Loạt ảnh “khủng hoảng bền vững” 2019: năm của những hậu quả khủng khiếp từ biến đổi khí hậu

Sống

Diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của LHQ tại New York vừa qua, cuộc thi ảnh môi trường CIWEM (2019) đã công bố những tác phẩm nhiếp ảnh ấn tượng nhất. “Tôi đang chứng kiến hàng loạt sự thay đổi khủng khiếp trước mắt mình, hạn hán và mưa quá nhiều, mùa hè trở ngày càng nóng hơn và mùa đông đang lạnh hơn. Chúng ta cần phải hành động ngay nếu không muốn mọi thứ không thể cứu vãn nữa“, SL Shanth Kumar – người chiến thắng giải thưởng cao nhất “Nhiếp ảnh gia môi trường năm 2019” – chia sẻ. 

Không chỉ vinh danh các cá nhân đã chuyển tải chân thực những ảnh hưởng từ biến đổi môi trường mà con người đang phải hứng chịu, bộ ảnh còn cho thấy những hình ảnh phi thường về khả năng sinh tồn của loài người giữa thiên nhiên rộng lớn. Bên cạnh đó, cuộc thi còn kêu gọi Quỹ Phát triển Bền vững LHQ cũng như tất cả chúng ta khẩn cấp cùng chung tay chống lại biến đổi khí hậu.

High Tide Enters Home” (Tác giả: SL Shanth Kumar – giải thưởng cao nhất “Nhiếp ảnh gia môi trường năm 2019”)

Một con sóng khổng lồ đã đập vào một khu ổ chuột, cuốn phăng một ngư dân ra khỏi nhà của mình ở khu vực ven biển Bandra, Mumbai (Ấn Độ). Anh may mắn được những ngư dân khác cứu trước khi bị dòng nước nhấn chìm hoàn toàn. Cơn “đại hồng thủy” mà người dân Bandra đang hứng chịu chính là do biến đổi khí hậu gây ra.

“Tulavu Beneath The Rising Tide” (Tác giả: Sean Gallagher – giải thưởng “Biến đổi môi trường”)

Hàng loạt cây trên đảo Tulavu (nằm giữa Hawaii và Úc) đổ rạp nằm trên bãi biển. Xói mòn đất đang là vấn đề cấp bách đối với các quốc gia Nam Thái Bình Dương và tình trạng này ngày càng tệ hơn khi mực nước biển dâng cao. Quần đảo Tulavu đang đứng trước nguy cơ bị nhấn chìm hoàn toàn.

“Polluted New Year” (Tác giả: Eliud Gil Samaniego – giải thưởng “Thành phố bền vững”)

Vào ngày 1/1/2018 Mexicali (Baja California, México) được ghi nhận là một trong những thành phố ô nhiễm nhất thế giới vì biến đổi khí hậu, vị trí địa lý, ngành công nghiệp và xe hơi. Không riêng Mexicali, các thành phố lớn tại các quốc gia trên khắp thế giới đang dần bị khói bụi nhấn chìm.

“Water Scarcity” (Tác giả: Dharshie Wissah – giải thưởng “Nước, bình đẳng và sự bền vững”)

Bức ảnh của nhiếp ảnh gia người Kenya đã gây ấn tượng mạnh mẽ thông qua hình ảnh một bé trai phải uống nước bẩn vì khu vực em đang sống không đủ nước sinh hoạt. Nạn phá rừng kéo dài đã khiến nguồn nước ngày càng khan hiếm trầm trọng. Trong khi đó, thiếu nước sạch sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tiêu chảy như dịch tả, sốt thương hàn và kiết lỵ…

“Remains of the Forest ” (Tác giả: J Henry Fair – giải thưởng “Hành động vì môi trường và năng lượng”)

Bức ảnh ra đời trong bối cảnh một công ty điện đang đào xới rừng Hambach (Đức) gần 12.000 năm tuổi để khai thác than bùn. Rừng Hambach từng rộng bằng quận Manhattan, Mỹ (tương đương với diện tích 59,1km2) nhưng giờ đây chỉ 10% ngôi rừng còn tồn tại.

“Desperate Measures” (Tác giả: Neville Ngomane – giải thưởng “Nhiếp ảnh gia trẻ tuổi nhất vì môi trường”)

Các chuyên gia đang cưa sừng những chú tê giác. Việc này phải được thực hiện một lần trong vòng 12-24 tháng để ngăn chặn ý đồ của những kẻ săn trộm.

“Trash” (Tác giả: Sebnem Coskun)

Tình nguyện viên đang tham gia dự án “Zero Waste Blue” tại biển Bosphorus. Thói quen sống thiếu trách nhiệm của con người với môi trường đang biến đại dương trở thành một biển rác, hàng loạt sinh vật đại dương đang phải đối mặt với những cái bẫy đầy nguy hiểm.

