Cháy rừng Amazon và những sự thật đáng kinh ngạc ít người biết về “lá phổi xanh” của hành tinh

Sống

Con người vẫn đang nỗ lực chữa cháy rừng Amazon với hy vọng cánh rừng không bị thiêu rụi đến mức không thể hồi phục. Những sự thật sau đây sẽ giúp bạn hiểu được phần nào tầm quan trọng của rừng Amazon và biết rằng nó đã phải trải qua biết bao thế kỷ bị tàn phá.

1. Rừng Amazon (khu rừng mưa nhiệt đới lớn nhất trên thế giới, chiếm diện tích 5.5 triệu km², phần lớn nằm ở Brazil) là mái nhà che chở cho 10% nguồn đa dạng sinh học được biến đến của thế giới: khoảng 40.000 loài thực vật, 1.294 loài chim, 3.000 loại cá nước ngọt, 427 loại động vật có vú, 428 loài lưỡng cư, 380 loài bò sát và 2.5 triệu loại côn trùng. Ngoài ra, 20% số loài chim và cá đều sinh sống ở Amazon.

Khoảng 10% số lượng loài đã biết trên thế giới sống tại rừng mưa Amazon.

2. Trong số 400-500 bộ lạc bản địa Mỹ trú ngụ trong rừng Amazon thì có khoảng 50 bộ lạc có ngôn ngữ và văn hóa riêng, sinh sống bằng các hoạt động săn bắt, hái lượm và chưa bao giờ tiếp xúc với thế giới bên ngoài.

3. Vài loài ở rừng Amazon nếu không phải đang chết dần thì đang rơi vào tình trạng tuyệt chủng: từ cá heo hồng, trăn lục khổng lồ, ếch phi tiêu độc, kiến đạn, cá chình điện, cá ăn thịt piranha và hằng hà sa số các loài khác. Có khoảng 137 loài thực vật, động vật và côn trùng bị tuyệt chủng mỗi ngày ở Amazon vì nạn phá rừng và chăn thả gia súc.

Các cộng đồng bản địa Amazon đang chỉ cho thấy một mảng rừng nhiệt đới bị đốt phá.

4. Sông Amazon chảy qua rừng Amazon là con sông dài thứ 2 thế giới sau sông Nile (châu Phi) và chứa khối lượng nước nhiều nhất thế giới. Sông Amazon bao gồm hàng trăm phụ lưu trải dài trên 6.840 km và có 17 nhánh sông (với chiều dài 1.500 km) đổ 55 triệu gallon nước (khoảng 208.197m³) mỗi giây vào Đại Tây Dương.

5. Các rừng nhiệt đới như Amazon cần đến hơn 10 phút để thẩm thấu nước mưa xuống tận tầng thảm tươi – tầng thấp nhất trong cấu trúc rừng mưa nhiệt đới. Bên cạnh đó, vì chỉ tiếp nhận được 1% ánh sáng lọt qua nên tầng tán chính quá dày nên mặt đất gần như tồn tại vĩnh viễn trong bóng tối.

Con sông Amazon được xác định đã 11 triệu năm tuổi. Nó có hình dạng như hiện nay từ 2.4 triệu năm trước.

6. Sa mạc Sahara ảnh hưởng rất nhiều đến sông Amazon vì là nguồn cung cấp phốtpho phù hợp cho phân bón. Những cơn gió đưa theo cát từ Sahara qua Đại Tây Dương mang theo phốtpho giúp rừng Amazon phát triển đến mức trù phú như hiện nay.

7. 80% các loại thực phẩm chúng ta có trên khắp thế giới có nguồn gốc từ rừng Amazon. Hơn 3.000 loại trái cây được trồng ở Amazon có thể ăn được bao gồm: cam, chanh, bơ, dừa, bưởi, xoài, dứa,…

Những bức ảnh chụp trên cao cho thấy khu rừng ngày càng bị đục khoét, cắt xẻ để lấy gỗ, lấy đất làm nương rẫy.
Mất rừng, đàn bò không còn môi trường sống ở vùng rừng trơ trọi đã bị tàn phá.

