Tết Nguyên đán – thời khắc thiêng liêng, cao quý nhất của người Việt

Sống

Tết Nguyên đán chứa đựng cả quan niệm sống cũng như những phong tục, tín ngưỡng mang đậm nét văn hóa dân tộc vừa sâu sắc lại vừa độc đáo, phán ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên.

Tết Nguyên đán là ngày lễ cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến nhất và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp nhất của cả dân tộc.

Tết Nguyên đán là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới; giữa một chu kỳ vận hành của đất trời, vạn vật cỏ cây. Tết Nguyên đán là thời khắc thiêng liêng, cao quý và trang trọng nhất đối với người Việt chúng ta. Nó chứa đựng cả quan niệm sống cũng như những phong tục, tín ngưỡng mang đậm nét văn hóa dân tộc vừa sâu sắc lại vừa độc đáo, phán ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên đất trời. Chữ “Nguyên” có nghĩa là bắt đầu, chữ “đán” có nghĩa là buổi ban mai. “Nguyên đán” là khởi điểm của năm mới.

Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên đán, đó là Tết của gia đình. Như một thói quen linh thiêng và bền vững, mỗi năm Tết đến, dù đang ở đâu làm gì, kể cả người xa xứ vẫn mong được về sum họp dưới mái ấm gia đình, được khấn vái dưới bàn thờ tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà – nơi chúng ta cất tiếng khóc chào đời. Mấy tiếng “Về quê ăn Tết” không chỉ là khái niệm đi về, mà đằng sau nó là cả một quá trình hành hương về với cội nguồn, về nơi chôn rau cắt rốn.

Trước ngày Tết, thường có những ngày khác để sửa soạn như “Tết Táo Quân” (23 tháng chạp âm lịch) và “Tất Niên” (29 hoặc 30 tháng chạp âm lịch).

Vì Tết tính theo Âm lịch là lịch theo chu kỳ vận hành của Mặt Trăng nên Tết Nguyên Đán của Việt Nam muộn hơn Tết Dương lịch (còn gọi nôm na là Tết Tây). Do quy luật 3 năm nhuận một tháng của Âm lịch nên ngày đầu năm của dịp Tết Nguyên đán không bao giờ trước ngày 21 tháng 1 Dương lịch và sau ngày 19 tháng 2 Dương lịch mà thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 Dương lịch.

Toàn bộ dịp Tết Nguyên đán hàng năm thường kéo dài trong khoảng 7 đến 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (23 tháng Chạp đến hết ngày 7 tháng Giêng).

Trong 3 ngày Tết diễn ra 3 cuộc gặp gỡ lớn ngay tại một nhà. Thứ nhất là cuộc “gặp gỡ” của các gia thần: Tiên sư hay Nghệ sư – vị tổ đầu tiên dạy nghề gia đình mình đang làm; Thổ công – thần giữ đất nơi mình ở và Táo quân – thần coi việc nấu ăn của mọi người trong nhà. Thứ hai là cuộc “gặp gỡ” tổ tiên, ông bà… những người đã khuất. Nhân dân quan niệm hương hồn người đã khuất cũng về với con cháu vào dịp Tết. Thứ ba là cuộc gặp gỡ của những người trong nhà.

Trước và sau Tết Nguyên đán, người Việt có nhiều phong tục khác nhau, tuỳ theo từng địa phương. Dưới đây là một số phong tục chính.

Lễ ông Công ông Táo

Người dân mua những vật phẩm truyền thống đồ cúng để cúng tiễn ông Công ông Táo về chầu trời. (Nguồn: TTXVN)

Ông Công là Thổ Công là vị thần cai quản đất đai. Ông Táo là thần bếp, hay Táo Quân, gồm hai ông, một bà. Lễ ông Công ông Táo được thực hiện vào ngày 23 Tháng Chạp. Trong ngày này, ông Công được cúng ở bàn thờ chính trên nhà, còn ông Táo được cúng dưới bếp.

Sau khi tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời, người ta bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, lau chùi đồ cúng ông bà tổ tiên, treo tranh, câu đối, và cắm hoa ở những nơi trang trọng để chuẩn bị đón Tết.

Lễ Tất niên

Tất niên có nghĩa là hoàn tất công việc một năm cũ. Vào chiều 30 Tết, các gia đình đều chuẩn bị một mâm cơm cúng tổ tiên ông bà.

Nghệ nhân Ánh Tuyết với mâm cỗ Tết truyền thống Hà Nội. (Ảnh: Đinh Thị Thuận/TTXVN)

Tết trên bàn thờ tổ tiên của mọi gia đình, ngoài các thứ bánh trái đều không thể thiếu mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả ở miền Bắc thường gồm có nải chuối xanh, quả bưởi, quả cam (hoặc quít), hồng, quất. Còn ở miền Nam, mân ngũ quả là dừa xiêm, mãng cầu, đu đủ, xoài xanh, nhành sung hoặc một loại trái cây khác. Ngũ quả là lộc của trời, tượng trưng cho ý niệm khát khao của con người vì sự đầy đủ, sung túc.

Cùng với tranh (tranh dân gian, câu đối), hoa quả là yếu tố tinh thần cao quý thanh khiết của người Việt Nam trong những ngày đầu xuân. Miền bắc có hoa đào, miền nam có hoa mai, hoa đào, hoa mai tượng trưng cho phước lộc đầu xuân của mọi gia đình người Việt Nam.