“Sleep Fatigue” (Tác giả: Amdad Hossain)

Một người phụ nữ đang ngủ bên một bờ sông bẩn thỉu đầy rác thải, cảnh báo mức độ ô nhiễm môi trường đang ở ngưỡng báo động. Đây cũng là lời cảnh báo rằng nếu lối sống thiếu trách nhiệm với môi trường không thay đổi, cảnh tượng này sẽ là tương lai gần của toàn nhân loại.

The Plastic Quarry” (Tác giả: Aragon Renuncio)

Cậu bé này đang trùm lên đầu một chiếc túi nhựa, một hành động vui đùa của trẻ thơ nhưng lại ẩn chứa thực trạng khủng khiếp: có khoảng 380 triệu tấn nhựa được sản xuất trên toàn thế giới mỗi năm, sản lượng tăng theo cấp số nhân từ 2,3 triệu tấn năm 1950 lên tới 450 triệu tấn vào năm 2015, mỗi ngày có khoảng 8 triệu đồ dùng nhựa tràn vào đại dương.

“Sweet Dreams” (Tác giả: Aragon Renuncio)

Một cô bé người Sahel – một khu vực ranh giới nằm giữa sa mạc Sahara và Sudan – đang say giấc nồng trên bàn học tại trường của mình. Sự biến đổi khí hậu đã gây ra 70 trận mưa lớn trong thập kỷ qua. Có lẽ chỉ có giấc ngủ mới khiến chúng ta tạm quên đi sự khủng hoảng đang diễn ra mỗi ngày.

“Sewing Net” (Tác giả: Trần Tuấn Việt)

Góp mặt trong cuộc thi nhiếp ảnh môi trường CIWEM 2019, tác giả Trần Tuấn Việt đã chụp cảnh may lưới ở Phú Yên. Khi trữ lượng cá giảm, phương pháp đánh bắt của ngư dân ngày càng cực đoan, như sử dụng lưới lỗ nhỏ để có thể bắt cả những con cá nhỏ.

“Invisible” (Tác giả: Valerie Leonard)

Đúng với tên gọi, bức ảnh đã nói lên sự nhỏ bé của con người tại bãi rác Sisdol ở Nepal. Những người lục lọi, mò mẫm trong biển rác cả ngày để tìm kiếm những vật có giá trị để bán. Nằm gần thủ đô Kathmandu, bãi rác này đã hoạt động từ năm 2005.

Thực hiện: Huyền My Trương

13/10/2019, 07:00

“Chiến binh môi trường” 16 tuổi khiến Tổng thống Donald Trump phải e dè là ai?

Sống

Ngày 23/9 vừa qua tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc, thế giới đã phải bật dậy, chú ý lắng nghe những lời kêu gọi và nhận xét thẳng thừng của Greta Thunberg về sự tắc trách của các nhà lãnh đạo thế giới đối với công tác bảo vệ trái đất. Thậm chí thái độ có phần gay gắt, chỉ trích công khai của Greta khiến một trong các chính trị gia quyền lực nhất thế giới là Tổng thống Donald Trump cũng phải e dè. Tuy nhiên, quá trình đấu tranh vì môi trường của cô bé không phải chỉ mới đây, mà đã sớm nhận được sự chú ý từ nhiều năm trước đó.

11/2018 tại diễn đàn TED: “Khi chúng ta bắt đầu hành động, hy vọng sẽ ở khắp mọi nơi”

Tháng 11/2018, trong một bài phát biểu trên diễn đàn TED tại Stockholm, Thụy Điển, cô bé đã đưa ra những lập luận hùng hồn, phân tích rõ ràng về nguy cơ của biến đổi khí hậu, và lý do vì sao cô không thể đứng ngoài cuộc:

Năm 11 tuổi, tôi trở bệnh, rơi vào trầm cảm; tôi ngừng nói chuyện và ngừng ăn. Sau đó, tôi được chẩn đoán mắc hội chứng Asperger, OCD và im lặng chọn lọc. Điều đó có nghĩa là tôi chỉ nói khi tôi nghĩ là cần thiết và bây giờ là lúc cần thiết ấy. Đối với những người như chúng tôi, hầu như mọi thứ là đen hoặc trắng mà đặc biệt là khi nói đến cuộc khủng hoảng bền vững.

Greta phát biểu tại diễn đàn TED năm 2018.

Mọi người cứ huyên thuyên về biến đổi khí hậu là một mối đe dọa cho sự tồn tại nhưng họ vẫn cứ tiếp tục dửng dưng. Năm 2078, nếu may mắn tôi sẽ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 75. Có thể con cháu tôi sẽ hỏi tôi về những người ở năm 2018 và chúng sẽ hỏi tại sao các vị đã không làm gì trong khi vẫn còn thời gian để hành động. Vì thế khi đến ngày tựu trường, tôi quyết định bỏ học, tới trước quốc hội biểu tình. Tại sao tôi lại phải học hành cho một tương lai mà nay mai sẽ không còn nữa? Khi mà không ai động một ngón tay để làm bất cứ điều gì để bảo vệ cái tương lai đó?