8. Amazon là rừng mưa nhiệt đới lớn nhất thế giới giữ nhiệm vụ quan trọng: cung cấp cho Trái đất 20% lượng oxy. Thảm thực vật dày đặc của nó hoạt động giống như một máy lọc không khí khổng lồ, liên tục hấp thụ carbon dioxide và thải ra oxy.

9. Mặc dù rừng Amazon là nơi có thảm thực vật phong phú nhất, vùng đất này có rất ít thành phần khoáng chất khiến nó không phù hợp với nền nông nghiệp bền vững. Một lượng lớn thảm thực vật vẫn được liên tục dọn sạch để phục vụ việc chăn thả gia súc. Từ đây, những con sông bắt đầu bị ô nhiễm vì xác động thực vật và các chất thải; lửa được sử dụng để quản lý các cánh đồng thường mất kiểm soát, cháy lan vào các khu rừng xung quanh.

Bãi tập kết gỗ lậu được khai thác từ rừng Amazon.

10. Một phần tư dược phẩm phương Tây đều sử dụng các thành phần dược liệu từ rừng Amazon. Đó là chưa kể có đến 70% thực vật chống lại các tế bào ung thư cũng đến từ đây.

11. Sau khi rừng Amazon phải chịu một trận hạn hán lớn kéo dài từ 2005-2010, mực nước của một trong những nhánh quan trọng nhất của sông Amazon – Rio Negro đã giảm xuống ở mức kỷ lục (giảm 6cm xuống còn 13.63m). Từ đây, một khối lượng lớn gỗ chết đã sinh ra khí nhà kính – điều này cũng góp phần làm tăng tần suất cháy rừng.

Quá trình khai thác rừng tàn nhẫn bắt đầu được đẩy mạnh từ khoảng thập niên 70.
Còn bao nhiêu mái nhà sẽ bị thiêu rụi trong trận lửa dữ dội này?

12. Việc phá rừng đã góp phần làm đẩy nhanh quá trình biến đổi khí hậu khi giải phóng 340 triệu tấn carbon vào khí quyển mỗi năm. Các chuyên gia thậm chí còn nói rằng khu rừng này có thể chết chỉ sau 100 năm vì nhiệt độ toàn cầu như hiện nay.

Thực hiện: Huyền My Trương

29/08/2019, 08:00

Đừng lo khi không thể trực tiếp chữa cháy rừng Amazon, đây là những điều thiết thực bạn có thể làm được!

Sống

Khi hành tinh ngày càng mất dần những màu xanh đồng nghĩa với việc chúng ta đã thua trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Để tự cứu lấy mình trước khi các thảm họa thiên nhiên ập đến, bảo vệ và khôi phục những cánh rừng, điều quan trọng nhất cần vẫn là sự thay đổi của con người.

Rừng Amazon – mái nhà của 3 triệu cá thể động thực vật và 1 triệu người đang cư trú – đang oằn mình trong biển lửa kéo dài suốt 3 tuần. Là nơi cung cấp gần 20% lượng oxy cho cả thế giới, thảm họa này là mối bận tâm của công dân toàn cầu chứ không riêng gì người dân Brazil hay các khu vực lân cận. Đó là chưa kể, theo dữ liệu vệ tinh mới nhất của NASA, các quốc gia Trung phi cũng đang hứng chịu số lượng vụ cháy rừng nhiều hơn gấp 3 lần so với Amazon. Các chấm đỏ thể hiện những đám cháy rừng ở châu Phi xuất hiện trên bản đồ này với mật độ dày đặc. Tình trạng của các khu rừng đang ở mức báo động khẩn cấp và chúng ta không thể chần chừ nữa.

Rừng Amazon với 60% diện tích nằm ở Brazil, 13% ở Peru, 10% ở Colombia và số diện tích nhỏ còn lại trải đều ở Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Suriname và Guiana (Pháp).

