Trẻ em phân tích và đánh giá hành vi của người khác từ rất sớm

ĐẸP KIDS

Giới chuyên gia nhận thấy trẻ em ở độ tuổi 4-9 thường suy nghĩ một cách khá gay gắt về những bạn có hành vi sai trái và quan tâm nhiều đến vấn đề uy tín sau này ngay từ khi còn khá nhỏ.

Khoảng 7 tuổi, trẻ em đã bắt đầu phân tích và dự báo cách hành xử trong tương lai của bạn đồng trang lứa. (Nguồn: adhdliving.today)

Theo một nghiên cứu của Đại học Chicago (Mỹ), ngay từ rất sớm – khoảng 7 tuổi – trẻ em đã bắt đầu phân tích và dự báo cách hành xử trong tương lai của bạn đồng trang lứa thông qua những phát biểu của các em này về một vấn đề mang tính đạo đức.

Nghiên cứu dựa trên một loạt thực nghiệm được tiến hành với hơn 400 em nhỏ trong độ tuổi 4-9 tuổi.

Trong thực nghiệm đầu tiên, các em được thông báo về hai bạn đồng trang lứa, trong đó em thứ nhất lên án việc ăn trộm và em thứ hai đưa ra tuyên bố mang tính trung lập. Yêu cầu đối với các em tham gia thực nghiệm này hãy dự đoán xem sau này, em thứ nhất hay em thứ hai sẽ dễ trở thành kẻ ăn trộm hơn và nếu cả hai cùng ăn trộm, thì em nào sẽ đáng bị phạt nặng hơn.

Với thực nghiệm thứ hai, các em được yêu cầu so sánh giữa hai bạn – một bạn lên án việc ăn trộm và bạn còn lại thì có thái độ cảm thông với người thực hiện hành vi này. Các em cũng được lấy ý kiến về việc người ăn trộm nhưng không thừa nhận hành vi sai trái này.

Trong các thực nghiệm, so với các em tham gia ở độ tuổi 4-6, các em từ 7-9 tuổi có xu hướng nhiều hơn đánh giá việc lên án hành vi ăn cắp như một dự báo về hành vi trong tương lai.

Thực nghiệm cuối cùng yêu cầu các em đưa ra ý kiến về hai bạn – một ca ngợi hành vi ăn trộm và bạn kia thì lên án. Với tình huống đánh giá này, cả hai nhóm trẻ 4-6 và 7-9 tuổi đều cho rằng bạn tung hô hành động trộm cắp sau này sẽ dễ trở thành kẻ ăn trộm.

Ở các thực nghiệm này, các nhà nghiên cứu không thu thập các thông tin về nhân chủng học, ngoại trừ các thông tin về độ tuổi và giới tính. Tuy nhiên, không có sự khác biệt đáng kể trong kết quả thực nghiệm do yếu tố giới tính quyết định.

Theo nghiên cứu sinh tại Đại học Chicago, Hannah Hok – đồng tác giả của nghiên cứu, qua phân tích kết quả các thực nghiệm, giới chuyên gia nhận thấy trẻ em ở độ tuổi 4-9 thường suy nghĩ một cách khá gay gắt về những bạn có hành vi sai trái và quan tâm nhiều đến vấn đề uy tín sau này ngay từ khi còn khá nhỏ.

Trong khi đó, ông Alex Shaw, đồng tác giả nghiên cứu trên và là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu sự phát triển tâm sinh lý ở trẻ nhỏ, nhận xét trẻ em hiểu rằng cần trừng phạt nghiêm khắc những người mà lời nói không đi đôi với hành động, đặc biệt liên quan tới các nguyên tắc đạo đức.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Child Development số ra tuần này.

Bài: Bích Liên (VietnamPlus)

15/11/2019, 10:57

Làm ơn, đừng để có lần thứ hai

ĐẸP KIDS

Xin nói ngay, ý tôi là: phụ nữ ơi, làm ơn đừng bao giờ để mình bị hành hung bởi chính người đàn ông của mình! Hoặc nếu điều đó đã xảy ra một lần, thì hãy kiên quyết và dũng cảm để ĐỪNG có lần thứ hai!