Chúng ta đã có 30 năm nói chuyện phiếm và bàn về những ý tưởng tích cực nhưng không hiệu quả. Bởi nếu nó hiệu quả, lượng khí thải hiện tại đã phải giảm xuống. Phải, chúng ta cần hy vọng nhưng hành động vẫn thiết thực hơn. Khi chúng ta bắt đầu hành động, hy vọng sẽ ở khắp mọi nơi”.

Vào ngày 20/8/2018, Greta – khi đó đang học lớp 9 – đã ngồi bên ngoài tòa nhà Quốc hội Thụy Điển và mang tấm bảng ghi dòng chữ “Bỏ học để chống biến đổi khí hậu”, để yêu cầu chính phủ Thụy Điển thi hành chính sách giảm khí thải CO2 theo hiệp định khí hậu Paris.
Bước sang ngày thứ hai, Greta không còn đơn độc, phong trào đã lan nhanh trên các mạng xã hội chỉ sau 2 tuần.

15/12/2018 tại Hội nghị khí hậu của LHQ (Ba Lan): “Bạn không bao giờ là quá nhỏ để tạo ra sự khác biệt”

Vài tháng sau đó, cô bé tuổi teen đã đứng trước các bậc lãnh đạo cấp cao, phát biểu trong Hội nghị khí hậu của Liên Hiệp Quốc tại Katowice, Ba Lan:

Nhiều người nói rằng Thụy Điển chỉ là một đất nước nhỏ bé vì vậy mà điều chúng tôi làm được cũng không đáng kể gì. Nhưng tôi học được một điều rằng bạn không bao giờ là quá nhỏ để tạo ra sự khác biệt. Và nếu một vài đứa trẻ có thể nhận được sự chú ý của toàn thế giới chỉ bằng cách không đến trường, thì hãy tưởng tượng xem chúng ta có thể làm được những gì nếu chúng ta thực sự muốn? Chúng ta không thể giải quyết một cuộc khủng hoảng nếu không xem đó là một cuộc khủng hoảng thật sự. Các vị nói mình yêu con cái của mình hơn bất cứ điều gì, nhưng chính các vị đang cướp đi tương lai của những đứa trẻ ngay trước mặt chúng”.

Greta Thunberg phát biểu tại Hội nghị khí hậu của Liên Hiệp Quốc năm 2018.

Sự dấn thân của Greta đã truyền cảm hứng cho các bạn đồng trang lứa ở nhiều nước tổ chức các cuộc biểu tình chống biến đổi khí hậu, từ đó dấy lên phong trào bãi khóa “Fridays for Future” (Những thứ Sáu vì tương lai) để yêu cầu chính quyền phải có hành động chống biến đổi khí hậu. Ngày 15/3/2019, gần 1.5 triệu trẻ em tại 112 quốc gia trên thế giới bãi khóa để xuống đường biểu tình, dấn thân vì cuộc chiến bảo vệ màu xanh Trái đất.

24/1/2019 tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (Thụy Sĩ): “Ngôi nhà chúng ta đang bốc cháy”

Vào ngày 24/1/2019, Greta được các chính trị gia và các tập đoàn kinh doanh lớn nhất thế giới mời phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế thế giới – WEF (Davos, Thụy Sĩ). Thông điệp cô bé muốn gửi đến là “Ngôi nhà chúng ta đang bốc cháy”:

Greta phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) năm 2019.

“Người lớn luôn nói rằng họ nợ thế hệ trẻ niềm hy vọng. Nhưng tôi không cần niềm hy vọng và cũng không muốn các vị nuôi hy vọng đó. Tôi muốn các vị phải hoảng hốt, cảm nhận được nỗi sợ hãi mà tôi cảm nhận mỗi ngày; và tôi muốn các vị hành động như thể bản thân đang trong cơn khủng hoảng, tôi muốn các vị hành động như thể nhà mình đang cháy, vì nó thực sự đang bốc cháy. Mọi người không nhận thức được rằng có một thứ gọi là ‘ngân sách carbon’ và ngân sách ấy đang còn lại ít đến mức nào”.

23/9/2019 tại Hội nghị khí hậu của LHQ (Mỹ): “Sao các vị lại dám hành động như thế?”

Phát biểu tại Hội nghị khí hậu của Liên Hiệp Quốc (New York – Mỹ), một lần nữa cô bé đã thẳng thắn phê phán các nhà lãnh đạo thế giới vì không chỉ thoái thác trách nhiệm bảo vệ trái đất, gìn giữ môi trường sinh sống cho các thế hệ tương lai, mà còn cố trấn an nhân loại bằng những lời nói dối “động lòng người”:

Lẽ ra tôi không nên có mặt ở đây, lẽ ra giờ này tôi phải cắp sách tới trường ở bên kia bờ đại dương. Thế mà các vị lại gieo vào người trẻ chúng tôi những hy vọng. Sao các vị lại dám làm như vậy? Các vị đã cướp đi ước mơ và tuổi thơ của chúng tôi bằng những lời nói sáo rỗng. Con người đang đau khổ, đang chết dần đi. Toàn bộ hệ sinh thái đang sụp đổ. Chúng ta đang đối mặt với quá trình tuyệt chủng hàng loạt, thế nhưng tất cả những điều các vị đang làm là nói về tiền và những câu chuyện cổ tích về sự tăng trưởng kinh tế vĩnh cửu. Sao các vị lại dám làm như thế?