1. Lan tỏa thông điệp, giúp mọi người nhận thức về tầm quan trọng của rừng 

Dù diện tích lớn hay nhỏ, những mảng rừng đều có ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống của khu vực đó, từ sản xuất, kinh tế, xã hội đến đời sống: cung cấp gỗ, dược liệu, tạo oxy, ngăn chặn gió bão, chống xói mòn… và là nơi cư trú của rất nhiều động thực vật và các tộc người khác. Nếu không có biện pháp sử dụng hợp lý thì nguồn tài nguyên rừng quý giá sẽ bị suy kiệt và không thể tái tạo lại được. Vì vậy, để giám bớt áp lực cho các khu rừng, điều thiết thực nhất chúng ta cần làm là điều chỉnh lại lối sống và kêu gọi mọi người cùng nỗ lực thay đổi. Thêm một cái cây được trồng nên, thêm một cơ hội cho màu xanh lan tỏa.

Bản đồ chữa cháy cho thấy các đám cháy đang hoạt động bắt đầu từ ngày 13/8/2019 tại Amazon (Brazil). Hình ảnh của Global Forest Watch (GFW), sử dụng dữ liệu vệ tinh VIIRS và MODIS.

2. Giảm tiêu thụ dầu

Việc đốt dầu, khí đốt và than đá là nguyên nhân chính của biến đổi khí hậu – một xu hướng đang đe dọa sự ổn định của khí hậu toàn cầu. Ngoài ra, các dự án thăm dò dầu mỏ cũng dẫn đến ô nhiễm độc hại và nạn phá rừng ồ ạt, gây ra mối đe dọa đối với các hệ sinh thái trên toàn thế giới. Bạn có thể giúp giảm bớt tác động của dầu đối với môi trường bằng cách giảm mức tiêu thụ dầu và khí đốt. Lần tới khi mua một chiếc xe, bạn hãy chọn một chiếc xe tiết kiệm xăng tốt. Và nếu quãng đường ngắn, hãy để xe ở nhà và đi bộ, chạy xe đạp hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Trong năm nay, gần 73.000 đám cháy đã được ghi nhận trong rừng nhiệt đới Amazon – nhiều hơn 85% so với năm 2018.

3. Giảm tiêu thụ giấy và gỗ

Các công ty khai thác gỗ đang chặt phá một số khu rừng quý hiếm để sản xuất các sản phẩm gỗ và giấy. Vì vậy, không chỉ hạn chế việc tiêu thụ giấy và gỗ bằng cách thực hiện các hành động đơn giản như sử dụng cả hai mặt của mỗi mảnh giấy, tránh dùng đồ nhựa dùng một lần… mà khi mua các sản phẩm giấy, bạn hãy chọn các sản phẩm có thể tái chế nhiều nhất. Bên cạnh đó, nếu muốn sử dụng các sản phẩm gỗ, hãy đảm bảo chúng được khai thác bền vững bằng giấy chứng nhận được cấp cho cơ sở đó.

Mùa khô ở Brazil cũng góp phần vào sự lan rộng nhanh chóng của những đám cháy trong suốt 3 tuần vừa qua.

4. Giảm tiêu thụ thịt

Trên thực tế, ngành công nghiệp chăn nuôi chính là “thủ phạm” đã dọn sạch rất nhiều khu rừng để lấy đất trồng cỏ, phục vụ chăn nuôi gia súc và trồng cây nông nghiệp. Từ nạn phá rừng để nhường chỗ cho chăn nuôi, khí thải mê-tan từ hệ tiêu hóa của bò đến việc sử dụng phân bón, con người đã và đang tạo ra lượng khí thải nhà kính nhiều như tất cả các xe ô tô, xe tải và máy bay trên thế giới gộp lại. Theo các nhà khoa học, con người cần ăn ít thịt bò tới 75%, thịt lợn 90%, cắt giảm 50% số trứng, thay vào đó hãy ăn nhiều các loại hạt và đậu để giảm lượt phát thải nhà kính do chăn nuôi.

