7 thuộc tính cho thấy bạn có phải là người thông thái không

Sống

Thực hiện: depweb

19/07/2017, 08:41

Sử dụng dầu ăn theo cách “thông thái”

Sống

Tại sao dùng dầu ăn tốt hơn dùng mỡ?

Mỡ động vật thường chứa lượng acid béo no chưa bão hòa có khả năng tạo cholesterol trong máu cao, ngoại trừ mỡ từ một số loài cá như cá hồi, cá trích, cá thu. Chính vì vậy, khi ăn nhiều mỡ động vật, dễ dẫn đến xơ cứng động mạch và nhiều chứng bệnh liên quan đến vấn đề tim mạch khác.

Trong khi đó, dầu thực vật có giá trị năng lượng tương đương với mỡ động vật, nhưng lại không có cholesterol và một số loại dầu như dầu đậu nành, olive còn chứa nhiều vitamin A, E, các acid béo không no – có hoạt tính sinh học cao, đóng vai trò chuyển hóa cholesterol xấu trong máu giúp phòng ngừa được các bệnh tim mạch và cao huyết áp, nhất là đối với người cao tuổi. Chính vì những lý do trên, các bác sĩ cũng như các chuyên gia dinh dưỡng hiện nay thường khuyên chúng ta nên sử dụng dầu thực vật thay cho mỡ động vật.

Cân bằng dầu thực vật và mỡ động vật trong khẩu phần ăn

Trên lý thuyết, sử dụng dầu thực vật sẽ có lợi cho sức khỏe hơn so với việc sử dụng mỡ trong bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nên loại bỏ hoàn toàn mỡ động vật ra khỏi thực đơn. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cần sử dụng phối hợp cân đối giữa mỡ động vật và dầu thực vật trong bữa ăn hàng ngày. Mỡ động vật, đặc biệt là dầu gan cá và mỡ của một số loại cá biển có nhiều vitamin A, D và acid arachdonic.

Mặt khác việc sử dụng cân bằng giữa dầu thực vật và mỡ động vật còn phụ thuộc rất nhiều vào độ tuổi và giai đoạn phát triển của mỗi người, và thường được chia ra 3 giai đoạn chính như sau:

– Với trẻ em nên duy trì tỉ lệ: 70% chất béo có nguồn gốc động vật và 30% chất béo thực vật. Mỡ động vật có nhiều cholesterol. Nhưng với trẻ em chất này có nhiều vai trò đối với cơ thể, nhất là trong việc phát triển hệ thần kinh của trẻ.

– Với thanh thiếu niên và người trưởng thành, tỷ lệ năng lượng do chất béo cung cấp trong khẩu phần nên là 18 – 20%. Nên sử dụng mỡ động vật và dầu thực vật với tỷ lệ ngang nhau, để cân bằng giá trị dinh dưỡng trong từng khẩu phần ăn.

– Với người ở độ tuổi trung niên và cao tuổi, tỷ lệ dầu thực vật nên tăng lên 60 – 70%. Càng lớn tuổi thì thành phần acid béo không no có trong mỡ động vật và một số loại dầu thực vật sẽ có ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của chúng ta, những loại acid béo này sẽ góp phần làm gia tăng lượng cholesterol trong máu là nguyên nhân gây nên các bệnh tim mạch và cao huyết áp. Khi đó, sử dụng những loại dầu chứa hàm lượng omega 3, 6, 9 cao như dầu đậu nành, dầu olive… sẽ rất thích hợp cho việc bảo vệ sức khỏe.

 

Sử dụng dầu ăn đúng cách

Theo PGS Nguyễn THị Lâm, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, để bảo tồn tối đa cấu tạo hóa học, vitamin và tác dụng của các axit béo không no trong các loại dầu ăn thì khi chế biến thức ăn, chúng ta nên sử dụng chúng ở dạng ăn sống như trộn salad hoặc cho vào món hấp, xào ngay trước khi bắc ra khỏi bếp.

Các loại dầu ăn nói chung và nhất là dầu đậu nành, vì có điểm bốc khói cao cũng như thành phần và chất chống oxy hóa lưu lại trong dầu ngay cả sau khi được tinh luyện nên có thể sử dụng theo cách ướp với thịt bò, thịt lợn, cá, tôm, gan đã thái lát, trứng đã đánh sẵn… trước khi xào, nấu, kho… để bổ sung các axit béo thiết yếu cho người ăn, tăng vị ngon cho thức ăn và hấp thu tốt các vitamin tan trong dầu của thực phẩm.