Ngoài cành đào, cành mai, mấy ngày tết người ta còn “chơi” thêm cây quất chi chít trái vàng mọng, đặt ở phòng khách như biểu tượng cho sự sung mãn, may mắn, hạnh phúc…

Theo phong tục, trong thời điểm tất niên, mỗi người phải thu xếp thanh toán hết nợ nần, xoá bỏ những xích mích trong năm cũ để hướng tới một năm mới thuận hoà hơn.

Lễ giao thừa

Người Việt có tục cúng giao thừa ngoài trời để đón quan Hành khiển cai quản năm mới. (Ảnh: Trần Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam)

Giao thừa là thời khắc thiêng liêng của năm. Vào thời điểm giao thừa, các gia đình làm lễ Trừ Tịch. Lễ Trừ Tịch được hiểu là lễ đem vứt những điều không may mắn của năm cũ đi và đón lấy những điều tốt đẹp của năm mới đến. Đây là giây phút gặp gỡ linh diệu của từng người với các vị thần trong nhà, với các bậc tổ tiên, ông bà, người thân đã khuất và cũng là cuộc gặp gỡ giữa con người và Trời-Đất trong khoảnh khắc vũ trụ chuyển vần.

Đúng giao thừa, trên bàn thờ gia tiên thơm hương khói, đèn nến lung linh, chắp tay cung kính trước bàn thờ tổ tiên.

Văn hóa dân gian quan niệm con người sống trong Trời-Đất. Ở Thiên đình cũng có tổ chức quan quân trông coi hạ giới. Mỗi năm, đến phút giao thừa, Thiên đình lại thay toàn bộ quan quân trông nom công việc dưới hạ giới, nên thường mỗi gia đình có một mâm cỗ cúng Trời, tiễn người cũ, đón người mới, với hy vọng một năm làm ăn yên ổn, mưa thuận gió hoà.

Bài: VietnamPlus

24/01/2020, 22:52

[Infographics] Phong tục ở một số nước ăn Tết theo lịch âm

Sống

Ngoài Việt Nam, nhiều quốc gia ở châu Á cũng ăn Tết cổ truyền theo lịch âm (lịch Trăng) với những phong tục đa dạng, mang đậm nét đẹp văn hóa truyền thống.