Tôi cảm thấy phẫn nộ không chịu nổi mỗi khi nghe, đọc hoặc nhìn thấy một cuộc hành hung do chính người đàn ông làm với người phụ nữ của anh ta. Gần đây những sự vụ như thế được khui ra ngày càng nhiều, với đầy đủ những bằng chứng hình ảnh rõ nét đến đau lòng. Ở đó, những gã đàn ông cao to, vạm vỡ đang ra sức đánh đấm, hành hạ người vợ hay người yêu của mình. Có gã là cán bộ nhà nước, đánh vợ không thua gì phường côn đồ vô học; có gã là võ sư, sẵn sàng trút đòn thù lên thân thể người vợ yếu đuối vừa sinh con nhỏ; có gã vì ghen tuông vô cớ mà trấn nước vợ như muốn lấy mạng; có gã liên tục tung những cú đá trời giáng vào người tình ngay trước mặt đứa con nhỏ đang gào khóc… Chưa bao giờ tôi thấy hình ảnh đàn ông lại xấu xí, hèn hạ và tàn nhẫn đến thế.

Trên đời này, chỉ có những kẻ bất lực và độc ác mới dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn. Mà thật ra, bạo lực sẽ chẳng bao giờ giải quyết được bất cứ mâu thuẫn nào. Gã có thể xả được cơn giận đấy, chứng tỏ sức mạnh đấy, khoe được chiến tích với lũ bạn trên bàn nhậu của gã đấy, nhưng liệu gã có nhận ra chính tay gã đã hủy hoại một gia đình, một mối quan hệ, một thân thể, một tâm hồn, và có khi là cả ký ức tuổi thơ của những đứa trẻ – những tài sản quý giá không phải của ai khác, mà là của chính gã? Tôi đồ rằng những gã ấy chẳng thông minh được đến thế đâu, vì nếu có một ít trí khôn đủ dùng, ngay từ đầu họ đã không làm vậy.

Nhưng mà, còn phụ nữ thì sao? Phụ nữ đã làm gì để bị đối xử như vậy? Và phụ nữ đã làm gì để cứ bị đối xử như vậy, hết lần này đến lần khác? Khi nghĩ về câu trả lời cho những câu hỏi đó, tôi vừa giận, vừa thương, vừa buồn.

Thật ra thì chẳng ai hoàn hảo cả. Đàn ông và phụ nữ mãi là hai giống loài đến từ hai hành tinh khác nhau, khi chung sống, chắc chắn sẽ không tránh khỏi những giận hờn, xô đẩy. Phụ nữ thường trách đàn ông vô tâm, biếng lười, không chung thủy, vô trách nhiệm. Đàn ông lại phàn nàn phụ nữ nói nhiều, ngốc nghếch, vô dụng, không biết điều. Khi những mâu thuẫn bị đẩy lên cao, cơn tức giận sẽ chực trào từ hai phía. Phụ nữ thường chọn cách khóc lóc, càm ràm, trách móc, chửi bới. Đàn ông thì thường có hai loại: hoặc là im lặng bỏ đi một lúc rồi về, hoặc là ở lại và… động thủ! Những gã đàn ông sau khi đánh vợ thường nói: “Nếu ngoan thì đã không bị đánh. Vợ tôi, tôi dạy!”. Ô hay, ai có quyền dạy ai trong mối quan hệ chồng vợ bình đẳng này? Đàn ông có bức xúc, phụ nữ cũng có bức xúc, nhưng rồi ta toàn nghe chuyện đàn ông “dạy” phụ nữ. Quan niệm trọng nam khinh nữ từ ngàn xưa đã gieo vào đầu những gã đàn ông này thói vũ phu gia trưởng, cho rằng chuyện đánh vợ phạt con là lẽ đương nhiên.

Đau lòng hơn, quan niệm trọng nam ấy khiến nhiều người phụ nữ tự khinh rẻ chính mình. Họ lấy cớ thương con, vì gia đình, sợ tiếng xấu, sợ cô đơn mà im lặng, mà ở lại và cắn răng chấp nhận bị người đàn ông của mình hành hạ, giày vò đến nát bươm trong nhiều năm liền. Đêm trước còn chăn gối mặn nồng với chồng, đêm sau đã nhừ đòn thừa sống thiếu chết. Cứ thế. Tôi nghe thấy thương và giận vô cùng.

Phụ nữ ơi, hãy tỉnh táo một chút nào! Sự nhẫn nhục chịu đựng đó chẳng phải là thương con thương chồng, nó chỉ khiến con quỷ bên trong gã chồng vũ phu càng thêm đắc thắng. Sự nhẫn nhục đó khiến trẻ con tuy có đủ cha mẹ bên cạnh nhưng vẫn mang những khiếm khuyết nặng nề trong tâm hồn, hoặc lặp lại hành động bạo lực đó khi trưởng thành. Vì bạo lực đôi khi không được sinh ra, mà trở thành. Sự nhẫn nhịn cũng chẳng khiến phụ nữ bớt cô đơn. Làm sao có thể hết cô đơn khi lúc nào cũng sống trong lo lắng sợ hãi. Định kiến xã hội có nghĩa lý gì khi họ chẳng thể sống giùm cuộc đời ta?

