“Spider-Man” – Giải mã biểu tượng siêu anh hùng nhà Marvel luôn bền bỉ suốt 60 năm

Trailer “Spider-Man: Brand New Day” ra mắt ngày 17/3/2026 đã lập kỷ lục với 1 tỷ lượt xem chỉ sau 4 ngày, trở thành trailer phim đầu tiên trong lịch sử chạm mốc này. Đây là minh chứng rõ ràng nhất cho sức hút không suy giảm của Người Nhện sau hơn 60 năm kể từ khi nhân vật ra đời và hơn hai thập kỷ hiện diện trên màn ảnh lớn.

Ba người nhện, một biểu tượng

Stan Lee và Steve Ditko ra mắt nhân vật Spider-Man vào năm 1962 trên số 15 của tuyển tập truyện tranh “Amazing Fantasy”, phá vỡ khuôn mẫu anh hùng vốn phổ biến lúc bấy giờ. Thay vì một Superman của DC Comics với sức mạnh bẩm sinh và khí chất phi phàm đã thống trị truyện tranh từ năm 1938, Spider-Man chỉ là một thiếu niên mọt sách bị nhện phóng xạ cắn trong chuyến dã ngoại của trường, rồi bất ngờ sở hữu sự nhanh nhẹn, khả năng bám tường cùng “giác quan nhện”. Chính sự “bình thường đến phi thường” đó, khác hẳn hình mẫu siêu anh hùng trưởng thành có tiền có địa vị vốn xa lạ với trẻ em, đã biến Peter Parker trở thành siêu anh hùng mà khán giả cảm thấy gần gũi. Nhờ vậy, Người Nhện có được loạt truyện tranh riêng như “The Amazing Spider-Man #1” (1963), kéo dài suốt 700 số qua hai tập khác nhau cho đến năm 2012, trước khi nhường chỗ cho “The Superior Spider-Man” (tạm dịch: Người Nhện Siêu Phàm).

Spider-Man vào năm 1962 trên số 15 của tuyển tập truyện tranh “Amazing Fantasy”

Tuy nhiên, phải đến khi phiên bản điện ảnh do Tobey Maguire thủ vai ra mắt (2002–2007), “Spider-Man” mới thực sự bước lên hàng ngũ biểu tượng không thể thay thế. Tobey định hình một Peter Parker hiền hậu, hậu đậu, hơi hướng nội, trượng nghĩa nhưng vẫn phạm phải sai lầm như bao người. Nhờ màn hóa thân đó, ba phần phim của “Spider-Man” lần lượt ghi dấu ấn: bộ phim năm 2002 do đạo diễn Sam Raimi thực hiện trở thành tác phẩm đầu tiên trong lịch sử điện ảnh vượt 100 triệu đô la Mỹ trong một cuối tuần mở màn, thu 114,8 triệu đô la Mỹ chỉ riêng tại thị trường nội địa Mỹ, tổng doanh thu toàn cầu đạt hơn 820 triệu đô la Mỹ cùng 2 đề cử Oscar; phần thứ hai (2004) giành tượng vàng Oscar hạng mục “Hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất”; phần thứ ba (2007) thu hút hơn 22,5 triệu lượt khán giả tại Mỹ chỉ trong tuần đầu công chiếu.

Chuỗi thành tích đó buộc Hollywood nhìn nhận lại cách làm phim siêu anh hùng. “Spider-Man” đã trở thành “thương hiệu” đủ sức nuôi sống cả hệ sinh thái hoạt hình, truyện tranh cùng hàng hóa thương mại ăn theo. Mỗi lần một siêu anh hùng mới xuất hiện, cái tên Người Nhện lại được nhắc tới như tượng đài không thể thay thế của thể loại này.

Tobey Maguire trở thành tượng đài cho hình tượng Sipder-Man nhờ sự thành công của ba phần phim cho phiên bản live-action được sản xuất vào năm 2002, 2004 và 2007

Dẫu vậy, bản quyền lại là lực cản không nhỏ. Năm 1999, Marvel Comics gặp khó khăn tài chính và bán quyền điện ảnh live-action của “Spider-Man” cho Sony Pictures với giá 7 triệu đô la Mỹ. Từ đó, Sony có thể phát hành bất kỳ phiên bản nào miễn là đủ để duy trì bản quyền. Đó là lý do “The Amazing Spider-Man” (2012) ra đời với Andrew Garfield trong vai chính, dù thực chất chỉ là bước đi để Sony giữ tài sản trí tuệ này trong tay.