Và gần đây nhất, Greta đã có một bài phát biểu hùng hồn tại Hội nghị khí hậu của Liên Hiệp Quốc 2019.

Các vị nói rằng đang lắng nghe chúng tôi và hiểu tính cấp bách của vấn đề… nhưng tôi không muốn tin điều đó. Vì nếu các vị thực sự thấu hiểu nhưng vẫn nhất mực không hành động, thì các vị xấu xa lắm. Sẽ không có bất kỳ giải pháp hay kế hoạch nào lý giải được những số liệu ở đây ngày hôm nay. Các vị đã thất bại nhưng những người trẻ đang bắt đầu hiểu ra sự phản bội của các vị. Tất cả thế hệ tương lai đang dõi theo các vị. Nếu các vị chọn tiếp tục làm ngơ trước thực trạng môi trường báo động thì chúng tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho các vị”.

Nữ doanh nhân người Thái – Proud Limpongpan và hành trình xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn từ những viên đá quý

Sống

Từ thiện trong kinh doanh hay quy trình sản xuất thân thiện với môi trường tuy không phải là điều quá xa lạ, thế nhưng lấy lợi ích của cộng đồng làm nguồn cảm hứng khởi nghiệp như nữ doanh nhân Proud Limpongpan – người sáng lập hãng trang sức Cerimani tại Thái Lan – lại là một câu chuyện mà thời đại này hiếm có.

Thông qua Cerimani (theo nghĩa tiếng Phạn là “một viên ngọc quý tự do”), nữ doanh nhân sinh năm 1990 muốn sử dụng sức mạnh của thời trang và làm đẹp để tạo sự ổn định cũng như giúp các cộng đồng nông thôn tại xứ Chùa vàng có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Proud Limpongpan không chỉ hỗ trợ đời sống nông thôn, tạo điều kiện cho người dân địa phương học tập và thực hành nghề bao gồm: định hình kỹ năng, xây dựng trường hướng nghiệp nữ trang,… mà còn tài trợ cho các dự án cấp nước sạch tại các vùng nông thôn.

Trước khi thành lập Cerimani, Proud Limpongpan (1990) đang là một nhân tố tích cực trong quá trình chuyển đổi điều hành tại John Hardy, một cửa hàng kinh doanh đá quý.

Nguồn nước sạch và điều kiện sinh hoạt cho trẻ em ở đây luôn là điều luôn canh cánh trong lòng cô. “Khi chứng kiến những đứa trẻ thay vì tập trung cho việc học, chúng phải đi bộ hàng dặm đường để lấy nước sạch từ suối”, Limpongpan bộc bạch, “Tôi nhận ra rằng mình cần phải làm điều gì đó”. Theo đó, với mỗi món trang sức được bán ra, cô sẽ trích 50USD chuyển đến tổ chức gây quỹ cải thiện nguồn nước dùng sinh hoạt cho những nơi đang khan hiếm. Và dự án bắt đầu với một trong số các tỉnh nghèo nhất tại Thái Lan – Mae Hong Son.

Khi được hỏi liệu cô ấy có muốn trở thành người phụ nữ giàu nhất Thái Lan hay không, Limpongpan nói rằng nếu cô ấy muốn có nhiều tiền, cô ấy sẽ giữ công việc của mình tại công ty cổ phần tư nhân. Thay vào đó, cô ấy chỉ muốn nỗ lực tạo nên sự khác biệt cho đất nước mình.

Bên cạnh đó, Limpongpan còn lên kế hoạch xây dựng trường dạy nghề thủ công nữ trang ở Mae Hong Son – tỉnh vốn giàu truyền thống về mài đá quý và làm đồ mỹ nghệ. “Cerimani không phải là một thương hiệu trang sức đơn thuần, mà nó còn là một nỗ lực thay đổi sinh kế của những người đóng góp cho nó. Tôi muốn báo đáp lại người dân Thái Lan khi đã tận dụng nguồn cảm hứng sáng tạo của họ”, nữ doanh nhân 29 tuổi trải lòng. Năm 2018, Cerimani đã tài trợ thành công bể nước tự hoại (có chức năng tự xử lý nước thải) đầu tiên, cùng với 4 nhà vệ sinh, cải thiện cuộc sống của 140 dân làng. Trong 5 năm tới, Cerimani đặt mục tiêu mở các trường dạy nghề ở khu vực phía Bắc của Thái Lan.

Mae Hong Son nằm ở biên giới Myanmar và là nơi sinh sống của các dân tộc thiểu số  sống trong những ngôi làng nhỏ nằm rải rác quanh những ngọn núi.