Hệ lụy từ trận hỏa hoạn này chính là đám mây đen vần vũ biến ngày thành đêm tại Sao Paulo. Các đám cháy giải phóng các chất ô nhiễm bao gồm các hạt vật chất và khí độc như carbon monoxide, nitơ oxit và các hợp chất hữu cơ không chứa metan vào khí quyển.

5. Cuối cùng, hãy trồng một cái cây

Thời điểm tốt nhất để trồng một cái cây là 20 năm trước nhưng thời điểm tốt thứ nhì chính là ngày hôm nay. Một cái cây được trồng sẽ là một phần di sản cho thế hệ sau. Bạn có bắt đầu từ những việc đơn giản nhất như chăm sóc cây cối trong vườn (nếu có), phủ xanh những khoảng đất trống gần nhà, trồng cây trong những chiếc chậu nhỏ… Bạn cũng có thể tập thói quen trồng thêm một cây xanh mỗi khi bắt buộc phải sử dụng đồ nhựa. Hà Nội đang là thành phố đứng đầu khu vực về mức độ… ô nhiễm trong không khí, bạn có nghĩ đã đến lúc mình cần hành động?

Bắt đầu xây dựng một lối sống bền vững từ những thói quen này: 
– Lựa chọn sản phẩm của những doanh nghiệp với quy trình sản xuất thân thiện với môi trường.
– Từ chối sử dụng các dịch vụ/sản phẩm dễ cho ra nhiều rác thải.
– Hạn chế các sản phẩm dùng một lần như hộp/ly nhựa, túi ni-lon, ống hút,…
– Sử dụng túi vải để mua đồ từ cửa hàng, dùng hộp/ly của mình để mua thức ăn và đồ uống.
– Hạn chế đặt đồ ăn thức uống trên mạng. Các loại nước tự pha luôn đáp ứng ba tiêu chí: ngon, rẻ và hạn chế rác thải.
– Tái chế các sản phẩm giấy, nhựa nhiều nhất có thể trước khi nghĩ đến chuyện bỏ chúng vào thùng rác.
– Tắt các thiết bị điện và rút đồ sạc điện khỏi ổ cắm khi bạn không sử dụng.
– Sử dụng vừa đủ lượng nước cần thiết, tái sử dụng nguồn nước mỗi khi có thể.
– Chia sẻ cho người thân, bạn bè những tips hay các địa điểm/sản phẩm cam kết thân thiện với môi trường.

Hướng đến lối sống “zero waste” nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Hãy theo dõi các YouTuber này!

Sống

Zero waste, hay lối sống giảm thiểu chất thải không phải là quá trình trong một ngày hay một tháng, mà nó cần thời gian cùng sự nỗ lực và cam kết của mỗi người. Nếu bạn đang hướng tới một lối sống bền vững không rác thải nhưng không biết bắt đầu từ đâu và bằng cách nào, thì những kênh Youtube sau đây sẽ cung cấp cho bạn từ A-Z các bí quyết hạn chế rác thải dễ dàng đến không ngờ.

1. Trash Is For Tossers – 248.6k follower

Một trong những kênh Youtube “sống xanh” nhận được sự quan tâm nhiều nhất của người dùng chính là “Trash Is For Tossers” ra đời vào năm 2014 của Lauren Singer. Bên cạnh việc xây dựng kênh Youtube riêng để chia sẻ những câu chuyện sống xanh, Lauren Singer còn tham gia hùng biện xoay quanh phong trào không xả rác tại diễn đàn TED. Bạn có thể tìm thấy ở “Trash Is For Tossers” những cách giảm thiểu rác thải thông qua các hoạt động thường nhật từ việc nấu ăn, chăm sóc tóc, dưỡng da, đánh răng đến đi siêu thị,…

2. Shelbizleee – 136k follower

Sống một lối sống bền vững có thể là một nhiệm vụ khó khăn, nhưng “Shelbizleee” có thể giúp bạn phá vỡ từng giới hạn. Với quyết tâm biến tổ ấm của mỗi người và thiên nhiên hòa làm một, Shelbi tạo cho mọi người các thói quen tích cực như tái sử dụng những mảnh ni lông (thay vì vứt bỏ), tránh dùng bao nhựa, mua sắm chọn lọc, tiêu dùng tiết kiệm… Kênh Youtube của cô nàng ngập tràn những bài review sản phẩm tiêu dùng chất lượng, cách tiếp cận lối sống tối giản và vô vàn trải nghiệm “sống xanh” quý giá. Qua đó, người dùng có thể sưu tầm nhiều kiến thức về môi trường cũng như nâng cao tinh thần “nói không với rác thải”.

