2017 là một năm tồi tệ với Facebook​, 2018 sẽ còn tồi tệ hơn

Sống

facebook_18-1

Bất chấp kết quả tài chính tốt, gã khổng lồ truyền thông xã hội sẽ phải đối mặt với sự phán xét trong năm 2018, khi các nhà quản lý thắt chặt quy định trên nhiều mặt trận.

Vấn đề chính đánh thẳng vào cốt lõi của công ty: Thay vì “xây dựng cộng đồng toàn cầu,” như nhà sáng lập Mark Zuckerberg đã nói về sứ mệnh của Facebook, mạng xã hội này đang “xé toạc bức tranh xã hội.”

Đó là những lời của Chamath Palihapitiya, cựu phó chủ tịch của Facebook dành cho tăng trưởng người dùng. Ông không cho phép con cái mình dùng Facebook vì không muốn lũ trẻ trở thành nô lệ của “những vòng lặp phản hồi ngắn hạn, bị dopamine chi phối.”

Chỉ trích của Palihapitya phản ánh cùng quan điểm với chủ tịch đầu tiên của Facebook, Sean Parker: “Nó thực sự thay đổi quan hệ của bạn với xã hội, quan hệ giữa người với người theo nghĩa đen… Chỉ có Chúa mới biết nó đang làm gì với đầu óc con cái của chúng ta.”

Facebook đã phản ứng một cách lo lắng với những cáo buộc của Palihapitya, cho rằng ông chưa làm việc đủ lâu ở công ty (ông ra đi vào năm 2011) và không hề biết đến những sáng kiến gần đây của Facebook.

Nhưng với những người ngoài và các nhà quản lý, Facebook vẫn giống như một nhà cung cấp nguy hiểm, mang đến sự hài lòng tức thời trong một không gian đột nhiên đóng vai trò quan trọng với sức khỏe xã hội. Nó cũng đang khiến sự lạm dụng và gây hấn trở nên quá dễ dàng – một điều mà Ủy ban Các tiêu chuẩn Đời sống xã hội của Anh đã chỉ ra trong một báo cáo mới công bố hôm thứ Tư vừa qua.

facebook_18_1

Gióng lên một trong những hồi chuông cảnh báo rõ ràng nhất về truyền thông xã hội tính đến nay, ủy ban này đã hối thúc Thủ tướng Anh ủng hộ các quy định luật pháp để “chuyển cán cân trách nhiệm pháp lý cho những nội dung bất hợp pháp sang cho các công ty truyền thông xã hội.”

Mặc dù Facebook vẫn là nền tảng mạng xã hội lớn nhất thế giới, Google và Facebook cũng đang phải đối mặt với cùng áp lực từ các chính phủ ở Mỹ và châu Âu. Đức đã ban hành luật yêu các mạng xã hội phải gỡ bỏ ngay những phát ngôn thù ghét, nếu không họ sẽ phải đối mặt với các khoản phạt.

Ở Mỹ, những hoạt động gây ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống 2016 đã thúc đẩy việc giám sát hoạt động bán quảng cáo của Facebook và làm xuất hiện yêu cầu tăng minh bạch.

Thuế là một lĩnh vực khác mà các nhà quản lý, đặc biệt là ở châu Âu, đang nhắm tới. Facebook cũng như Google, ghi sổ sách hầu hết toàn bộ doanh thu không ở Mỹ của mình tại Ireland, nơi có thuế suất thu nhập doanh nghiệp thấp – và trả hầu hết số thuế này cho một thiên đường thuế. Cách làm này đã dẫn đến thuế suất hiệu dụng chỉ 10.1% cho Facebook trong quý III năm 2017.

Năm nay, các nền kinh tế hàng đầu châu Âu, dẫn đầu Pháp, Đức, Italy và Tây Ban Nha, đã kêu gọi áp thuế doanh thu lên các công ty công nghệ Mỹ để bù đắp lại việc trốn thuế của họ. Động thái tức giận này đã không đủ mạnh để tạo ra sự thay đổi ở Liên minh châu Âu do Ireland và các nước khác lo sợ bị suy giảm kinh tế. Nhưng các quốc gia riêng lẻ đang hành động – đảng cầm quyền ở Italy đã hỗ trợ một kế hoạch giữ lại 6% trong bất kỳ hoạt động mua quảng cáo kỹ thuật số nào ở nước.