Những điềm lành và điều kiêng kỵ trong ngày Tết Nguyên đán

Sống
Theo tín ngưỡng dân gian cũng như truyền thống của các vùng miền, ba ngày Tết cổ truyền không chỉ là khoảnh khắc cùng nhau quây quần bên mâm cỗ và trao nhau những lời chúc đầu xuân may mắn, Tết Việt còn mang một ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của con người. Người ta cho rằng những điều mình làm trong năm mới sẽ theo họ suốt cả năm. Từ đó, những điều mang lại may mắn cũng như điều kiêng kỵ cũng được người Việt quan tâm mỗi khi Tết đến xuân về.
điềm may điều kiêng kỵ 1
Bên cạnh không khí nhộn nhịp của ngày Tết cổ truyền, người Việt đặc biệt quan tâm đến những vận may và điều kiêng kỵ trong ngày đầu năm mới. (Ảnh: Latin Times)
Những điềm lành
Hoa mai: nhân dân ta quan niệm rằng sau Giao thừa nếu hoa mai (loại 5 cánh) nở thêm nhiều và đầy đặn thì đó là một điềm may. Và may mắn hơn nữa khi có một hoặc vài bông hoa 6 cánh.
Hoa đào: Nếu như ở miền Nam, người dân đón Tết với cái nắng Xuân ấm áp và những cành mai tươi tắn sắc vàng thì ở miền Bắc vẫn có những bông hoa đào khoe sắc thắm để xua tan cái không khí lạnh lẽo xứ Bắc. Hoa mai và đào là 2 loài hoa được các gia đình người Việt Nam ưa chuộng nhất trong ngày Tết.
Quan niệm đối với hoa mai như thế nào thì hoa đào cũng như thế: nếu hoa trổ bông có nhiều cánh kép (hoa kép) 3 lớp (hàng) trên đài hoa và có hình dáng như bông hồng thì sẽ có nhiều phúc lộc.
hoa mai hoa dao
Cây quất: Cây cối đâm chồi nảy lộc vào mùa xuân là lẽ tự nhiên, nên nếu nhà bạn có thứ cây xanh nhiều chồi xanh mọc thì năm đó sẽ có nhiều “lộc.” Đặc biệt, đối với cây quất, nếu có đủ “tứ quý”: Quả chín, quả xanh, hoa và lộc thì sẽ may mắn cả năm.
Tục mua muối đầu năm: “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vẫn là câu nói truyền miệng từ bao nhiêu đời nay. Cuối năm để chuẩn bị cho các bà các mẹ cơi trầu đầy đủ, con cháu vẫn thường sắm chút ít vôi cho miếng trầu thêm đậm đà, rồi mỗi sáng mồng Một Tết, khi thấy cô hàng muối rao qua nhà, các bà các mẹ sẽ gọi lại để mua thêm ít mặn mà cho gia đình một năm thêm mặn mà bền chặt.
Tục lệ đi chùa cầu may: Đi chùa lễ đầu năm trở thành một thói quen của các tăng ni phật tử và phần lớn người dân. Vào chùa, mọi người đều kính cẩn cúi đầu trước tượng phật uy nghiêm mà hành lễ, xin đức phật từ bi hỉ xả phù hộ cho gia đình, cho bạn bè, cho toàn bộ người thân yêu bên mình một năm đủ đầy hạnh phúc và gặp nhiều may mắn.
phong tục ngày tết
Những điều kiêng kỵ
Kỵ mai táng: Ngày Tết Nguyên đán là ngày vui của toàn dân tộc, ngày mở đầu cho vận hội hanh thông của cả một năm, có ý nghĩa rất thiêng liêng. Gia đình phải tạm gác mối sầu riêng để hòa chung với niềm vui toàn dân tộc.
Vì vậy có tục lệ cất khăn tang trong ba ngày Tết. Nhà nào có đại tang kiêng đi chúc Tết, mừng tuổi bà con, xóm giềng, ngược lại bà con xóm giềng lại cần đến chúc Tết và an ủi gia đình bất hạnh.
Kiêng quét nhà trong 3 ngày Tết: Vì người Việt cho rằng nếu quét nhà trong 3 ngày đầu Năm mới thì Thần Tài sẽ… đi mất, tiền bạc sẽ ra khỏi nhà, mang lại điềm xấu, không may mắn cho gia đình. Do đó, ngày 30 Tết, dù bận rộn đến đâu mọi người cũng phải dọn dẹp nhà cửa, vườn tược, bàn thờ sạch sẽ trước lúc giao thừa và những ngày Tết thì mọi người phải hết sức giữ gìn nhà cửa không vứt rác bừa bãi.
Ở Nam Bộ sau khi quét dọn phải cất hết chổi, nếu trong ngày Tết bị mất chổi có nghĩa là năm đó nhà sẽ bị trộm vào vét sạch của cải.
Ở nông thôn ngày Tết, hiện nay còn có một số nhà vẫn giữ tục lệ rắc vôi bột ở bốn góc vườn, rồi vẽ mũi tên hướng ra cổng để xua đuổi ma quỷ.
kiêng quét nhà
Kỵ người khác đến xin lửa nhà mình ngày mồng Một Tết: Vì quan niệm lửa là đỏ, là may mắn nên cho người khác cái đỏ trong ngày mồng Một Tết thì cả năm đó trong nhà sẽ gặp nhiều điều không may.
Kiêng cho nước đầu năm: Cũng như lửa, nước được ví như “nguồn tài lộc” trong câu chúc “tiền vô như nước,” nếu cho nước thì coi như… mất lộc! Thường thì trước khi bước sang Năm mới ở nông thôn nhà nào cũng lo đổ đầy nước vào bể, vào chum hoặc vại. Từ trong tâm thức người ta tin rằng năm mới đến sẽ đem theo của cải nhiều như nước.
Kiêng việc vay mượn hay trả nợ, cho vay: Chỉ trong hoàn cảnh túng thiếu hoặc cấp bách, người ta mới nghĩ đến chuyện vay mượn tiền bạc hoặc đồ dùng của người khác. Người xưa quan niệm không nên vay tiền hoặc mượn đồ đạc vào những ngày đầu năm mới, điều đó có thể làm chúng ta rơi vào cảnh túng thiếu cả năm.
kiêng mượn tiền
Kiêng ăn thịt chó, cá mè, thịt vịt: Nếu ăn những thứ này vào dịp đầu năm hay đầu tháng sẽ xúi quẩy.
Kiêng làm vỡ các đồ vật: Ông bà ta quan niệm từ “vỡ,” “bể” là những từ tạo nên sự chia cắt, đứt lìa, đó có thể là vật dụng trong nhà hoặc thậm chí là các mối quan hệ trong gia đình và xã hội. Do đó, người già thường khuyên con cháu trong những ngày này không được đánh vỡ bát đĩa, ấm chén.
Người ta thường kiêng không nói tới điều rủi ro hoặc xấu xa trong dịp Tết.
kiêng làm vỡ đồ
Kiêng ra đường vào ngày xấu: Theo quan niệm của ông cha ta thì ngày mồng 5 tháng giêng Âm lịch là ngày nguyệt kỵ “Mùng năm, mười bốn, hăm ba/ Đi chơi còn thiệt nữa là đi buôn”, người Việt thường tin rằng ngày này không thích hợp cho xuất hành hay các cuộc du xuân.
Kiêng mặc quần áo màu trắng, đen: Theo quan niệm của người xưa, màu trắng và đen là màu của tang lễ, chết chóc, vì vậy những ngày đầu năm thì phải mặc trang phục với những màu sắc sặc sỡ như: màu hồng, đỏ, vàng, xanh… để tạo nên sự hưng phấn và vui vẻ.
Một số tục kiêng kỵ từ ngày xưa vẫn còn được lưu truyền đến hôm nay cũng tạo nên những nét riêng cho ngày Tết. Tuy nhiên, những tập tục mê tín, những quan niệm không có tính khoa học cũng nên được loại bỏ.

Chuyện tình cảm của 12 cung hoàng đạo trong năm 2020 có gì đặc biệt?

Sống

Câu chuyện xoay quanh vấn đề tình cảm của 12 cung hoàng đạo trong năm 2020 sẽ thay đổi như thế nào? Đâu là cung hoàng đạo may mắn được thần Cupid gọi tên và cung hoàng đạo nào sẽ phải tiếp tục hành trình yêu thương bản thân mình? Bài viết mô tả tổng quát vấn đề tình cảm của 12 cung hoàng đạo trong năm 2020. Hãy cùng Đẹp tìm hiểu và khám phá câu chuyện tình của chính bạn trong năm nay.