3. My Green Closet – 71.5k follower

Nếu các chị em đang băn khoăn về một tủ quần áo quá tải và làm sao để có thể “mua ít nhưng chất lượng” thì “My Green Closet” của Verena sẽ xóa tan nỗi lo muôn thuở này. Trong quá trình học về thiết kế và làm việc trong ngành thời trang, Verena được truyền cảm hứng về những thiết kế thân thiện với môi trường. Để giúp nữ giới hiểu rõ tác động của tủ quần áo đến cuộc sống như thế nào và nâng cao ý thức của mọi người về phong cách thời trang bền vững, cô nàng chia sẻ các video về cách mix-match thông minh, tối giản tủ quần áo, phong cách sống tối giản kèm theo những mẹo vặt hạn chế rác thải.

4. The Girl Gone Green – 63k follower

Manuela đã chọn những giá trị sống bền vững cho mình bằng cách thực hiện tối đa mục tiêu không xả rác, thiết kế đời sống tối giản, chọn không gian sống thân thiện với thiên nhiên. Kênh Zero Waste của cô nàng thực sự là nguồn cảm hứng giúp chúng ta thêm yêu thiên nhiên và trở thành phiên bản tốt hơn của bản thân. Các chủ đề video của Manuela bao gồm hướng dẫn tặng quà bền vững, không chất thải, giải đáp tất tần tật các câu hỏi về lối sống zero waste, cảm hứng ăn kiêng dựa trên thực vật…

5. Eco Boost – 46k follower

Kate Arnell là một người dẫn chương trình truyền hình ở Anh, nổi tiếng với lối sống “nói không với rác thải”. Cô nàng đã bắt đầu lối sống zero waste 4 năm và “Eco Boost” chính là nơi Kate chia sẻ tất thảy các bí kíp và những phát kiến của riêng mình giúp môi trường trở nên tốt đẹp hơn. Thậm chí, cô nàng còn làm việc với nhiều nhãn hàng khác nhau nhằm kết nối thông điệp môi trường với các nội dung mang đậm tính thương mại và giải trí. Với nội dung độc đáo như cách mua sắm quần áo cũ sành điệu, những cửa hàng online chuyên bán các vật dụng thân thiện với môi trường, trang điểm không độc hại, lời khuyên để tổ chức một đám cưới thân thiện với môi trường cùng khiếu hài hước của mình, Kate sẽ giúp các quý cô cảm thấy “sống xanh” chẳng hề khó.

6. Going Zero Waste – 17.5k follower

Kathryn Kellogg đã thực hiện điều mà rất ít kênh “zero waste” hiện tại có thể làm được, đó là sáng tạo và ghi chép đầy đủ nội dung thử thách “31 ngày nói không với rác thải”. Thêm vào đó, cô nàng còn bày ra các mẹo độc nhất vô nhị như du lịch tránh lãng phí và thân thiện với môi trường, dọn dẹp nhà cửa bằng những chất hữu cơ, cân đối chi tiêu… Tất cả phương pháp đều đã ở ngay trước mắt, bạn còn chần chừ gì mà không bắt đầu một lối sống vì màu xanh của trái đất?