Là một thương hiệu trang sức bền vững, mọi sản phẩm của Cerimani đều làm từ vàng và bạc; tất cả đá quý đều có từ nguồn gốc xác thực cũng như được khai thác an toàn. Cerimani sử dụng hệ thống lọc thu thập các hạt bụi của kim loại quý nhằm tái sử dụng. Thậm chí, Limpongpan ấp ủ một giấc mơ xa hơn với hệ thống tái chế xử lý tài nguyên thiên nhiên: đó là vận hành nhà máy mới hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời vào năm 2021. Nữ doanh nhân cho biết: “Chúng tôi tái sử dụng lại các tài nguyên giá trị và vẫn tạo ra sản phẩm đẹp. Tôi tin rằng trang sức của mình không chỉ góp phần xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn, mà còn bảo vệ màu xanh của hành tinh này”.

“Tôi kinh doanh trang sức mục đích chính không phải để kiếm nhiều lợi nhuận, mà là để tạo ra những giá trị tốt đẹp, góp phần xây dựng những ngôi làng trên khắp Đông Nam Á” – Proud Limpongpan nói.

Nỗ lực cam kết và duy trì bền vững môi trường của Cerimani đã giúp doanh nghiệp nhận được giải thưởng Butterfly Mark – một sự công nhận có liên quan đến sự tích cực và cam kết cho sự bền vững xã hội và môi trường. “Chúng ta không thể chỉ nghĩ đến việc làm sao để làm nên những bộ quần áo đẹp hay đồ trang sức sang trọng mà không quan tâm đến hậu quả mà trái đất sẽ gánh chịu”, Proud Limpongpan khẳng khái nói.

Học sinh, sinh viên ở Philippines được yêu cầu “trồng ít nhất 10 cây xanh” trước khi tốt nghiệp

Sống

Tình trạng rừng Amazon (Nam Mỹ) và các cánh rừng của châu Phi bùng cháy dữ dội hàng tuần liền đã không còn là nỗi bận tâm của riêng ai. Và chính phủ Pilippines đang trong quá trình xúc tiến Dự luật mới về môi trường: kêu gọi thế hệ thanh thiếu niên cùng nỗ lực chống lại biến đổi khí hậu.

Thế giới sẽ không tồn tại nếu không có cây xanh. Nạn đốt phá rừng, khai thác gỗ trái phép vẫn đang tàn phá nguồn sống trên hành tinh của chúng ta mỗi ngày. Theo báo cáo của ScienceAlert, Philippines đã mất 32.3% diện tích rừng trong giai đoạn từ năm 1990 đến 2005 do nạn khai thác gỗ bất hợp pháp. Nhưng giờ đây, Hạ viện của Philippines đã đưa ra một cách xử lý vấn đề hoàn toàn hữu hiệu để khắc phục vấn đề trên: đó là soạn thảo Dự luật 8728 với tên gọi “Thế hệ thanh thiếu niên cùng hành động vì môi trường”. Và dự luật này hiện đang ở trong quá trình chờ Thượng viện bỏ phiếu quyết định thông qua.

Trồng một cây xanh, khôi phục lại màu xanh của Trái đất, tại sao không?

Nếu dự luật này được thông qua và áp dụng hợp lý, với hơn 12 triệu học sinh tốt nghiệp tiểu học, khoảng 5 triệu học sinh tốt nghiệp trung học và gần 500.000 sinh viên tốt nghiệp đại học mỗi năm sẽ đảm bảo có ít nhất 175 triệu cây được trồng. Vậy là sẽ có ít nhất 525 tỷ cây xanh nảy mầm sau một thế hệ”, một trong những người soạn nên dự luật này – ông Gary Alejano giải thích, “Ngay cả khi tỷ lệ sống sót của những cái cây đó chỉ là 10%, điều này cũng đồng nghĩa với việc trẻ em thế hệ sau sẽ nhận được 525 triệu cây khi lớn lên”.

Trồng cây có nhiều tác động tích cực đến môi trường tổng thể, cũng như các cộng đồng xung quanh: tạo oxy, cung cấp môi trường sống cho động vật hoang dã, làm giảm tiếng ồn, giảm khí thải nhà kính trong khí quyển, chống xói mòn và lũ lụt,…

Dự luật này cũng sẽ đề xuất những địa điểm trồng cây để đảm bảo những cây được trồng phải phù hợp với vị trí địa lí, địa hình và khí hậu của vùng đất. Cụ thể, dự kiến sẽ là rừng ngập mặn, các khu bảo tồn, các tổ chức dân sự và quân sự, khu đô thị theo kế hoạch phủ xanh của các đơn vị chính quyền địa phương, khu vực mỏ không bị bỏ hoang và các vùng đất thích hợp khác.