Bạch Dương

Chuyện tình cảm của người thuộc cung hoàng đạo này trong năm 2020 sẽ có nhiều chuyển biến đáng kể. Những ai đang trong một mối quan hệ sẽ gặp nhiều mâu thuẫn, nghi ngờ và tranh chấp. Nhưng nếu niềm tin và tình yêu cả hai đủ vững vàng, họ không chỉ có thể vượt qua thử thách này, mà còn có được kết cục trọn vẹn như ý muốn. Đối với người còn đang kiếm tìm tình yêu, bắt đầu từ cuối tháng 10, cơ hội thoát khỏi tình trạng độc thân là khá cao. Các cuộc gặp gỡ, bữa tiệc trà… sẽ giúp bạn nhanh chóng tìm kiếm được một nửa tuyệt vời. 

Kim Ngưu

Chuyện tình cảm của Kim Ngưu trong năm 2020 không thật sự suôn sẻ. Đối với người đang trong một mối quan hệ, bạn sẽ thường xuyên nảy sinh mâu thuẫn với người mình yêu. Những cuộc tranh cãi lớn dần và nếu cả hai không biết cách xử lý sẽ có nguy cơ đường ai nấy đi. Việc cảm xúc bị hao mòn do ảnh hưởng bởi mối quan hệ sẽ khiến bạn cảm thấy mệt mỏi. Lúc này, điều Kim Ngưu cần là cho bản thân nhiều thời gian để lắng lòng hơn, từ đó chọn ra hướng đi phù hợp cho chính mình. Còn với người đang “một mình” thì năm 2020 cũng chưa phải là thời điểm thích hợp để kết nối với ai đó. Tình trạng “cô đơn lẻ bóng” sẽ vẫn tiếp diễn đối với bạn cho đến khi kết thúc 2020. 

Song Tử

2020 có thể được xem là một năm tình duyên khởi sắc của cung hoàng đạo này khi họ được nhiều vệ tinh quay quanh. Việc có nhiều người cùng lúc ngỏ ý muốn được tìm hiểu sẽ khiến bạn có chút bối rối, tuy nhiên đừng để sự hồi hộp ấy khiến bạn e dè với các cuộc hẹn. Tình yêu thường đến theo cách mà chúng ta ít ngờ đến nhất vì vậy biết đâu một buổi hẹn bất chợt lại trở thành nơi gieo mầm tình yêu? Đặc biệt, với Song Tử đã có gia đình hoặc đang trong một mối quan hệ, trong năm nay sẽ nhận được nhiều sự quan tâm, hành động lãng mạn hơn trước. 

Cự Giải

Năm 2020 sẽ là một năm đầy biến chuyển cho chuyện tình cảm của Cự Giải. Mối quan hệ của bạn sẽ không mấy hòa hợp trong nửa đầu năm nhưng kể từ tháng Bảy, mọi chuyện sẽ khả quan hơn. Đối với Cự Giải đang độc thân, thay vì chờ đợi tình yêu gõ cửa, bạn hãy tập trung đầu tư cho bản thân nhiều hơn, mở rộng mối quan hệ,… để tìm kiếm cơ hội, tự mình nắm bắt nhân duyên trong năm mới. 

Sư Tử

Năm mới chính là thời điểm để Sư Tử thực hiện những lời cam kết. Là mẫu người muốn tìm kiếm sự ổn định và nghiêm túc trong những mối quan hệ, người thuộc cung hoàng đạo này thường có xu hướng bị thu hút bởi kiểu người vui vẻ, nhiệt tình, tích cực và tràn đầy năng lượng. Và tháng 12 có thể sẽ là lúc bạn tìm thấy người thương mình đã chờ đợi bấy lâu. Đối với người đang hẹn hò hoặc đã kết hôn, hãy dành nhiều thời gian để thực hiện chuyến du lịch ngắn ngày cùng với nửa kia của mình. Điều này không chỉ giúp chuyện tình cảm của hai bạn phát triển tốt đẹp hơn, mà còn khiến hai người gia tăng sự kết nối.

Xử Nữ

365 ngày tiếp theo đây, chuyện tình cảm của Xử Nữ sẽ có nhiều màu sắc hơn. Đây là thời gian để bạn có thể hoàn thiện bản thân, trưởng thành hơn trong suy nghĩ và cảm xúc. Họ bắt đầu nhận ra tình yêu chẳng hề như các mẩu truyện cổ tích, lãng mạn nhưng thiếu thực tế. Thay vào đó, họ nhận thức được tầm quan trọng của những nỗ lực vun đắp từ hai phía. Và nếu có chia ly thì đây cũng được xem là trải nghiệm tất yếu trong cuộc đời mỗi người, giúp Xử Nữ rút ra được nhiều bài học vô giá. 

Thiên Bình

Đây ắt hẳn là một năm bất ổn với Thiên Bình. Bạn cần nghiêm túc nhìn nhận lại mối quan hệ của mình trên nhiều phương diện, xem bản thân có đang đi chệch khỏi quỹ đạo trong cách kiểm soát, cư xử với đối phương không. Hãy dành nhiều thời gian hơn để cân bằng tốt cho công việc và tình cảm để tránh mối quan hệ chuyển biến xấu. Đồng thời, một số ít Thiên Bình sẽ có xu hướng muốn hàn gắn mối quan hệ cũ. Tuy nhiên, tất cả chỉ là cảm giác đến từ việc ám ảnh những sự thân gần xưa cũ. Sau tất cả, hãy nhớ lại lý do vì sao mối tình ấy kết thúc, từ đó mạnh mẽ vượt qua những phút yếu lòng.