Một trong những món ăn chủ đạo mà người Việt hay sử dụng đó là rau xào. Để đảm bảo dinh dưỡng và an toàn cho sức khỏe, trước tiên cho nước (50 – 100ml tùy lượng rau ít hay nhiều) vào chảo đun sôi, rồi cho rau vào từng ít một, đảo cho tái rồi cho rau tiếp. Cứ như thế đến khi hết lượng rau. Sau đó cho mắm, muối, gia vị và dầu ăn, đảo đều, đun tiếp đến khi rau chín là được (vì khi có nước, nhiệt độ trong nồi không bao giờ vượt 100 độ C).

Thêm một vấn đề nữa mà các bà nội trợ cần lưu ý là: dầu sử dụng cho chiên, rán còn dư tốt nhất là nên bỏ di, bởi vì sau khi qua nhiệt độ cao trong thời gian dài, các vitamin có trong dầu sẽ bị phá hủy, làm dầu ăn giảm chất dinh dưỡng. Mặt khác, dưới tác động của nhiệt độ cao (trên 180 độ C) các chất trong dầu sẽ gây ra phản ứng phân giải hoặc tổng hợp và sản sinh các chất an-đê-hít, acid béo tự do… là những chất rất có hại cho cơ thể.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, tốt nhất mỗi gia đình nên có sẵn 2 loại dầu ăn. Một loại dùng để cung cấp các axit béo thiết yếu như dầu đậu nành, dầu olive… dùng cho các món xào, trộn dầu dấm, salad, nấu canh, ướp thịt cá… và loại còn lại là dầu ăn dùng cho các món chiên, rán ở nhiệt độ cao như rán nem, khoai tây, cá…

Trong quá trình sử dụng, nên để dầu ăn ở những nơi thoáng mát, khô ráo, không để ở nơi quá nóng, tránh nánh sáng và đậy kín chai sau mỗi lần sử dụng. Khi chọn lựa các loại dầu dùng cho gia đình, chúng ta nên tìm hiểu rõ nguồn gốc, xuất xứ có uy tín và hãy sử dụng dầu thực vật một cách thông thái để bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho mình cũng như những người thân yêu.

Theo Sức khỏe & ATTP

Những cách bảo quản của bà nội trợ thông thái

Sống
Trái cây và rau quả không để lẫn

Rau quả và trái cây nếu để lẫn lộn với nhau rất dễ lan truyền bệnh nếu một trong hai loại bị hỏng. Một nghiên cứu cho thấy: táo, hạnh nhân, ớt đỏ, đào, dưa vàng, cà chua khi để cùng các loại rau củ, quả khác sẽ sinh ra khí ethylene khiến rau quả nhanh chín và dễ bị hỏng hơn. Nếu để các loại quả trên cùng rau xanh sẽ khiến lá rau nhanh vàng và bị thối. Do vậy, rau xanh nên để trong tủ lạnh và ăn ngay khi có thể.

Củ cải, cà rốt, cải bắp, khoai tây, hành, táo, lê đều là thực phẩm để được lâu bạn có thể cất nơi khô thoáng. Khoai tây và các loại rau củ khác có chứa nhiều vitamin C nên bọc trong túi kín để tránh ánh sáng và không khí làm mất vitamin trong rau củ quả.

Không để gạo và các loại ngũ cốc ở nơi có nhiều ánh sáng

Một điểm lưu ý là bạn không nên mua ngũ cốc chưa được đóng trong túi. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hàm lượng vitamin B2 trong các loại ngũ cốc rất dễ bị mất đi dưới ánh sáng mặt trời, đặc biệt vitamin E trong phôi gạo bị hủy diệt dưới sự bức xạ của tia cực tím trong ánh nắng mặt trời dẫn đến oxy hóa; mỳ ống bị mất đi 50% chất dinh dưỡng khi tiếp xúc với ánh sáng thậm chí ngay trong ánh sáng yếu cũng bị mất dần 80% dinh dưỡng trong 3 tháng; acid folic trong bột mỳ cũng rất nhạy cảm với ánh sáng và không khí.



Do đó, người ta khuyến cáo không nên mua gạo với số lượng lớn trong một lần, mà chỉ nên mua với số lượng đủ dùng cho 15-30 ngày. Gạo có nhiều thành phần dinh dưỡng nhưng hạn sử dụng ngắn thường chỉ được nửa năm. Đặc biệt vitamin A và C sẽ bị mất đi sau 3 tháng.

Ngoài ra, mì, gạo và ngũ cốc tốt nhất nên để trong túi tối màu hoặc đồ hộp kín. Mè, hạch quả và đồ có chất béo nên để tủ lạnh bởi chúng dễ biến chất, thiu khi nóng.