Bộ Giáo dục và Ủy ban Giáo dục Đại học sẽ hợp tác cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường (DENR), Bộ Nông nghiệp, Bộ Cải cách Nông nghiệp và Ủy ban Quốc gia về Người bản địa và các cơ quan chính phủ khác để thi hành dự luật nói trên. Nói một cách cụ thể hơn, các cơ quan này sẽ chịu trách nhiệm thành lập vườn ươm, sản xuất cây giống, chuẩn bị địa điểm, giám sát và đánh giá, hỗ trợ kỹ thuật,…. Ngoài ra, các ban ngành Chính phủ cũng sẽ hỗ trợ an ninh, giao thông, phòng cháy chữa cháy và y tế.

Không chỉ là thế hệ các em học sinh, sinh viên mà tất cả chúng ta sẽ cùng chung sức trong cuộc chiến vì môi trường này.

Bằng cách thúc đẩy và khuyến khích thế hệ trẻ dấn thân, hành động và nỗ lực một cách nghiêm túc trong cuộc chiến vì màu xanh của Trái đất, Chính phủ Phillipines đang tạo nên sự khác biệt đáng kể trong việc chống lại khủng hoảng khí hậu hiện nay. Sau mỗi một giai đoạn mới trong quãng đời cắp sách đến trường, điều các em nhận về không chỉ là kiến thức hay kỹ năng sống mà còn được nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của môi trường, cũng như để lại những “di sản” quý giá cho thế hệ tiếp theo. Những quốc gia khác tin chắc rằng cũng đang đẩy mạnh, xúc tiến các kế hoạch cho việc cứu lấy hành tinh. Không một ai có thể đứng ngoài cuộc chiến này, tất cả chúng ta đều phải cùng chung sức chiến đấu.

Đừng lo khi không thể trực tiếp chữa cháy rừng Amazon, đây là những điều thiết thực bạn có thể làm được!

Sống

Khi hành tinh ngày càng mất dần những màu xanh đồng nghĩa với việc chúng ta đã thua trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Để tự cứu lấy mình trước khi các thảm họa thiên nhiên ập đến, bảo vệ và khôi phục những cánh rừng, điều quan trọng nhất cần vẫn là sự thay đổi của con người.

Rừng Amazon – mái nhà của 3 triệu cá thể động thực vật và 1 triệu người đang cư trú – đang oằn mình trong biển lửa kéo dài suốt 3 tuần. Là nơi cung cấp gần 20% lượng oxy cho cả thế giới, thảm họa này là mối bận tâm của công dân toàn cầu chứ không riêng gì người dân Brazil hay các khu vực lân cận. Đó là chưa kể, theo dữ liệu vệ tinh mới nhất của NASA, các quốc gia Trung phi cũng đang hứng chịu số lượng vụ cháy rừng nhiều hơn gấp 3 lần so với Amazon. Các chấm đỏ thể hiện những đám cháy rừng ở châu Phi xuất hiện trên bản đồ này với mật độ dày đặc. Tình trạng của các khu rừng đang ở mức báo động khẩn cấp và chúng ta không thể chần chừ nữa.

Rừng Amazon với 60% diện tích nằm ở Brazil, 13% ở Peru, 10% ở Colombia và số diện tích nhỏ còn lại trải đều ở Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Suriname và Guiana (Pháp).

1. Lan tỏa thông điệp, giúp mọi người nhận thức về tầm quan trọng của rừng 

Dù diện tích lớn hay nhỏ, những mảng rừng đều có ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống của khu vực đó, từ sản xuất, kinh tế, xã hội đến đời sống: cung cấp gỗ, dược liệu, tạo oxy, ngăn chặn gió bão, chống xói mòn… và là nơi cư trú của rất nhiều động thực vật và các tộc người khác. Nếu không có biện pháp sử dụng hợp lý thì nguồn tài nguyên rừng quý giá sẽ bị suy kiệt và không thể tái tạo lại được. Vì vậy, để giám bớt áp lực cho các khu rừng, điều thiết thực nhất chúng ta cần làm là điều chỉnh lại lối sống và kêu gọi mọi người cùng nỗ lực thay đổi. Thêm một cái cây được trồng nên, thêm một cơ hội cho màu xanh lan tỏa.

Bản đồ chữa cháy cho thấy các đám cháy đang hoạt động bắt đầu từ ngày 13/8/2019 tại Amazon (Brazil). Hình ảnh của Global Forest Watch (GFW), sử dụng dữ liệu vệ tinh VIIRS và MODIS.

2. Giảm tiêu thụ dầu

Việc đốt dầu, khí đốt và than đá là nguyên nhân chính của biến đổi khí hậu – một xu hướng đang đe dọa sự ổn định của khí hậu toàn cầu. Ngoài ra, các dự án thăm dò dầu mỏ cũng dẫn đến ô nhiễm độc hại và nạn phá rừng ồ ạt, gây ra mối đe dọa đối với các hệ sinh thái trên toàn thế giới. Bạn có thể giúp giảm bớt tác động của dầu đối với môi trường bằng cách giảm mức tiêu thụ dầu và khí đốt. Lần tới khi mua một chiếc xe, bạn hãy chọn một chiếc xe tiết kiệm xăng tốt. Và nếu quãng đường ngắn, hãy để xe ở nhà và đi bộ, chạy xe đạp hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Trong năm nay, gần 73.000 đám cháy đã được ghi nhận trong rừng nhiệt đới Amazon – nhiều hơn 85% so với năm 2018.