Bọ Cạp

Có vẻ như năm 2020 là một năm đặc biệt đầy hứa hẹn cho Bọ Cạp. Người thuộc cung hoàng đạo này sẽ có rất nhiều cơ hội tận hưởng khoảng thời gian tuyệt vời của bản thân. Họ sẽ khiến người bên cạnh ngạc nhiên khi lên nhiều ý tưởng táo bạo cùng hành động ngẫu hứng của mình. Điều đó góp phần đáng kể giúp Bọ Cạp nhanh chóng tìm được một “đối tác” phù hợp. Thời gian thích hợp cho mối nhân duyên sẽ bắt đầu vào khoảng tháng 4 và tháng 5. Đối với những ai đã có người thương, hãy dành thời gian nhiều hơn cho nửa kia của mình, xem xét và giải quyết tất cả trúc trắc tình cảm trước đó để thấu hiểu và xích lại gần nhau hơn.

Nhân Mã

Năm 2020 là thời gian cho Nhân Mã để trải nghiệm. Cung hoàng đạo này cần thời gian để suy nghĩ về mối quan hệ hiện tại, nghĩ về những gì đã qua và quá trình Nhân Mã đã trưởng thành như thế nào. Đối với những Nhân Mã còn độc thân, các bạn dường như có mong muốn đặt mình trong một mối quan hệ hay tìm hiểu ai đó. Do đó, Nhân Mã sẽ bị thu hút bởi những người có vẻ ngoài lạnh lùng và hành động bằng lý trí. Tuy nhiên, đây chưa hẳn là thời điểm thích hợp để Nhân Mã chính thức tiến đến một mối quan hệ. Hãy xem xét tình huống trước khi đưa ra lựa chọn. 

Ma Kết

2020 sẽ là một năm mang lại nhiều may mắn cho người thuộc cung Ma Kết trong chuyện tình cảm. Đây sẽ là thời điểm để bắt đầu một mối quan hệ mới cho hầu hết các Ma Kết còn độc thân. Bạn sẽ nhận được khá nhiều lời tán tỉnh. Có thể nói, 2020 là năm thách thức, giúp Ma Kết biết cách duy trì sự cân bằng giữa tình yêu và công việc. Với những Ma Kết đang trong mối quan hệ, một vài mâu thuẫn không đáng kể giúp bạn và đối phương thấu hiểu, gắn kết hơn. 

Bảo Bình

Không có bất kỳ diễn biến bất ngờ nào xảy đến trong chuyện tình cảm của người thuộc cung Bảo Bình trong năm 2020. Trong năm 2020, các Bảo Bình độc thân dường như vẫn chưa thực sự sẵn sàng để nghiêm túc bắt đầu một mối quan hệ thực sự. Đây có thể là thời gian tốt để Bảo Bình có thời gian yêu thương, chăm sóc bản thân mình. Đối với những Bảo Bình đã kết hôn hoặc đang trong một mối quan hệ, các bạn hãy thường xuyên “hâm nóng” tình cảm bằng những buổi hẹn, những món quà nhỏ và vài câu nói yêu thương. Đặc biệt, hãy nhớ dành ít thời gian cho bản thân để chăm sóc cơ thể hoặc tinh thần của bạn nhé.

Song Ngư

Năm 2020 là khoảng thời gian để Song Ngư dành tặng cho chính mình. Bạn có thể nhận thấy rõ ràng cảm giác khao khát được tự do và nhu cầu yêu thương bản thân nhiều hơn từ những ngày đầu năm. Do đó, với những Song Ngư đang độc thân, bạn vẫn chưa muốn bước vào một mối quan hệ cùng ai đó. Hãy dành thời gian để chăm sóc cho đời sống tinh thần và sức khỏe thể chất. Khi bạn cảm thấy mọi thứ thật ổn, thần tình yêu tự khắc tìm đến bạn. Với những Song Ngư đã kết hôn và đang yêu, hãy cố gắng dành khoảng trời riêng cho chính bạn trước tiên. 

Từ nữ quyền đến tầm quan trọng của sức khỏe tinh thần: Đây là những xu hướng đã định hình thập kỷ 2010

Sống

Một thập kỷ (2009-2019) đã khép lại cùng với nhiều sự thay đổi, chuyển biến nhất định trên toàn cầu. Những xu hướng này qua năm tháng không chỉ góp phần định hình diện mạo của thế giới, mà còn đặt ra nhiều thách thức cho một thập kỷ tiếp theo. 

Thói quen lạm dụng nhựa bị lên án gay gắt

Nhựa và sản phẩm dùng một lần đã từng là một biểu hiện xa hoa của một cuộc sống hiện đại khi mọi thứ chúng ta cần đều nằm trong tầm tay. Con người thoải mái mua đồ ăn, thức uống mà không nghĩ nhiều đến lượng rác thải từ bao, gói, hộp đựng, ly nhựa; hay mua sắm mà không cần cân nhắc liệu có thật sự dùng đến hay chỉ là sở thích nhất thời. Thói quen lạm dụng nhựa trong một thập kỷ trở lại đây đang trở thành tâm điểm chú ý của thế giới với vô số hậu quả khó lường: mưa nhựa, ô nhiễm đại dương, bức tử động vật biển, góp phần thúc đẩy nhanh biến đổi khí hậu…

Trước một màu xanh Trái đất đang bị tàn phá nghiêm trọng, con người đã và đang hướng đến một lối sống tối giản và bền vững hơn. Chính phủ các nước cũng đang nỗ lực hành động vì môi trường, khi kể từ năm 2010, hơn 120 quốc gia đã ra các điều luật cấm việc sử dụng túi nhựa. Các nước châu Âu đã xem xét các khoản thuế đối với những cốc cà phê take-away, và các thương hiệu trị giá hàng triệu bảng như Coca-Cola và Nestlé đều được vận động giảm bớt rác thải.

