và chẳng con hổ nào phải liều mình nhảy qua vòng lửa nữa. Tại sao chúng phải oằn mình chịu đòn roi để thỏa mãn thú vui của con người?

20-dieu-nho-be-toi-lam-de-cuu-trai-dat-1
Để có được thành phẩm 1 kilogram thịt bò phải cần đến 15.000 lít nước, trong khi 1 kilogram cà chua hay khoai tây chỉ cần 214-278 lít nước. Rổ tre Bao La, bát gáo dừa, muỗng, nĩa tre: Trại Cá

 

GO GREEN

Nếu sống ở thời đại này, Bạch Tuyết có lẽ không cần đợi đến lúc ăn quả táo của phù thủy mới bị ngộ độc, còn nàng tiên cá Ariel có lẽ đã không thể bơi giữa đại dương ngập rác nhựa để đến gặp hoàng tử trong mơ.

Những vấn nạn môi trường giờ đây không còn là việc xảy ra trên chương trình thời sự mà đã len lỏi đến tận mâm cơm gia đình, khi hạt vi nhựa cuối cùng cũng được tìm thấy trong cơ thể con người vào cuối tháng 10/2018.

Nhà thám hiểm người Mỹ Sylvia Alice Earle từng nói: “Phần còn lại của thế giới có thể tiếp tục sống mà không có chúng ta, nhưng chúng ta không thể tồn tại nếu thiếu đi chúng”. Mọi nỗ lực cứu trái đất thật ra chính là giải cứu bản thân mình. Bạn đã sẵn sang sống xanh ngay từ ngày hôm nay?

Tổ chức chuyên đề: Hương Thủy – Ảnh: Phú Đào – Sắp đặt: Nha Đam

Bài cùng chuyền đề
– Eat Green: Bắt đầu bằng thói quen uống không cần hút
– Eat Green: “Về nhà ăn cơm” đi để được dùng những món đồ thật tự nhiên
– Eat Green: Đi tìm những chốn xanh trong lòng Hà Nội
– Eat Green: Nhật ký mỗi ngày của những người sống xanh
– Live Green: KTS An Việt Dũng: Người may “khẩu trang” xanh cho những ngôi nhà
 Live Green: Nhà tự thở – Kiểu kiến trúc ra đời phù hợp với biến đổi khí hậu
– Live Green: “Nói không với túi nylon” và nỗ lực của người trẻ xây dựng lối sống bền vững
– Live Green: “Ông tây móc cống” James Joseph Kendall: “Thấy tội lỗi mỗi khi dùng một chiếc túi nylon”
– Live Green: Đừng vội vứt bỏ khi rác thải cũng có thể tìm kiếm “cuộc đời mới”
– Wear Green: Khi “tuyên ngôn xanh” hiện diện trên thảm đỏ
– Wear Green: Ông lớn “Versace” cùng lời cam kết bền vững
– Wear Green: Stella McCartney – Định nghĩa về thời trang nhân đạo
– Wear Green: Levi’s – Phát kiến tiết kiệm nước
– Wear Green: Phát động chiến dịch thu gom quần áo cũ cùng H&M
– Go Grenn: Cuộc chiến chống lại sự xâm lăng của những “quả bom li ti”
– Go Green: Khi những bao bì cũng cần đẹp & thân thiện
– Helly Tống: “Mỗi khi bắt buộc phải dùng đồ nhựa, tôi sẽ tự hối lỗi bằng cách trồng một cây xanh!”
– Wear Green: 20 điều nhỏ bé mà tôi và bạn có thể làm để cứu Trái đất