Không chỉ đơn thuần là một bản chuyển thể từ thiên sử thi vĩ đại của nhà thơ Homer, “THE ODYSSEY” của Christopher Nolan còn là chương rực rỡ nhất trong cuộc viễn chinh kéo dài bốn thập kỷ của một vị đạo diễn luôn tìm cách phá vỡ mọi giới hạn vật lý để bảo tồn trải nghiệm điện ảnh thuần túy trên màn ảnh rộng.
Nỗi ám ảnh của Christopher Nolan với định dạng IMAX không phải bắt đầu khi ông đã là một đạo diễn danh tiếng nắm trong tay những tượng vàng Oscar danh giá. Nó nhen nhóm từ mùa hè năm 1986, khi cậu thiếu niên 16 tuổi Nolan lần đầu được trải nghiệm một bộ phim định dạng này tại Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago. Độ phân giải siêu thực cùng góc nhìn cực đại ôm trọn nhãn quan của IMAX đã hoàn toàn thổi bay tâm trí Nolan. Cậu tự hỏi: “Tại sao người ta không làm những bộ phim chính kịch, hành động hay phiêu lưu bằng định dạng tuyệt vời này?”. Giấc mơ ngây thơ nhưng đầy tham vọng ấy đã theo ông suốt 4 thập kỷ sau này, trở thành chiếc kim chỉ nam định hình toàn bộ tư duy làm phim của vị quái kiệt.
Sau nhiều năm tích lũy tên tuổi, Nolan chính thức hiện thực hóa tham vọng lần đầu tiên với “The Dark Knight (2008)”. Ông đi vào lịch sử với tư cách là đạo diễn đầu tiên sử dụng máy quay phim nhựa IMAX – vốn trước đây chỉ dùng cho các phim tài liệu thiên nhiên – để ghi hình cho một tác phẩm điện ảnh thương mại. Rào cản lúc bấy giờ là vô cùng khủng khiếp: máy quay nặng đến 50kg, cuộn phim chỉ quay được tối đa 3 phút, và tiếng ồn từ động cơ lớn đến mức các diễn viên phải hét lên trên phim trường mới có thể nghe thấy nhau. Nhưng phân cảnh vụ cướp ngân hàng huyền thoại của Joker được quay bằng IMAX năm đó đã định nghĩa lại hoàn toàn khái niệm phim bom tấn toàn cầu.
Qua từng tác phẩm, Nolan liên tục nâng cấp “món đồ chơi” khổng lồ của mình. Từ việc nâng thời lượng quay IMAX lên hơn 70 phút trong “The Dark Knight Rises (2012)”, dám vác vai chiếc máy quay cồng kềnh ngoài không gian trong “Interstellar (2014)”, gắn chúng lên máy bay thật ở “Dunkirk (2017)”, cho đến việc bắt tay cùng Kodak chế tạo ra loại phim nhựa IMAX đen-trắng đầu tiên cho “Oppenheimer (2023)”. Nhưng phải đến THE ODYSSEY, Nolan mới nhận thấy mình đang ở một vị thế hoàng kim để thực hiện một điều chưa từng có: quay hoàn toàn 100% thời lượng bộ phim bằng máy quay phim nhựa IMAX 70mm.
Để hiện thực hóa điều điên rồ này, Nolan đã thúc đẩy IMAX phát triển thế hệ máy quay mới mang tên IMAX Keighley Film Camera với lớp vỏ cách âm đặc biệt. Đổi lại, cỗ máy trở nên cực kỳ cồng kềnh với trọng lượng lên tới 130kg – to ngang một chiếc tủ lạnh và đòi hỏi một tổ kỹ thuật 6 người chỉ để khiêng vác khắp các bối cảnh. Thậm chí, thân máy quá lớn khiến các diễn viên không thể nhìn thấy mắt của bạn diễn. Để khắc phục, Nolan đã tự tay thiết kế một hệ thống gương đặc biệt cạnh ống kính, giúp Matt Damon và Anne Hathaway có thể nhìn vào hình ảnh phản chiếu của nhau để giữ đúng đường mắt tự nhiên nhất khi diễn xuất.
Sự kiên trì không thỏa hiệp đó đã được đền đáp xứng đáng. Bộ phim sử dụng tới hơn 600km phim nhựa – một con số không tưởng tương đương quãng đường từ Hà Nội đến Huế. Các linh kiện của máy quay mới thậm chí còn được chế tác từ sợi carbon chuyên dụng cho siêu xe Công thức 1. Từ một định dạng vốn chỉ dành cho các thước phim tài liệu khoa học, camera IMAX giờ đây đã được tối ưu hóa hoàn hảo để kể một câu chuyện tâm lý, sử thi dài gần ba tiếng đồng hồ một cách mượt mà nhất.
Sức hút của THE ODYSSEY không chỉ dừng lại ở cuộc cách mạng hình ảnh. Để xứng tầm với quy mô sản xuất khổng lồ, Nolan đã tiếp tục bắt tay cùng nhà soạn nhạc tài ba Ludwig Göransson để kiến tạo nên một không gian âm thanh độc nhất vô nhị. Thay vì sử dụng dàn nhạc giao hưởng truyền thống dễ bị rập khuôn, Göransson đã lặn lội tìm kiếm và hồi sinh những nhạc cụ cổ đại có từ thế kỷ 5 trước Công nguyên như sáo kép aulos và đàn lia. Tiếng dây cung đầy ai oán của người anh hùng Odysseus được mô phỏng bằng tiếng gảy đàn lia đầy ma mị, kết hợp cùng giọng bè đầy ám ảnh của James Blake và âm thanh dồn dập từ hệ thống cồng đồng mô phỏng tiếng chuông cảnh báo của thành Troy cổ đại. Tất cả hòa quyện cùng những dải âm tổng hợp hiện đại, tạo nên một hành trình thính giác dữ dội, đưa người nghe đắm chìm hoàn toàn vào thế giới thần thoại đầy cuồng nộ của các vị thần.
Trải dài qua những bối cảnh thiên nhiên khắc nghiệt từ những pháo đài cổ kính tại Hy Lạp, vùng đảo hoang sơ lộng gió tại Sicily, cho đến những dải cát đen vô thực của Iceland, THE ODYSSEY chính là quả ngọt từ tình yêu nguyên bản mà Christopher Nolan dành cho điện ảnh suốt 40 năm qua. Một tác phẩm không chỉ để xem, mà là để sống cùng và cảm nhận bằng mọi giác quan tại những phòng chiếu tiêu chuẩn cao cấp nhất. Đạo diễn Christopher Nolan cùng ê-kíp bên cạnh chiếc máy quay IMAX Keighley thế hệ mới – cỗ máy nặng 130kg được thiết kế riêng để hiện thực hóa giấc mơ điện ảnh 100% phim nhựa của ông.
