Tại Liên hoan phim (LHP) Cannes năm nay, một khoảnh khắc đáng nhớ đã diễn ra khi đạo diễn Peter Jackson nhận giải “Cành Cọ Vàng” danh dự từ tay diễn viên Elijah Wood, người thủ vai Frodo Baggins trong loạt phim “The Lord of the Rings” (tựa Việt: Chúa Tể Của Những Chiếc Nhẫn), tác phẩm đã giúp Peter Jackson đoạt giải Oscar.
Loạt phim “Chúa Tể Của Những Chiếc Nhẫn” không chỉ là thành công thương mại với gần 3 tỷ đô la Mỹ doanh thu phòng vé cho ba phần, mà còn ẵm 17 giải Oscar trên 30 đề cử. Tất cả đều ghi dấu tài năng chỉ đạo của Peter Jackson bên cạnh sự cống hiến của toàn đội ngũ. Vì lẽ đó, tại Cannes năm nay, vị đạo diễn chưa từng xuất hiện với tư cách người tranh giải đã bước lên bục nhận “Cành Cọ Vàng” danh dự cho đóng góp của mình với nền điện ảnh thế giới. Cầm chiếc cúp trên tay, ông có một bài phát biểu xúc động về việc Cannes từng cứu vãn thương hiệu “Chúa Tể Của Những Chiếc Nhẫn” trong giai đoạn bị truyền thông vùi dập.
“Chúng tôi đã quay ‘Chúa Tể Của Những Chiếc Nhẫn’ trong hơn 3 năm, và chúng tôi quay cả ba phần cùng một lúc. Báo chí lúc đó khá kỳ lạ, đó là một thời điểm khó xử vì Warner Bros. đang được rao bán nên mọi bài viết đều bàn về sự dại dột lớn này. Điều gì sẽ xảy ra nếu phần đầu thất bại? Họ sẽ làm gì với phần hai và phần ba vì chúng đã được hoàn thành rồi? Đó là một canh bạc lớn, nhưng tất cả các phương tiện truyền thông đều nói rằng canh bạc đó sẽ thất bại mà thôi“.
Nhưng Bob Shaye, người sáng lập New Line Cinema, có một kế hoạch. Ông quyết định chiếu 20 phút đầu tiên của “Hiệp hội Chiếc nhẫn” tại LHP Cannes năm 2001 nhằm giúp thương hiệu chứng minh chất lượng của mình. “Bob Shaye đã mạo hiểm và vì vậy chúng tôi phải nhanh chóng hoàn thiện 20 phút đó. Chúng tôi mang đoạn phim đến đây vào tháng 5 năm 2001, thực hiện một số hoạt động quảng bá tại lâu đài trên đồi và tổ chức một bữa tiệc ở đó, và canh bạc lớn của Bob thực sự đã thay đổi nhận thức về bộ phim. Đối với tôi, rõ ràng đó là một điều thay đổi cuộc đời. Vào thời điểm phim ra mắt, đã có một sự mong đợi mà sẽ không có nếu không nhờ LHP Cannes” Jackson nói.
Ít ai biết rằng người đứng trên sân khấu Cannes năm nay để nhận “Cành Cọ Vàng” danh dự từng là một thợ khắc ảnh bình thường ở New Zealand, dành trọn những ngày cuối tuần để tự bỏ tiền túi làm phim. Bộ phim kinh dị hài đầu tay “Bad Taste” (1987), được thực hiện trong suốt 4 năm với ngân sách vỏn vẹn 25.000 đô la, chính là tấm vé đầu tiên đưa Peter Jackson đến Cannes năm 1988.
Ông kể lại: “Tôi hoàn toàn không có kinh nghiệm trong ngành công nghiệp điện ảnh chuyên nghiệp. Tôi chưa từng làm phim trong bất kỳ hệ thống nào. Mọi thứ đều là tự làm. Vì vậy, việc đột nhiên đến Cannes giống như bước lên một hành tinh khác. Một hành tinh vô cùng thú vị, nhưng vẫn hoàn toàn siêu thực. Đồng thời, những bộ phim như ‘Bad Taste’ thường được đưa ra thị trường và rồi biến mất tăm. Nhiều phim không bao giờ bán được. Các nhà làm phim chỉ đơn giản là trở về nhà và biến mất vào quên lãng. Vì vậy, rất có thể tôi đã trở về New Zealand sau Cannes và quay lại làm nghề khắc ảnh“. May mắn thay, bộ phim bán chạy, và một sự nghiệp vĩ đại bắt đầu từ đó.
Những năm 1990, Jackson tiếp tục gây dấu ấn với “Meet the Feebles” (1989), “Braindead” (1992), vẫn được xem là một trong những phim zombie đẫm máu nhất lịch sử, trước khi chuyển hướng sang dòng phim nghiêm túc hơn với “Heavenly Creatures” (1994), bộ phim giúp ông lần đầu được đề cử Oscar cho “Kịch bản gốc xuất sắc nhất” năm 1995 và đưa tên tuổi Kate Winslet ra thế giới. Nhưng tất cả chỉ là bước đệm cho canh bạc lớn nhất của đời ông.
Vào cuối thập niên 1990, Jackson thuyết phục New Line Cinema cho phép quay đồng thời cả ba phần “Chúa Tể Của Những Chiếc Nhẫn” tại quê nhà New Zealand, một quyết định chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Hollywood. Suốt hơn 3 năm, đội ngũ hàng nghìn người dựng nên Trung Địa từ những ngọn đồi xanh mướt của xứ Kiwi. Kết quả là một trong những kỳ tích điện ảnh hiếm có khi bộ ba phim giành tổng cộng 17 giải Oscar, riêng “The Return of the King” (2003) thắng trắng cả 11 hạng mục được đề cử, kỳ tích chỉ ba bộ phim trong lịch sử làm được. Jackson sau đó trở lại Trung Địa với bộ ba “The Hobbit” (2012 – 2014), rồi chuyển sang địa hạt tài liệu với “They Shall Not Grow Old” (2018) và “The Beatles: Get Back” (2021).
Cũng vì bản thân là người gắn liền với các thể loại huyền ảo nên tại Cannes năm nay, khi được hỏi về làn sóng AI đang càn quét ngành điện ảnh, Jackson, người vốn luôn đứng ở tiên phong công nghệ từ thời phát triển kỹ thuật ghi hình chuyển động (motion capture) cho nhân vật Gollum, giữ thái độ điềm tĩnh chia sẻ: “AI sử dụng đúng cách thì chỉ là một công cụ như bao công cụ khác. Nhưng như mọi thứ, tất cả sẽ phụ thuộc vào trí tưởng tượng và sự độc đáo của người đứng sau nó, người nhập lệnh vào chương trình AI đó. Có người sẽ làm ra những bộ phim thực sự xuất sắc, có người làm đúng quy trình y chang mà vẫn cho ra thứ tầm thường, chẳng khác gì làm phim theo cách thông thường“. Với Jackson, thành công hay không chẳng bao giờ đến từ công nghệ nào, mà luôn là con người nào đứng sau nó.