3. Giảm tiêu thụ giấy và gỗ

Các công ty khai thác gỗ đang chặt phá một số khu rừng quý hiếm để sản xuất các sản phẩm gỗ và giấy. Vì vậy, không chỉ hạn chế việc tiêu thụ giấy và gỗ bằng cách thực hiện các hành động đơn giản như sử dụng cả hai mặt của mỗi mảnh giấy, tránh dùng đồ nhựa dùng một lần… mà khi mua các sản phẩm giấy, bạn hãy chọn các sản phẩm có thể tái chế nhiều nhất. Bên cạnh đó, nếu muốn sử dụng các sản phẩm gỗ, hãy đảm bảo chúng được khai thác bền vững bằng giấy chứng nhận được cấp cho cơ sở đó.

Mùa khô ở Brazil cũng góp phần vào sự lan rộng nhanh chóng của những đám cháy trong suốt 3 tuần vừa qua.

4. Giảm tiêu thụ thịt

Trên thực tế, ngành công nghiệp chăn nuôi chính là “thủ phạm” đã dọn sạch rất nhiều khu rừng để lấy đất trồng cỏ, phục vụ chăn nuôi gia súc và trồng cây nông nghiệp. Từ nạn phá rừng để nhường chỗ cho chăn nuôi, khí thải mê-tan từ hệ tiêu hóa của bò đến việc sử dụng phân bón, con người đã và đang tạo ra lượng khí thải nhà kính nhiều như tất cả các xe ô tô, xe tải và máy bay trên thế giới gộp lại. Theo các nhà khoa học, con người cần ăn ít thịt bò tới 75%, thịt lợn 90%, cắt giảm 50% số trứng, thay vào đó hãy ăn nhiều các loại hạt và đậu để giảm lượt phát thải nhà kính do chăn nuôi.

Hệ lụy từ trận hỏa hoạn này chính là đám mây đen vần vũ biến ngày thành đêm tại Sao Paulo. Các đám cháy giải phóng các chất ô nhiễm bao gồm các hạt vật chất và khí độc như carbon monoxide, nitơ oxit và các hợp chất hữu cơ không chứa metan vào khí quyển.

5. Cuối cùng, hãy trồng một cái cây

Thời điểm tốt nhất để trồng một cái cây là 20 năm trước nhưng thời điểm tốt thứ nhì chính là ngày hôm nay. Một cái cây được trồng sẽ là một phần di sản cho thế hệ sau. Bạn có bắt đầu từ những việc đơn giản nhất như chăm sóc cây cối trong vườn (nếu có), phủ xanh những khoảng đất trống gần nhà, trồng cây trong những chiếc chậu nhỏ… Bạn cũng có thể tập thói quen trồng thêm một cây xanh mỗi khi bắt buộc phải sử dụng đồ nhựa. Hà Nội đang là thành phố đứng đầu khu vực về mức độ… ô nhiễm trong không khí, bạn có nghĩ đã đến lúc mình cần hành động?

Bắt đầu xây dựng một lối sống bền vững từ những thói quen này: 
– Lựa chọn sản phẩm của những doanh nghiệp với quy trình sản xuất thân thiện với môi trường.
– Từ chối sử dụng các dịch vụ/sản phẩm dễ cho ra nhiều rác thải.
– Hạn chế các sản phẩm dùng một lần như hộp/ly nhựa, túi ni-lon, ống hút,…
– Sử dụng túi vải để mua đồ từ cửa hàng, dùng hộp/ly của mình để mua thức ăn và đồ uống.
– Hạn chế đặt đồ ăn thức uống trên mạng. Các loại nước tự pha luôn đáp ứng ba tiêu chí: ngon, rẻ và hạn chế rác thải.
– Tái chế các sản phẩm giấy, nhựa nhiều nhất có thể trước khi nghĩ đến chuyện bỏ chúng vào thùng rác.
– Tắt các thiết bị điện và rút đồ sạc điện khỏi ổ cắm khi bạn không sử dụng.
– Sử dụng vừa đủ lượng nước cần thiết, tái sử dụng nguồn nước mỗi khi có thể.
– Chia sẻ cho người thân, bạn bè những tips hay các địa điểm/sản phẩm cam kết thân thiện với môi trường.

Hướng đến lối sống “zero waste” nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Hãy theo dõi các YouTuber này!

Sống

Zero waste, hay lối sống giảm thiểu chất thải không phải là quá trình trong một ngày hay một tháng, mà nó cần thời gian cùng sự nỗ lực và cam kết của mỗi người. Nếu bạn đang hướng tới một lối sống bền vững không rác thải nhưng không biết bắt đầu từ đâu và bằng cách nào, thì những kênh Youtube sau đây sẽ cung cấp cho bạn từ A-Z các bí quyết hạn chế rác thải dễ dàng đến không ngờ.