Về phần kịch bản, phiên bản này bộc lộ điểm yếu rõ ràng khi nhồi nhét quá nhiều phản diện, làm rối loạn mạch phim và khiến hình ảnh Người Nhện đi xuống so với thời kỳ Tobey Maguire. Song hình tượng Spider-Man do Andrew thể hiện lại nhận được nhiều công nhận hơn: vóc dáng cân đối, chiều cao phù hợp với các pha hành động mãn nhãn bên cạnh diễn xuất giàu cảm xúc khiến anh trông như một Peter Parker bước ra ngoài đời thực. Chính vì vậy, hình tượng Người Nhện của Andrew Garfield luôn được đặt cạnh Tobey Maguire như thước đo chuẩn mực cho những nam diễn viên đảm nhận vai diễn này sau đó.

Andrew Garfield thủ vai Spider-Man trong phiên bản “The Amazing Spider-Man” phần 1 và 2

Cú chuyển mình thực sự đến vào năm 2015-2016, khi Sony và Marvel ký thỏa thuận lịch sử đưa “Spider-Man” gia nhập MCU (Vũ trụ Điện ảnh Marvel) dưới sự hóa thân của Tom Holland. Tại thời điểm đó, Marvel Studios đang thống trị màn ảnh toàn cầu, vừa định hình lại toàn bộ thể loại phim siêu anh hùng, vừa biến dàn diễn viên thành ngôi sao. Nhờ sự dẫn dắt của Marvel, “Spider-Man: Homecoming” (2017) thu về gần 880 triệu đô la Mỹ toàn cầu, đưa tên tuổi Tom Holland lên vị trí ngôi sao trẻ được săn đón nhất. Tiếp nối đó, “Spider-Man: Far From Home” (2019) và “Spider-Man: No Way Home” (2021) đều vượt 1 tỷ đô la Mỹ doanh thu, riêng “No Way Home” đạt 1,9 tỷ đô la Mỹ, trở thành phim ăn khách nhất lịch sử Sony.

Spider-Man do Tom Holland thủ vai có màn ra mắt trong phần phim “Captain America: Civil War” (2016)
“Spider-Man: No Way Home” (2021)

Khác với hai phiên bản trước bám sát nguyên tác, “Spider-Man” trong tay Marvel có sức hút ở phần nội dung hơn hẳn nhờ sự liên kết chặt chẽ giữa các nhân vật trong toàn bộ vũ trụ. “Far From Home” diễn ra ngay sau cái chết của Iron Man trong “Avengers: Endgame” (2019), buộc Peter Parker phải tự xác định lại vai trò siêu anh hùng khi không còn người thầy dẫn dắt. Chính cách khai thác đó cùng với khái niệm đa vũ trụ Marvel theo đuổi đã mở ra vô số câu chuyện có thể kể quanh Spider-Man mà vẫn giữ nguyên cốt lõi: một anh hùng thiếu niên mang sức nặng của trách nhiệm. Nhờ vậy, mỗi phần phim “Spider-Man” đều thu hút lượng quan tâm khổng lồ, đồng thời tạo nền cho việc mở rộng vũ trụ nhân vật mà không còn phải bó buộc vào nguyên tác.

Ba phiên bản Người Nhện do người đóng tái hợp với nhau trong phần phim “No Way Home” (2021) đã khiến cộng đồng người hâm mộ dậy sóng

Bằng chứng là phiên bản hoạt hình “Spider-Man: Into the Spider-Verse” (2018), ra mắt chỉ một năm sau “Homecoming”, đoạt giải Oscar cho hạng mục “Phim hoạt hình xuất sắc nhất” năm 2019 với hình tượng Người Nhện gốc Phi, mở rộng định nghĩa về nhân vật này vượt ra ngoài Peter Parker truyền thống. Đặc biệt trong bối cảnh thị trường phim siêu anh hùng đang đi xuống sau cơn lốc “Avengers: Endgame” khép lại, khán giả trông đợi Spider-Man gánh vác trọng trách vực dậy thể loại từng oanh tạc màn ảnh lớn suốt hơn một thập kỷ.

“Spider-Man: Into the Spider-Verse” (2018). Ảnh: Sony
Marvel đặt cược vào “Spider-Man: Brand New Day”

Chính vì kỳ vọng quá lớn, “Spider-Man: Brand New Day” trở thành tâm điểm chú ý của người hâm mộ lẫn khán giả toàn cầu ngay từ trước khi phim ra mắt. Trailer phát hành ngày 17/3/2026 lập kỷ lục 718,6 triệu lượt xem trong vòng 24 giờ đầu tiên, vượt qua thành tích trước đó của “Deadpool & Wolverine” (365 triệu lượt) chỉ sau 8 giờ, và tiếp tục chạm mốc 1 tỷ lượt xem sau 4 ngày. Trailer còn dẫn đầu lượng thảo luận dù phải cạnh tranh với siêu phẩm viễn tưởng “Dune 3”. Nhìn vào những gì trailer hé lộ, có đủ cơ sở để hiểu vì sao Marvel đặt cược lớn vào phần phim này trước khi bước vào giai đoạn then chốt “Avengers: Doomsday” sẽ ra mắt vào 2027, với sự trở lại của Robert Downey Jr., Chris Evans cùng dàn nhân vật mới từ vũ trụ dị nhân.