Danh sách 10 thương hiệu chiến thắng Giải thưởng bền vững CO10 năm 2020 (giải thưởng dành cho những thương hiệu thân thiện với môi trường) bao gồm: Stella McCartney, Christopher Raeburn, Bottlelop, Osklen, Indigenous, Outland Denim, Mayamiko, Sonica Sarna Design, Ethical Apparel Africa và The Rajlakshmi Cotton Mills.

Để đồng hành cùng xu hướng sản xuất và tiêu dùng bền vững của thế giới, các thương hiệu thời trang cũng bắt đầu giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường trong quá trình tạo ra sản phẩm. Mỗi người trên toàn cầu đều đang cùng nhau hướng đến mục đích chung, dù sẽ còn nhiều thử thách trong tương lai nhưng chưa bao giờ là muộn để cố gắng.

Nữ quyền và những bước tiến vượt bậc

Thập kỷ 2010 đang đánh dấu một sự tiến xa về bình đẳng giới và quyền sinh sản trên toàn cầu. Năm 2012, một chiến dịch nhằm tăng khả năng tiếp cận các hình thức tránh thai đã giúp 53 triệu phụ nữ và trẻ em gái ở một số quốc gia nghèo nhất thế giới kế hoạch hóa gia đình. Hai phần ba các nước đã đạt được sự bình đẳng giới trong giáo dục tiểu học. Năm 2019 cũng đã chứng kiến lần đầu tiên tổng số ứng viên nữ chạy đua vào Nhà trắng là 6 người, nhiều hơn so với lịch sử hơn 200 của Hoa Kỳ 1 người.

Các gương mặt phái nữ trẻ đang trở thành nguồn cảm hứng cho thế giới như Malala Yousafzai, người đoạt giải Nobel, đang đấu tranh cho giáo dục nữ; và Greta Thunberg – người được Tạp chí Time vinh danh là nhân vật của năm 2019 – đang truyền cảm hứng cho hàng triệu người hành động chống lại khủng hoảng khí hậu.
Các phong trào #MeToo và Times Up đã đẩy bạo lực tình dục và quấy rối tình dục vào tầm ngắm của thế giới. Tuy không phải trừng phạt nào dành cho kẻ thủ ác cũng làm thỏa lòng dư luận nhưng ít nhất các phong trào này đã cho mọi người thấy được tầm nghiêm trọng của những bất công mà phụ nữ phải gánh chịu, nâng cao nhận thức của nhiều người về vấn đề này.

Các nền tảng trực tuyến lên ngôi

Streaming (truyền tải trực tiếp các nội dung đa phương tiện qua Internet) đang cho thấy tiềm năng đáng kinh ngạc của mình khi cho phép người dùng truy cập không giới hạn vào phim ảnh và âm nhạc. Kể từ khi Netflix chuyển mô hình kinh doanh chính cho thuê DVD sang phát trực tuyến vào năm 2010, cơ sở người dùng của đã tăng chóng mặt. Dù các nhà sản xuất khác như Hulu, Amazon, ITV và BBC… cũng bước một chân vào lĩnh vực này nhưng nổi bật nhất vẫn là Netflix – hiện đã có mặt ở 130 quốc gia (trong đó có Việt Nam) với lượng người đăng ký lên đến 159 triệu vào năm 2019.

Bên cạnh đó, nhạc trực tuyến cũng đã thay đổi nền công nghiệp âm nhạc thế giới từ cách mua, lưu trữ và thưởng thức âm nhạc. Kể từ khi ra mắt vào năm 2008, Spotify đã tăng lên tới 248 triệu người dùng hoạt động hàng tháng và được định giá 23 tỷ đô la. Nghe nhạc qua nền tảng Spotify hiện chiếm hơn một nửa thu nhập của hãng thu âm chính. Không đứng ngoài dòng chảy của thời đại, Apple cũng đã đóng cửa Itunes sau 18 năm để mở đường cho một ứng dụng thay thế khác.

Chế độ ăn chay trỗi dậy

Tầm quan trọng của chế độ ăn chay và thuần chay đối với hành tinh của chúng ta đã được thảo luận rất nhiều năm gần đây. Trong suốt một thập kỷ qua, chế độ ăn chay đã trở thành xu hướng chủ đạo trong phần lớn các quốc gia trên thế giới. Theo một cuộc thăm dò của Hiệp hội Vegan, hiện có 600.000 người ăn chay ở Anh và hàng triệu người trên toàn cầu áp dụng chế độ ăn chay (thường xuyên hoặc ngẫu nhiên vài ngày trong tuần). Mong muốn thân thiện với môi trường và theo đuổi chế độ ăn uống lành mạnh đã thúc đẩy số lượng đăng ký kỷ lục cho phong trào “Veganuary” (Tháng 1 ăn chay) – không dùng rượu và thịt đỏ đến hết tháng 1 – mỗi năm, từ 3.300 năm 2014 lên 250.000 vào năm 2019.

Hoạt động chăn nuôi gia súc để cung cấp thịt cho con người đang là một trong các nguồn phát khí thải làm Trái đất ấm lên. Ăn ít thịt đi cũng chính là hành động thể hiện quyết tâm chống lại tình trạng khẩn cấp của biến đổi khí hậu.