Nhiều năm trước, tôi chia tay một anh người yêu có xu hướng bạo lực. Anh ta đến từ London, ý tôi là đàn ông vũ phu có thể mang bất cứ quốc tịch nào, không riêng gì đàn ông Việt. Anh ta học cao, làm lớn, ngoại hình nổi bật và chơi thể thao rất cừ. “Một anh chàng hoàn hảo đây mà”, tôi nghĩ vậy, cho đến khi tôi nhận ra anh thích quan sát sự đau đớn thể xác khi chúng tôi gần gũi nhau, kiểu của một Christian Grey, bởi điều đó làm anh thấy hứng thú. Mỗi khi chúng tôi tranh luận về một bất đồng nào đó, anh ta trở nên cộc tính và lạnh lùng. Tuy bạo lực chưa bao giờ xảy ra, nhưng những dấu hiệu nguy hiểm đó trong suốt thời gian tìm hiểu nhau khiến tôi lo lắng, tôi quyết định chấm dứt. Đến giờ tôi vẫn luôn thầm cảm ơn quyết định đó, bởi nếu không, tôi đã không gặp được người đàn ông hiền lành, điềm tĩnh và bao dung của bây giờ.

Tôi tha thiết mong rằng những người phụ nữ xung quanh tôi tuy là phái yếu nhưng sẽ không vì thế mà yếu lòng. Đừng bao giờ để bạo lực xảy ra với mình, hoặc đừng để có lần thứ hai, và cũng đừng tiếc nuối. Một khi đã không còn cảm thấy an toàn trong một mối quan hệ, phụ nữ nên sáng suốt, can đảm và kiên quyết dừng lại, hoặc kêu gọi sự giúp đỡ, hoặc trình báo pháp luật để tìm lại sự công bằng. Nên nhớ, lời xin lỗi không thể khiến nỗi đau biến mất. Và tin tôi đi, ngoài kia đàn ông tốt vẫn còn rất nhiều, đàn ông tốt sẽ không làm gì để phải nói lời xin lỗi cả.

Thiết bị thông minh khiến trẻ bỏ lỡ giai đoạn phát triển cần thiết

ĐẸP KIDS

85% các bậc cha mẹ ở Australia cho rằng trẻ em ngày nay dành thời gian cho việc vui chơi ngoài trời ít hơn so với thời thơ ấu của họ do sự phát triển của các thiết bị thông minh.

Đại học New South Wales công bố một nghiên cứu về tác hại của các thiết bị thông minh với trẻ. (Nguồn: techadvisor.co.uk)

Đa số các bậc cha mẹ ở Australia (gần 92%) cho rằng điện thoại thông minh và các phương tiện truyền thông khác đã ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của trẻ nhỏ.

Đây là kết quả nghiên cứu do Đại học New South Wales (UNSW) công bố ngày 7/11.

Nghiên cứu này được Viện Giáo dục Gonski thuộc UNSW ở thành phố Sydney thực hiện nhằm đánh giá thái độ của các bậc phụ huynh và mức độ nhận biết của họ về tác hại của các thiết bị thông minh, trong đó có điện thoại thông minh và máy tính bảng đối với sự phát triển và sức khỏe của trẻ nhỏ.

Theo Giám đốc phụ trách nghiên cứu của viện trên, giáo sư Pasi Sahlberg, 85% các bậc cha mẹ ở Australia cho rằng trẻ em ngày nay dành thời gian cho việc vui chơi ngoài trời ít hơn so với thời thơ ấu của họ do sự phát triển của các thiết bị thông minh.

Điều này có nghĩa là chúng đã để lỡ những giai đoạn phát triển cần thiết đối với trẻ nhỏ.

Ông Sahlberg nhấn mạnh học hỏi thông qua vui chơi ngoài trời là phương pháp học hiệu quả nhất và dễ tiếp thu nhất để giúp trẻ em học hỏi cách hợp tác với nhau, giải quyết các vấn đề, tính kiên cường trước những khó khăn, tính sáng tạo và sự đồng cảm vốn được coi là những kỹ năng nghề nghiệp trong tương lai.

Sinh viên Israel nghiên cứu và sản xuất loại mật không cần ong

ĐẸP KIDS

Các sinh viên Israel đã phát triển được công nghệ mới sản xuất mật không cần ong thông qua việc sử dụng vi khuẩn biến đổi gene.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Theo Viện Công nghệ Israel, các sinh viên Israel đã phát triển được công nghệ mới sản xuất mật không cần ong thông qua việc sử dụng vi khuẩn biến đổi gene.