Nếu ở ba phần phim trước, Peter Parker luôn phải đứng dưới cái bóng của những người khổng lồ như Iron Man hay Doctor Strange, thì “Brand New Day” khắc họa một Người Nhện hoàn toàn độc lập, không có mạng lưới an toàn của Avengers bên cạnh. Tựa phim cũng không phải lựa chọn ngẫu nhiên. “Brand New Day” là tên một arc truyện tranh phát hành năm 2008, trong đó Peter Parker phải đối mặt với cuộc sống hoàn toàn đảo lộn: danh tính bị xóa sổ khỏi ký ức thế giới, tất cả bắt đầu lại từ vạch xuất phát.

Đúng với tinh thần đó, cú xáo trộn đa vũ trụ trong “No Way Home”, khi ba phiên bản Người Nhện do Tobey Maguire, Andrew Garfield và Tom Holland cùng xuất hiện, đã khiến toàn bộ thế giới trong phim quên đi sự tồn tại của Peter Parker. Marvel chọn tên này để báo hiệu rằng họ không làm phiên bản kế tiếp của “No Way Home”, mà xây dựng một nền móng cảm xúc hoàn toàn khác, sâu hơn và cá nhân hơn.

Trailer mở đầu bằng cảnh Peter Parker trong căn phòng trọ tồi tàn, không có May, Ned (Jacob Batalon) hay MJ (Zendaya). Đây là lần đầu tiên trong toàn bộ lịch sử điện ảnh “Spider-Man”, khán giả thực sự thấy Peter trong trạng thái cô đơn tuyệt đối. Cách Marvel chọn tông màu xám lạnh, nhịp cắt chậm ở nửa đầu trailer, đối lập hoàn toàn với màu sắc rực rỡ và năng lượng trẻ trung quen thuộc của ba phần trước, phát đi tín hiệu rằng đây không còn là câu chuyện của một cậu học sinh đang lớn, mà là hành trình của một con người phải tự định nghĩa lại bản thân từ đầu.

Trailer cũng hé lộ ít nhất hai phản diện chưa từng xuất hiện trong các phiên bản điện ảnh trước, trong đó có bóng dáng Tombstone (Lonnie Lincoln), một trong những đối thủ gắn liền với arc “Brand New Day” trong truyện tranh gốc. Đây là dấu hiệu cho thấy Marvel đang ý thức tôn trọng nguyên tác, thay vì chỉ mượn tên để sáng tác tự do như nhiều lần trước. Với cộng đồng người hâm mộ truyện tranh lâu năm, nhóm khán giả từng không ít lần thất vọng với cách MCU điều chỉnh nhân vật, đây thực sự là điểm cộng đáng kể.

Sau thành công quá hoàn hảo của “No Way Home”, bộ phim khai thác đỉnh điểm yếu tố hoài niệm khi quy tụ cả ba thế hệ Người Nhện, bất kỳ phần phim nào tiếp theo đều phải đối mặt với câu hỏi không dễ trả lời là làm sao vượt qua được chính mình. Vậy nên, Marvel đang chọn cách không cạnh tranh trực tiếp với cảm xúc hoài niệm đó, mà xây dựng một nền móng cảm xúc hoàn toàn mới.

Liệu “Brand New Day” có đủ sức gánh vác kỳ vọng hay không, câu trả lời sẽ chỉ có khi ánh đèn rạp bật sáng vào ngày 31/7/2026. Song điều đáng suy ngẫm hơn là lý do “Spider-Man” vẫn duy trì sức hút sau hơn 60 năm. Sức hút đó không nằm ở sức mạnh siêu nhiên, mà ở khả năng phản chiếu những khủng hoảng rất người, từ mất mát, cô đơn đến câu hỏi muôn thuở về việc phải là ai khi không còn ai nhớ đến mình. Mỗi thế hệ đều tìm thấy phiên bản Spider-Man của riêng mình, vì Peter Parker không bao giờ là một nhân vật hoàn chỉnh mà luôn là một con người đang trong quá trình trở thành.


From the same category