Cuộc cách mạng về giới đang có những chuyển biến mạnh mẽ

Nếu như hồi những năm đầu thập niên 2010, người chuyển giới, người đồng tính bị hạn chế địa vị trên truyền thông, bị miêu tả trong phim Hollywood bằng các diễn viên dị giới, bị phân biệt với cộng đồng đồng tính… thì hiện nay, họ đang sánh vai bình đẳng trên thảm đỏ, cũng như không ngừng chứng minh năng lực của mình trong các lĩnh vực như: truyền thông, chính trị, thể thao, hội nghị, khoa học và các ngành công nghiệp khác. Bên cạnh chuyển biến khởi sắc ấy, chúng ta cũng không thể bỏ qua những làn sóng công kích ác ý và nhiều vụ bạo lực, phân biệt, quấy rối vẫn nhắm vào cộng đồng LGBT và phụ nữ da màu trong thời gian qua. Tựu chung, thập kỷ 2010-2019 đã mở đường cho vô số hoạt động xã hội về quyền bình đẳng giới được lan tỏa khắp thế giới.

Vào năm 2014, nam diễn viên Laverne Cox đã xuất hiện trên trang bìa của tạp chí Time, nơi anh công khai thừa nhận mình một người chuyển giới. Một năm sau đó, ngôi sao truyền hình Mỹ – Bruce Jenner đã công khai giới tính thật sau 50 năm che giấu, bắt đầu sống với hình hài phụ nữ và tên gọi mới – Caitlyn Marie Jenner. Trước khi chuyển giới, Jenner đã từng 3 lần kết hôn, lần lượt với Chrystie Scott, Linda Thompson và Kris Kardashian.
Bên cạnh đó, “Tangerine”, “A Fantastic Woman”, “Pose” và các dự án phim khác đã góp phần xóa tan định kiến về giới tính, khi casting các diễn viên chuyển giới cho vai chính. Những bộ phim này đã đem đến một cái nhìn tuyệt đẹp, tích cực nhưng cũng đầy đau khổ về cuộc đấu tranh để được sống là chính mình.
Một số người nổi tiếng như người mẫu/diễn viên Indya Moore, diễn viên Asia Kate Dillon, diễn viên Angelica Ross hay ca sĩ Sam Smith đã dũng cảm bước ra thế giới với đôi cánh lục sắc. Không chỉ là biểu tượng đáng ngưỡng mộ về lòng dũng cảm, họ còn là nguồn cảm hứng cho nhiều người khi đạt được thành công nhất định trong chính sự nghiệp của mình.

Sức khỏe tinh thần được quan tâm nhiều hơn

Trầm cảm là nguyên nhân khiến nhiều người tự kết liễu đời mình hoặc rơi vào trạng thái nguy hiểm một thời gian dài. Sức tàn phá của căn bệnh này sở dĩ vô cùng khủng khiếp, bởi nó đòi hỏi một nỗ lực sống đến từ những tâm hồn đã bị tàn phá từ bên trong. Trầm cảm từng là một bệnh khó nói đến nỗi những người nổi tiếng, các nguyên thủ, chính trị gia và nhà lãnh đạo luôn giữ bí mật bệnh án tâm lý của mình. Không chỉ vậy, trước đây, cộng đồng, mạng xã hội và truyền thông cũng cảm thấy e ngại khi nhắc về chứng trầm cảm.

Những người bị trầm cảm cũng có thể tìm thấy hình ảnh của mình thông qua những thước phim sống động và chân thật trên màn ảnh. Không chỉ tập trung vào nhân vật chính cùng những thứ tồi tệ mà họ đã trải qua, các phim như “It’s Kind Of A Funny Story” (2010), “Christine” (2016), “13 Reasons Why” (2017),.. đã thành công trong việc xây dựng cốt truyện chân thật và trần trụi. Điều này cũng giúp cho khán giả hiểu hơn về bệnh tâm lý gây chết người này.

Vậy hành trình kỳ diệu gì đã thay đổi quan niệm về căn bệnh đó? Các trang blog và tạp chí bắt đầy sản xuất hàng loạt video, cùng vô số chuyên mục tư vấn nhằm giúp thay đổi nhận thức của cộng đồng xoay quanh căn bệnh này. Bên cạnh đó, các chiến dịch chống trầm cảm do Gia đình Hoàng gia Anh khởi xướng cùng các hội từ thiện chăm sóc sức khỏe tâm lý góp phần giúp mọi người cùng bước ra ánh sáng và kể câu chuyện thật của họ… Dù trong một thập kỷ qua thế giới vẫn đau lòng tiễn biệt nhiều ngôi sao nổi tiếng vì chứng trầm cảm; nhưng cũng trong khoảng thời gian này, chúng ta đang nhìn thấy một dấu hiệu khởi sắc khi từng lớp bí mật của căn bệnh đang được chính người trong cuộc lật mở.

Một số ca sĩ, diễn viên, siêu mẫu cũng đã dần chia sẻ về những thách thức sức khỏe tinh thần mà họ đã đấu tranh trong một thời gian như Selena Gomez, The Rock, Lady Gaga, Sophie Tuner, Cara Delevingne, Demi Lovato,…
Trong chương trình “Today Show” hồi năm 2018, các ngôi sao như Carson Daly, Kristen Bell, Ryan Reynold, Kevin Love (cầu thủ bóng rổ chuyên nghiệp) và Michael Phelps (VĐV bơi lội chuyên nghiệp) cũng đã trực tiếp thảo luận về sự lo lắng, trầm cảm và các thách thức về sức khỏe tinh thần của họ.