Những đặc tính tuyệt vời của mật ong khiến nó vô cùng hấp dẫn trong các lĩnh vực như sản xuất dược phẩm, mỹ phẩm và công nghiệp thực phẩm. Tuy nhiên, việc mở rộng sản xuất mật ong sẽ làm tổn hại loài này lẫn môi trường, đồng thời làm giảm số lượng ong trên toàn thế giới.

Do đó, loại mật không cần ong mới này sẽ giúp giải quyết các tác động tiêu cực trên. Loại mật này được sản xuất nhờ vi khuẩn bacillus subtilis và những vi khuẩn này đã học được cách sản xuất mật ong nhờ cơ chế tái lập trình trong phòng thí nghiệm.

Thông thường, để tiêu hóa và bảo quản lượng phấn hoa thu thập được, loài ong sử dụng các enzyme đặc biệt trong dạ dày biến số phấn hoa này thành mật. Với phương pháp mới, các vi khuẩn sẽ được tách khỏi sản phẩm cuối qua việc sử dụng màng lọc.

Các sinh viên cũng thiết kế mạch tổng hợp nhằm điều chỉnh sự sao chép các enzyme cần thiết, qua đó kiểm soát chất lượng thành phẩm cuối cùng của mật như hương vị hay các ứng dụng cần thiết.

Kết quả nghiên cứu khẳng định sản phẩm trên có thể mở ra lĩnh vực mới trong việc sản xuất mật mà không làm tổn hại đến loài ong, lại vừa ứng dụng được trong lĩnh vực dược phẩm và thực phẩm.

Nhiệt độ Trái Đất tăng làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người lớn tuổi

ĐẸP KIDS

Các nhà nghiên cứu xác định được mối liên hệ chặt chẽ giữa nhiệt độ và cơn đột quỵ ở dạng tắc mạch máu cao hơn loại đột quỵ vỡ mạch máu gây xuất huyết não.

Nghiên cứu cho thấy cứ nhiệt độ tăng 1 độ C, nguy cơ đột quỵ tăng 10% trong thời gian 6 ngày. (Nguồn: ALAMY STOCK)

Một nghiên cứu của Israel đăng tải trên tờ Israel Hayom ngày 8/1 chỉ ra rằng Trái Đất ấm lên làm gia tăng nguy cơ đột quỵ ở những người trên 50 tuổi.

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Haifa đưa ra kết luận trên căn cứ số liệu báo cáo về tình trạng đột quỵ của Bộ Y tế nước này.

Các tác giả nghiên cứu xác định được mối liên hệ giữa nhiệt độ cao của môi trường sinh hoạt với nguy cơ đột quỵ trong những ngày Hè nóng nực.

Cụ thể, nghiên cứu cho thấy cứ nhiệt độ tăng 1 độ C, nguy cơ đột quỵ tăng 10% trong thời gian 6 ngày.

Cụ thể hơn, các nhà nghiên cứu xác định được mối liên hệ chặt chẽ giữa nhiệt độ và cơn đột quỵ ở dạng tắc mạch máu cao hơn loại đột quỵ vỡ mạch máu gây xuất huyết não.

Xem xét hồ sơ bệnh án của của các bệnh nhân đột quỵ, các nhà nghiên cứu xác định khoảng thời gian ủ bệnh là 6 ngày và đều xảy ra ở nam và nữ giới ở độ tuổi trên 50.

Đột quỵ còn được gọi là tai biến mạch máu não. Đây là tình trạng não bộ bị tổng thương nghiêm trọng do quá trình cung cấp máu não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể khiến não bộ bị thiếu ôxy.

Người bị đột quỵ cần được cấp cứu ngày lập tức, thời gian kéo dài càng lâu, số lượng tế bào não chết càng nhiều, sẽ ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động, tư duy của cơ thể, thậm chí là tử vong.

Hầu hết người sống sót sau đột quỵ đều có sức khỏe suy yếu hoặc mắc các di chứng như tê liệt hoặc cử động yếu một phần cơ thể, mất ngôn ngữ, rối loạn cảm xúc, thị giá suy giảm.

Do đó, trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu Israel khuyến cáo những người có nguy cơ đột quỵ cần thận trọng và ở trong môi trường điều hòa không khí trong những ngày nóng.

Theo Tổ chức Đột quỵ thế giới, hằng năm trên thế giới có 15 triệu người bị đột quỵ và có khoảng 5,8 triệu người chết vì nguyên nhân này.