1. Trash Is For Tossers – 248.6k follower

Một trong những kênh Youtube “sống xanh” nhận được sự quan tâm nhiều nhất của người dùng chính là “Trash Is For Tossers” ra đời vào năm 2014 của Lauren Singer. Bên cạnh việc xây dựng kênh Youtube riêng để chia sẻ những câu chuyện sống xanh, Lauren Singer còn tham gia hùng biện xoay quanh phong trào không xả rác tại diễn đàn TED. Bạn có thể tìm thấy ở “Trash Is For Tossers” những cách giảm thiểu rác thải thông qua các hoạt động thường nhật từ việc nấu ăn, chăm sóc tóc, dưỡng da, đánh răng đến đi siêu thị,…

2. Shelbizleee – 136k follower

Sống một lối sống bền vững có thể là một nhiệm vụ khó khăn, nhưng “Shelbizleee” có thể giúp bạn phá vỡ từng giới hạn. Với quyết tâm biến tổ ấm của mỗi người và thiên nhiên hòa làm một, Shelbi tạo cho mọi người các thói quen tích cực như tái sử dụng những mảnh ni lông (thay vì vứt bỏ), tránh dùng bao nhựa, mua sắm chọn lọc, tiêu dùng tiết kiệm… Kênh Youtube của cô nàng ngập tràn những bài review sản phẩm tiêu dùng chất lượng, cách tiếp cận lối sống tối giản và vô vàn trải nghiệm “sống xanh” quý giá. Qua đó, người dùng có thể sưu tầm nhiều kiến thức về môi trường cũng như nâng cao tinh thần “nói không với rác thải”.

3. My Green Closet – 71.5k follower

Nếu các chị em đang băn khoăn về một tủ quần áo quá tải và làm sao để có thể “mua ít nhưng chất lượng” thì “My Green Closet” của Verena sẽ xóa tan nỗi lo muôn thuở này. Trong quá trình học về thiết kế và làm việc trong ngành thời trang, Verena được truyền cảm hứng về những thiết kế thân thiện với môi trường. Để giúp nữ giới hiểu rõ tác động của tủ quần áo đến cuộc sống như thế nào và nâng cao ý thức của mọi người về phong cách thời trang bền vững, cô nàng chia sẻ các video về cách mix-match thông minh, tối giản tủ quần áo, phong cách sống tối giản kèm theo những mẹo vặt hạn chế rác thải.

4. The Girl Gone Green – 63k follower

Manuela đã chọn những giá trị sống bền vững cho mình bằng cách thực hiện tối đa mục tiêu không xả rác, thiết kế đời sống tối giản, chọn không gian sống thân thiện với thiên nhiên. Kênh Zero Waste của cô nàng thực sự là nguồn cảm hứng giúp chúng ta thêm yêu thiên nhiên và trở thành phiên bản tốt hơn của bản thân. Các chủ đề video của Manuela bao gồm hướng dẫn tặng quà bền vững, không chất thải, giải đáp tất tần tật các câu hỏi về lối sống zero waste, cảm hứng ăn kiêng dựa trên thực vật…

5. Eco Boost – 46k follower

Kate Arnell là một người dẫn chương trình truyền hình ở Anh, nổi tiếng với lối sống “nói không với rác thải”. Cô nàng đã bắt đầu lối sống zero waste 4 năm và “Eco Boost” chính là nơi Kate chia sẻ tất thảy các bí kíp và những phát kiến của riêng mình giúp môi trường trở nên tốt đẹp hơn. Thậm chí, cô nàng còn làm việc với nhiều nhãn hàng khác nhau nhằm kết nối thông điệp môi trường với các nội dung mang đậm tính thương mại và giải trí. Với nội dung độc đáo như cách mua sắm quần áo cũ sành điệu, những cửa hàng online chuyên bán các vật dụng thân thiện với môi trường, trang điểm không độc hại, lời khuyên để tổ chức một đám cưới thân thiện với môi trường cùng khiếu hài hước của mình, Kate sẽ giúp các quý cô cảm thấy “sống xanh” chẳng hề khó.

6. Going Zero Waste – 17.5k follower

Kathryn Kellogg đã thực hiện điều mà rất ít kênh “zero waste” hiện tại có thể làm được, đó là sáng tạo và ghi chép đầy đủ nội dung thử thách “31 ngày nói không với rác thải”. Thêm vào đó, cô nàng còn bày ra các mẹo độc nhất vô nhị như du lịch tránh lãng phí và thân thiện với môi trường, dọn dẹp nhà cửa bằng những chất hữu cơ, cân đối chi tiêu… Tất cả phương pháp đều đã ở ngay trước mắt, bạn còn chần chừ gì mà không bắt đầu một lối sống vì màu xanh của trái đất?