Xuất hiện “mưa nhựa” ở Colorado: hồi chuông cảnh báo cho thói quen lạm dụng đồ nhựa của con người

Sống

Vừa qua, các nhà nghiên cứu Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ USGS đã thu thập các mẫu mưa từ 8 địa điểm dọc theo mặt trước của dãy núi Rocky (Colorado) và bất ngờ phát hiện trong nước mưa có lẫn những phân tử nhựa. Không chỉ là một phát hiện đột phá của các nhà khoa học môi trường, hiện tượng trên báo động mối nguy hại do thói quen sử dụng đồ nhựa của con người.

Cơn mưa có lẫn theo phân tử nhựa mới đây ở Colorado như một lời cảnh báo đến con người rằng ô nhiễm môi trường sống đã không còn giới hạn, và những hiểm nguy từ một lối sống thiếu trách nhiệm với môi trường sớm sẽ khiến con người phải trả cái giá đắt. Trong một lần kiểm tra nguồn cấp cho đường dẫn nước trên mặt đất và ngầm dưới tầng đất sâu, để tìm hiểu và vạch ra nguyên nhân khiến nguồn nước ở Colorado bị nhiễm nitơ nặng, thì các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra nguồn gốc chủ yếu và cũng chính là yếu tố bất ngờ trong khu vực bị ô nhiễm này – đó là trong nguồn nước có lẫn những phân tử nhựa nhỏ đến mức mắt thường không thể nhìn thấy.

Xuất hiện “mưa nhựa” từ 8 địa điểm dọc theo mặt trước của dãy núi Rocky, Colorado

Chính kết quả nằm ngoài dự tính này khiến nhóm nhà nghiên cứu nghĩ đến việc kiểm tra thử mẫu nước mưa ở 8 địa điểm – những nơi được dùng để theo dõi sự thay đổi trong thành phần hóa học của mưa – trải đều ở vùng núi, đồng bằng và rừng phòng hộ. Theo đó, chuyên gia Greg Wetherbee, nhà hóa học thuộc biên chế Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ đã ghi kết quả mà theo ông nhận định là “bất ngờ chưa từng thấy và vô cùng hi hữu trong các cuộc thống kê về môi trường” rằng: “90% thành phần vượt trội hơn kim loại hay tro than tồn dư trong nguồn nước chảy tại các danh lam thiên nhiên là nhựa tổng hợp. Những phân tử nhựa hỗn hợp với kích thước nhỏ hơn khả năng nhìn của mắt thường từ 20-40 lần, có màu cầu vồng và kết cấu phức tạp, bền chặt, đồng thời có khả năng tồn tại qua nhiều thế hệ và không thể tự phân hủy trong môi trường tự nhiên”.

Thói quen tiêu thụ đồ dùng nhựa và vứt rác không đúng nơi quy định của con người chưa có dấu hiệu giảm sút.

Theo như Austin Baldwin, chuyên gia đảm nhận trọng trách nghiên cứu thành phần hydro của tiêu bản nhựa do USGS gửi về, thì những “bãi thải nhựa” hoà tan trong thành phần nước được tìm thấy có khả năng xuất xứ từ 3 nguồn chính: sản xuất – tiêu dùng trong nội địa bang, nguồn rác trôi từ những nơi đô thành hoặc vùng nông thôn lân cận, từ các khu dân cư hoặc nhà máy kinh tế – xã hội trọng điểm, và đặc biệt là nếp sống lạm dụng vào đồ nhựa cũng như không phân loại hoặc bỏ rác vào các thùng rác tập kết.

Rác thải có ở khắp mọi nơi, từ biển cả đến đất liền.

Có thể nói, những hiện tượng các vật thể và hợp chất làm ô nhiễm môi trường tự nhiên không hiếm. Nhưng dựa trên thành phần và các phân tích kinh tế xã hội, Austin Baldwin đưa ra giả thuyết về “thủ phạm” giúp phân tán thành phần nhựa trên vào nguồn nước chính là nhà máy. Nhựa trong các sản phẩm bỏ đi được nhà máy xử lý rác thải đun nóng, bốc hơi và rồi theo mưa đổ xuống sông suối, cánh đồng, đại dương, làm ô nhiễm mặt đất, rừng cây và đem đến mối nguy hại cho muông thú sinh sống trong hệ sinh thái. Thêm vào đó là nguồn rác thải nhựa lênh đênh trên dòng sông và mặt biển đến từ sự vô ý thức của con người, khiến các sinh vật gần như mang trong mình những “bãi rác khổng lồ”, dẫn đến hàng loạt cái chết thương tiếc.