Về Đất Mũi

ĐẸP KIDS

Cách thành phố Cà Mau khoảng 100km, Mũi Cà Mau là mảnh đất nhô ra ở điểm tận cùng phía Nam của Tổ quốc Việt Nam, thuộc xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Ngoài là một điểm đến thiêng liêng của đất nước thì Mũi Cà Mau còn thu hút du khách trong và ngoài nước bởi một hệ sinh thái đặc trưng hiếm có cùng nhiều hoạt động du lịch, khám phá thú vị.

Năm 2018, tuyến đường Hồ Chí Minh đoạn nối các huyện Năm Căn và Ngọc Hiển được đi vào hoạt động, du khách đến với Đất Mũi được thuận tiện hơn với nhiều hình thức di chuyển thuận lợi, từ đó mở ra thêm nhiều cơ hội thu hút và phát triển du lịch nơi đây.

Đến Mũi Cà Mau, trước tiên đa phần du khách đều muốn được nhìn thấy cột mốc quốc gia thiêng liêng và biểu tượng là một con tàu quay ra hướng biển. Được biết, Mũi Cà Mau là nơi duy nhất trên đất liền có thể ngắm được mặt trời mọc lên từ mặt biển Đông vào buổi sáng và lặn xuống mặt biển Tây vào buổi chiều.

Du khách di chuyển bằng đường sông nước khám phá Đất Mũi. Ảnh: Huỳnh Lâm
Du khách trải nghiệm hệ sinh thái ngập nước ven biển Đất Mũi – Cà Mau. Ảnh: Huỳnh Lâm
Du khách tại cột mốc Mũi Cà Mau. Ảnh: Huỳnh Lâm
Du khách thưởng thức Đờn ca tài tử. Ảnh: Huỳnh Lâm
Du khách tìm mua các loại hải sản khô đặc sản của Đất Mũi – Cà Mau. Ảnh: An Hiếu
Bắt cua tại Đất Mũi – Cà Mau. Ảnh: Huỳnh Lâm
Ba Khía là đặc sản của vùng Đất Mũi. Ảnh: Huỳnh Lâm
Ngư dân Đất Mũi phơi cá. Ảnh: Huỳnh Lâm
Hải sản khô đặc sản của Đất Mũi – Cà Mau. Ảnh: Huỳnh Lâm

Đến Mũi Cà Mau phải leo lên Vọng lâm đài (cao hơn 20m) rồi phóng tầm mắt ra xa để thưởng thức và cảm nhận màu xanh của rừng và biển đặc trưng nơi đây. Không gian rừng biển bao la mát lành khiến ta thêm yêu và tự hào về vùng đất nơi đầu sóng ngọn gió.

Mũi Cà Mau nằm trong khu vực Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, với hơn 42.000 ha đất liền và bãi cạn. Vườn quốc gia với hệ thống rừng ngập mặn đa dạng, số lượng động thực vật rất đặc trưng mà hiếm nơi nào có được, từ mắm, đước, vẹt, cóc, bần cho đến cá, tôm, cua, sò, vọp, ốc len… tạo nên một hệ sinh thái hoàn chỉnh bảo vệ môi trường và hạn chế việc xâm lấn đất liền từ biển cả.

Đến Mũi Cà Mau, du khách có thể đi lại bằng thuyền máy, len lỏi giữa cánh rừng ngập mặn ngắm hệ sinh thái tuyệt vời nơi đây, tham quan mô hình làng rừng thời chiến được gìn giữ một cách cẩn thận để biết được cuộc kháng chiến lẫy lừng của cha ông xưa kia. Những trải nghiệm như lội sông bắt ba khía, câu cá, bắt cua, thòi lòi cùng những trò chơi dân gian luôn thu hút nhiều du khách tham gia.

Nhiều món ăn đã trở thành đặc sản của địa phương khiến du khách đều mong được thử một lần thưởng thức như: Ba khía muối Rạch Gốc, mắm cá chim, cá thòi lòi nướng muối ớt, cá đối kho mía, vọp hấp gừng, hàu nướng, trong đó không thể bỏ qua món cua Cà Mau, thơm ngon nức tiếng cả nước.

Ban đêm, du khách có thể chọn lưu trú ở các homestay giữa rừng đước, sẽ là một trải nghiệm đặc biệt khó tả.

Gần đây, nhiều tour du lịch mở ra cùng nhiều dịch vụ chuyên nghiệp đã biến Đất Mũi trở thành điểm du lịch khám phá, trải nghiệm hấp dẫn không thể bỏ trong qua hành trình đến với Cà Mau.

Ảnh: Huỳnh Lâm – An Hiếu