Sau bốn năm kẻ từ triển lãm hồi tưởng “Alternate Existence/s”, Tom Hricko trở lại Việt Nam với triển lãm nhiếp ảnh nghệ thuật mang tên “Inscape”, với hàm nghĩa tiếng Việt là “Nội cảnh”.
Nếu nhà thơ Gerard Manley Hopkins định nghĩa “nội cảnh” là bản thiết kế độc bản cấu thành bản sắc riêng của vạn vật, thì trong thế giới quan của Tom Hricko, đó lại là hành trình bóc tách và phơi mở những cấu trúc vô hình ấy. Ở đó, nơi ống kính của ông chạm đến, các lớp thực tại không còn tách biệt mà chồng lấp, đan cài và tan hòa vào nhau, kiến tạo một thế giới đồng hiện vượt thoát khỏi dòng chảy tuyến tính của thời gian lẫn giới hạn của không gian. Bởi thế, nếu triển lãm “Alternate Existence/s” trước đây là nỗ lực tái hiện những bản thể khác nhau của thực tại, thì “Inscape” lại là một cuộc hướng nội sâu sắc để truy nguyên bản chất của ánh nhìn. Mỗi tạo tác nhiếp ảnh chính là sự hiển lộ của chính “nội cảnh”, một nguồn năng lượng ẩn náu nơi những thực thể quá đỗi quen thuộc.
Trong loạt tác phẩm “Geometry of Presence”, các sự vật quen thuộc được Tom Hricko đặt lại vào một trật tự thị giác mới, nhưng cũng giàu chất tự sự thông qua màn tương tác giữa tiền cảnh và hậu cảnh, những biến chuyển của ánh sáng và bóng đổ. Sang đến “Mergers and Acquisitions”, những dấu vết của thực tại dường như bị xoá nhoà, thậm chí tan rã qua các lớp hình ảnh chồng lấp, tái cấu trúc và chuyển hóa thành những khả thể khác nhau của thực tại. Mạch suy tưởng tiếp diễn với “Shift and Weave”, nơi những “công trình tự nhiên” đan cài vào các cấu trúc kiến trúc do con người tạc dựng. Đó là những hàng rào lá xen giữa các công trình lịch sử thuộc nhiều thời kỳ khác nhau. Qua lăng kính của người nghệ sĩ, từng tác phẩm như mở ra cuộc đối thoại giữa nhân tạo và tự nhiên, giữa biên giới và lưu chuyển, giữa những nền văn hoá luôn va chạm và biến đổi.
Đơn cử, với gam sắc của đen và trắng, tác phẩm “Landscape” đào sâu mối quan hệ giữa hiện diện và tái hiện, giữa các chi tiết phối cảnh đan cài trong cả không gian hai chiều lẫn ba chiều. Ở đó, người xem được trao vai trò của một người đồng sáng tạo, một lữ khách tự do du ngoạn giữa các tầng không gian và thời gian được kiến tạo bởi tâm tưởng. Hay lần giở sang loạt tác phẩm “Cityscapes”, những công trình kiến trúc tại Phnom Penh lại hiện lên như những chứng nhân lịch sử trầm mặc. Qua ngôn ngữ ảnh đơn sắc, các tòa chung cư san sát không chỉ toát lên vẻ cổ kính, u buồn mà còn gọi mời người thưởng lãm bước vào không gian ký ức, lắng nghe tiếng vọng của thời gian và những mảnh hồn tập thể còn lưu dấu. Cuối cùng, những khối đá rêu phong cùng hàng cây cổ thụ sum suê trong “Wat Phu Champasak” trở thành minh chứng cho sự hợp nhất giữa con người và tạo hóa. Sự hiện diện của thiên nhiên ở đây không phải một cuộc xâm lấn, mà là sự giao hòa tôn kính khi sắc xanh vĩnh hằng ôm lấy những tàn tích nhân tạo.
Triển lãm “Inscape” của nhiếp ảnh gia Tom Hricko được giám tuyển bởi nhà Nhà giáo dục nghệ thuật và Nghệ sĩ Hương Mi Lê, hiện đang mở cửa tự do từ ngày 23/05 đến ngày 14/06/2026 tại Noirfoto Gallery – 131 Dương Văn An, Thành phố Hồ Chí Minh, từ 10h đến 18h hàng ngày.