Hàng loạt sinh vật biển đang phải đối diện với cái chết chỉ vì sự vô ý thức của con người.

Nếu chúng ta vẫn quá lạc quan và còn đứng ngoài cuộc trong trận chiến bảo vệ môi trường, thì “cơn mưa nhựa ở Colorado” chính là một lời đáp trả đanh thép đến từ môi trường tự nhiên. Nguồn rác thải nhựa có ở khắp mọi nơi chứ không riêng gì Colorado, và nếu con người không thay đổi thói quen tiêu dùng đồ nhựa nói riêng và nâng cao ý thức giữ gìn màu xanh trái đất nói chung, thì “cơn mưa nhựa” tương tự sẽ đổ xuống mảnh đất chúng ta đang sinh sống. Cuộc chiến thay đổi thói quen này với chúng ta tuy không dễ dàng nhưng không bao giờ là quá muộn để bắt đầu sửa chữa sai lầm.

Khám phá ngôi làng “không rác nhựa” tại Nhật Bản

Sống

Ngôi làng hẻo lánh Kamikatsu (Nhật Bản) phải khiến cho cả thế giới ngả mũ ngưỡng mộ với nỗ lực “nói không” với rác thải sinh hoạt. 

Vào những năm 2000, ngôi làng Kamikatsu vẫn còn thói quen đốt rác thải sinh hoạt hoặc vứt rác bừa bãi. Chính những hành động này đã làm phá hoại thiên nhiên, ảnh hưởng đến môi trường sống. Chính vì thế, năm 2003, ngôi làng Kamikatsu đã đưa ra “Bản tuyên ngôn Không rác thải”, nhằm xây dựng lối sống xanh, thân thiện với môi trường.

Tất cả rác thải sinh hoạt đều được phân thành 45 loại khác nhau như lon nhôm, lon thép, bình xịt, nắp kim loại, pin, bóng đèn,… và được tái chế để sử dụng lại.

Khoảng 1.500 người dân làng này đang chung tay nỗ lực giảm thiểu lượng rác thải sinh hoạt với tham vọng đến năm 2020, Kamikatsu sẽ trở thành cộng đồng “không rác thải” đầu tiên tại Nhật Bản.

25 năm Ngày quốc tế Gia đình và lời kêu gọi khẩn thiết cùng chung tay chống lại biến đổi khí hậu

Sống

Không chỉ đơn thuần là dịp tôn vinh những giá trị gia đình thiêng liêng nhất, ngày Quốc tế gia đình còn đánh thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với các vấn đề trong gia đình nói riêng, và mối quan hệ giữa gia đình với xã hội nói chung. Với chủ đề hành động vì màu xanh trái đất, năm 2019 sẽ là năm mà hàng triệu gia đình trên thế giới cùng nỗ lực nhiều hơn trong công tác bảo vệ môi trường. 

Ngày 20/9/1993, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc chính thức quyết định ngày 15/5 hằng năm sẽ là Ngày quốc tế Gia đình (International Day of Families – IDF), với mục đích tôn vinh và khẳng định tầm quan trọng của gia đình trong việc xây dựng cộng đồng và xã hội.

Cùng với những hệ lụy rõ rệt, năm 2019 đánh dấu một năm đầy thách thức trong nỗ lực cứu lấy môi trường của cả thế giới.