Các công thức dạy nấu ăn tràn ngập trên Internet

Vào thời điểm mà mạng Internet chưa phổ biến với nhiều người, sách dạy nấu ăn và các công thức được truyền qua nhiều thế hệ là tất cả những gì mà một người đầu bếp tại gia có thể nghĩ đến. Thế nhưng trong suốt 10 năm qua, các phương tiện truyền thông đã giúp chia sẻ rộng rãi rất nhiều công thức nấu ăn tuyệt vời – từ món ngọt, món mặn đến món chay. Những bí quyết nấu nướng được lan ra khắp thế giới thông qua các blog được đầu tư bắt mắt và các ứng dụng xã hội như Instagram, Facebook, TikTok, Youtube… Giờ đây, chúng ta chỉ còn một nhiệm vụ đơn giản là ra khỏi nhà và mua nguyên liệu. Và bất kể bạn muốn nấu một món ăn như thế nào, cũng đều có thể dễ dàng tìm thấy một công thức hẳn hoi trên mạng.

Sự phát triển chóng mặt của Internet đã làm thay đổi xu hướng nấu ăn rõ rệt hơn bao giờ hết vào đầu những năm của thập kỷ 2010, khi một thống kê cho thấy kể từ năm 2012 có đến 40% người dùng tìm hiểu về thực phẩm, cách chế biến món ăn từ các nguồn như blog.

Sự bùng nổ của điện thoại và mạng xã hội

Sự bùng nổ của điện thoại thông minh là cả một câu chuyện trong thập niên này. Điện thoại thông minh phổ biến nhanh đến chóng mặt khi trên toàn cầu có 3,2 tỷ người dùng, chiếm 42% dân số thế giới. Với 2,4 tỷ người dùng Facebook hoạt động hàng tháng trong năm 2019, việc dành nhiều thời gian hơn cho các trang mạng đã làm thay đổi dạng thức thông tin. Tuy nhiên, việc mọi người giờ đây “trực tuyến” mọi lúc mọi nơi đã dấy lên sự quan ngại về sức ảnh hưởng quá lớn của “thực tế ảo” – nơi mà cảm giác trong thế giới mạng đang làm giảm đi giá trị của những trải nghiệm/mối quan hệ giữa con người ngoài đời thật.

Làn sóng di cư tăng không ngừng

Hiện tại có hơn 272 triệu người (tăng 51 triệu người kể từ năm 2010) trên khắp thế giới đang ở nơi đất khách quê người vì mục đích học tập và công việc. Nó cho thấy sự gia tăng số lượng người di cư trên toàn cầu đã vượt xa sự gia tăng dân số thế giới. Hiện trạng về số người dân tại các nước được nhập cư tăng lên không ngừng, cùng với áp lực của biến đổi khí hậu, thiếu hụt lương thực thực phẩm và xung đột ý thức hệ – tôn giáo – chính trị đã khiến thập niên 2020 trở thành giai đoạn nhiều thách thức hơn cả.

Bí quyết giúp bạn giữ vóc dáng thon gọn qua mùa tiệc tùng ngày Tết

Sống

Quên đi nỗi lo cân nặng tăng nhanh vì ăn thả phanh ngày Tết, với 8 nguyên tắc sau, bạn không cần phải nhịn ăn hoặc bóp mồm bóp miệng để giữ dáng, ngược lại vẫn có thể nếm đủ sơn hào hải vị của ngày Tết mà da vẫn đẹp, dáng vẫn xinh.

Mỗi buổi sáng sau khi thức dậy, uống ngay một ly nước lọc cùng với chanh vắt, có thể thêm ít mật ong (nếu cần), để thanh lọc cơ thể và khởi động bộ phận tiêu hoá.
Trước mỗi bữa ăn hãy uống một ly nước ấm. Sau đó bạn có thể ăn no… cành bụng nhưng thức ăn sẽ được tiêu hoá nhanh hơn. Nhanh đói nên bạn sẽ ăn nhiều lần trong ngày. Và ăn nhiều lần thì đâu còn sợ đói. Sau Tết cơ thể sẽ vẫn đẹp, da cũng đẹp hơn mà không phải nhịn đói nhịn khát để tránh tăng cân.
Nên ăn thường xuyên, 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày, mỗi bữa cách nhau 2-3 tiếng. Ăn thường xuyên sẽ giúp bộ tiêu hoá được làm việc liên tục, không lười biếng, không có cơ hội dự trữ năng lượng ở dạng mỡ dưới da.
Những khẩu phần ăn nhiều dinh dưỡng nên dồn vào các bữa sớm hơn trong ngày. Càng về khuya càng không ăn nặng bụng, sẽ khó tiêu và khó ngủ. Vả lại ăn quá nhiều vào bữa tối và khuya thì cơ thể sẽ không có thời gian vận động, thức ăn sẽ được chuyển sang chế độ dự trữ ở dạng mỡ chứ không chuyển hóa thành năng lượng để cơ thể sử dụng ban ngày.
Trong những bữa tiệc với nhiều món thịnh soạn hãy ăn những món có nhiều chất xơ trước, sau đó đến đạm, tinh bột và đồ ngọt cuối cùng.
Nên tránh các món ăn có nhiều mỡ động vật, đồ chiên rán, nội tạng động vật vì hàm lượng cholesterol rất cao. Nhưng bạn có thể ăn mỡ từ cá vì chúng rất tốt cho hệ tiêu hoá của bạn.
Nếu muốn thực đơn phong phú thì mỗi món ăn nên một ít chứ đừng ăn một món cho đến khi no. Cảm thấy no đến 70-80% thì ngừng lại. 5-10 phút sau, bộ não sẽ báo cho bạn đã no là vừa.
Đừng uống bia rượu quá nhiều trong dịp lễ, lượng calories trong bia rượu cũng khá cao. Chất kích thích nên là thứ chúng ta thưởng thức chứ không cần phải uống cho đến khi say xỉn.

Theo tư vấn của Tiến sĩ Dược – MC Huyền Ny