Không để sữa nơi có nhiều ánh sáng chiếu vào

Ánh sáng không chỉ khử trùng mà còn làm mất chất dinh dưỡng có trong sữa. Nghiên cứu cho thấy, sữa sau 4 phút tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời sẽ bị axit hóa và biến chất. Nếu sữa đã đổ ra mà để dưới ánh đèn trong tủ lạnh ở siêu thị, thì không nên để quá 4 tiếng. Các chuyên gia cho biết vitamin B2 trong sữa rất nhạy cảm với ánh sáng. Ánh sáng gây oxy hoá chất béo trong sữa, và từ từ làm hỏng vitamin A, D, B6, B12 và các chất dinh dưỡng khác.


Sữa để trong lọ thủy tinh và hộp nhựa là dễ bị hỏng nhất. Do đó, khi mua sữa trong siêu thị, nên chọn sữa ở kệ hàng trong cùng, vì ít tiếp xúc với ánh sáng nhất, còn khi đổ sữa ra cốc chỉ nên uống chậm nhất trong vòng 4 phút.

Không để trà xanh và hồng trà với nhau

Trà xanh chứa catechins là chất có nhiều ích lợi với sức khỏe, giúp ngăn ngừa bệnh tim, ung thư, bệnh Alzheimer… Một nghiên cứu mới nhất của Mỹ cho thấy, nếu để trà xanh trong môi trường bình thường, catechin sẽ giảm xuống 32% sau 6 tháng. Nếu bạn thường xuyên uống trà xanh, có thể bảo quản ở nhiệt độ 50C,nếu muốn bảo quản trên 1 năm tốt nhất nên để tủ lạnh.



Để lá trà không trở thành chất khử mùi cho tủ lạnh, bạn nên bọc kín trước khi cho vào tủ.
Trà ô long, trà đen, trà hoa nhài thì tuyệt đối không nên để trong tủ lạnh, mà chỉ cần để nơi khô ráo, thoáng mát, đậy kín và tránh ánh sáng cũng như các mùi khác để giữ trong thời gian dài.

Không để dầu ăn cạnh bếp hoặc nơi có nhiệt độ cao

Chúng ta thường có thói quen để dầu ăn ngay cạnh bếp. Tuy nhiên, nhiệt độ cao sẽ đẩy nhanh quá trình oxy hóa chất béo khiến dầu nhanh biến chất. Vitamin A, D, E bị oxy hóa ở mức độ khác nhau làm giảm thấp giá trị dinh dưỡng của dầu, thậm chí gây tổn hại cho cơ thể. Vì vậy không nên để dầu ăn ở nơi có nhiệt độ cao. Nghiên cứu phát hiện, chất chống oxy hóa trong dầu oliu sau 6 tháng sẽ giảm 40%, trong khi các loại dầu thực vật, dầu vừng hay lạc có hàm lượng chất béo chưa no nên thường mất ổn định và dễ mất đi chất dinh dưỡng.

Do đó, nhiệt độ bảo quản dầu ăn tốt nhất là 10℃ -25℃, nên cách xa nguồn nhiệt như bếp ga, lò vi sóng, bếp điện. Nên để trong chai nhỏ, tránh liên tục đóng mở nắp để dầu không thường xuyên tiếp xúc với không khí làm oxy hóa mùi vị dầu.  Ngoài ra, bạn cũng chú ý để dầu trong chai lọ có màu tối thay vì chai thủy tinh trong suốt. Cho muối vào dầu theo tỷ lệ 40:1 để giữ vai trò trong việc hấp thụ nước và giữ màu, vị của dầu. Có thể cho thêm 1-2 viên vitamin E để nâng cao khả năng chống oxy hóa của chất béo.

Gia vị tốt nhất nên để trong giấy nhôm

Gừng, hành, tỏi tốt nhất nên để trong giấy nhôm. Các nghiên cứu khẳng định, các loại gia vị như hồ tiêu, hồi, quế và các loại gia vị khác rất hiệu quả trong phòng chống ung thư và cảm cúm. Nhưng lợi ích cho sức khỏe sẽ mất đi nếu bạn không bảo quản và sử dụng trong thời gian nhanh nhất, ví như capsaicin trong ớt bột chỉ có hạn sử dụng trong 9 tháng.


Biện pháp bảo quản tốt nhất là bạn nên dùng giấy nhôm quấn chặt hành tỏi gừng chưa rửa có thể sử dụng một tháng hoặc dài hơn. Với hành tỏi đã được bóc sẵn nên đựng trong hộp đậy nắp kín rồi để trong tủ lạnh. Tỏi có chức năng chống khuẩn, không dễ bị hỏng vì vậy tốt nhất để cả đầu.

 Bài: Na (theo The Health)