Mỗi năm Liên Hiệp Quốc đều gửi đến một thông điệp riêng cho ngày này. Theo đó, chủ đề cho ngày gia đình năm 2019 là “Gia đình cùng chung tay hành động chống lại biến đổi khí hậu” (Families and Climate Action: Focus on SDG13). Cụ thể, mỗi gia đình sẽ thực hiện mục tiêu phát triển bền vững có tên SDG13 (Hành động vì môi trường) của Ủy ban kế hoạch phát triển Liên Hiệp Quốc. Trong đó, Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh mục tiêu số 2 và 3 đề cập về trách nhiệm của gia đình đối với các vấn đề về khí hậu:

SDG 13.2: Dung hòa mục tiêu bảo vệ và phát triển môi trường vào chính sách quốc gia, bên cạnh các hoạt động hoạch định chiến lược và kế hoạch phát triển đất nước.

SDG 13.3: Tăng cường giáo dục, nâng cao ý thức và thúc đẩy nguồn lực con người trong việc giảm thiểu việc biến đổi khí hậu. 

Với chủ đề “Gia đình cùng chung tay hành động chống lại biến đổi khí hậu”, những mục tiêu về bảo vệ môi trường đã được Liên Hiệp Quốc xướng thành khẩu hiệu: 

1. Thực hiện chiến lược “xóa bỏ khoảng cách thế hệ trong gia đình” trong hành động bảo vệ và giải cứu trái đất.
2. Toàn thế giới là một gia đình – mỗi người hãy hành động ngay trong cuộc chiến cấp thiết chống lại biến đổi khí hậu.
3. Mỗi gia đình thuần nông hãy là một tế bào xanh bền vững để chống lại biến đổi khí hậu.
4. Gia đình có trách nhiệm giúp nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng trong nhiệm vụ bảo vệ trái đất thân yêu.

Với cam kết hành động đến cùng, các gia đình có thể làm nên thay đổi lớn ở chính nơi ở của mình. Và dưới đây là những hành động đơn giản, hữu hiệu và thiết thực nhất trong hành trình chống lại biến đổi khí hậu mà mỗi gia đình có thể thực hiện:

Xây dựng thói quen sống xanh

Hãy dạy cho trẻ con có ý thức trách nhiệm với môi trường bằng các hoạt động trồng và chăm sóc cây xanh, tập cho con thói quen hạn chế sử dụng đồ nhựa, ăn nhiều rau xanh hơn để hạn chế khí thải nhà kính… Nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên là lời nhắc nhở cho chính bạn và mọi người trong gia đình rằng bảo vệ môi trường là không của riêng ai.

Phân loại rác thải

Mỗi gia đình hãy đặt những thùng rác tái chế tại nhà, tổ chức hoặc tham gia vào các hoạt động thu gom và phân loại rác có thể tái chế. Dẫu nơi bạn ở vẫn chưa quy định việc này nhưng đây là thói quen cần có để công tác phân loại rác từ nguồn được  dễ dàng hơn , đồng thời hạn chế tác động xấu của rác vào môi trường.

Giảm tiêu thụ điện

Bằng cách tắt quạt và mở cửa sổ vào những ngày đẹp trời hoặc trời mưa, quét dọn nhà cửa bằng chổi thay vì máy hút bụi, rút tất cả đồ sạc điện ra khỏi ổ điện khi không sử dụng, sử dụng bóng đèn tiết kiệm điện… bạn không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giảm thiểu chi phí sinh hoạt của gia đình.

Tiết kiệm nước

Sau đây là một vài mẹo tiết kiệm nước hiệu quả mà bạn nên thực hiện ngay: sử dụng vừa đủ lượng nước cần thiết, tái sử dụng nguồn nước mỗi khi có thể, hạn chế rửa tay, rửa bát hay bất cứ thứ gì dưới vòi nước chảy, tích trữ và sử dụng nước mưa để tưới cây…

Cho đi vật dụng cũ hoặc đồ không cần thiết

Đừng lãng phí vứt đi những đồ dùng cũ như đồ chơi, quần áo, sách vở, vật dụng cũ, thay vào đó bạn hãy tìm cách tận dụng, hoặc tham gia vào các hội nhóm trao đổi đồ cũ. Trong trường hợp bạn không còn nhu cầu sử dụng món đồ đó (và dĩ nhiên món đồ vẫn còn hữu ích), hãy quyên góp cho các tổ chức từ thiện.