Thứ Ba vừa qua, Facebook đã thông báo sẽ bắt đầu ghi sổ sách doanh thu từ tiền bán quảng cáo lớn tại các quốc gia mà quảng cáo xuất hiện, thay vì tại Ireland. Tuy nhiên khi Facebook và Google kiểm tra cách tiếp cận này ở Anh, nó không dẫn đến một hóa đơn thuế cao hơn đáng kể, theo nhận xét của nhà kinh tế học Ireland Seamus Coffey.

Năm ngoái, Facebook Anh đã trả 2,6 triệu bảng Anh (tương đương 3,5 triệu USD) tiền thuế khi ghi sổ doanh thu 842 triệu bảng. Bởi dù ghi sổ sách doanh thu ở đâu, Facebook vẫn chỉ trả tiền quyền sở hữu trí tuệ nắm giữ ở những nơi xa hơn châu Âu, ví dụ như quần đảo Cayman.

Coffey không cho rằng kế hoạch mới này sẽ thay đổi đáng kể hóa đơn thuế chung của Facebook. Thay vào đó, nó sẽ tạo ra những dòng thu nhập nhỏ, giống như một sự lăng mạ với nhiều quốc gia muốn cải thiện việc thu thuế từ mạng xã hội này.

Facebook cũng đang tìm cách xua đi những lo ngại về các quảng cáo có vấn đề và các nội dung phản cảm bằng cách thuê 1.000 nhân viên đánh giá. Nhưng ngay cả nếu Facebook có thuê tới 100.000 người, họ vẫn sẽ gặp rắc rối với việc giám sát một biển nội dung ẩn danh của 2 tỷ người dùng, trong đó có một con số không xác định là do robot đăng tải và các nhóm gây mâu thuẫn được trả tiền gây ra.

Giải pháp rõ ràng là tăng cường chính sách người dùng của Facebook (trong đó nói rằng mọi người chỉ có thể được đăng bài viết bằng tên thật) và phải chịu trách nhiệm cho những gì mình đăng lên. Nhưng điều đó sẽ khiến cơ sở người dùng của Facebook suy giảm, và là một sự báo động với các nhà đầu tư.

Cuộc tấn công thứ ba có thể sẽ sớm trở nên quan trọng, khả năng xảy ra trong năm tới. Cựu giám đốc Facebook Antonio Garcia-Martinez đã nói hồi đầu năm nay rằng hoạt động quảng cáo nhắm mục tiêu của Facebook dựa trên dữ liệu thu thập từ người dùng về cơ bản là phi đạo đức. Điều này cộng hưởng với quan điểm của các nhà chính trị  – những người lo lắng về khả năng thao túng cử tri của các mạng xã hội – và những người ủng hộ sự riêng tư.

Ngay cả khi các quy định mới hạn chế việc thu thập dữ liệu và quảng cáo nhắm mục tiêu không được ban hành sớm, các tiêu chuẩn vẫn có thể sẽ có sự chuyển dịch nhờ nỗ lực của những cá nhân như Brendan Eich, người đã tạo ra Javascript và trình duyệt Firefox.

Công ty khởi nghiệp mới nhất của Eich tạo ra một trình duyệt có khả năng chặn hiệu quả mọi quảng cáo – và trong năm tới sẽ mang đến một mô hình quảng cáo hoàn toàn mới xây dựng trên việc chia sẻ doanh thu với đồng thuận với khách hàng.

Như thế, những năm tháng vô tư với tăng trưởng không bị quản lý, không bị đánh thuế của gã khổng lồ công nghệ sắp kết thúc.

Facebook có thể vẫn sẽ là một thế lực lớn trong thị trường về sự chú ý, đặc biệt là khi xét đến vị thế của nó trong thị trường ứng dụng tin nhắn và sự phổ biến của Instagram với những người trẻ tuổi. Công ty vẫn có thể tiếp tục đi ngược thủy triều và đưa ra những sự nhượng bộ vô nghĩa, nhưng con đường đó không phải bất tận.

Cuối cùng – và có lẽ sẽ sớm thôi – nó sẽ phải tuân theo các quy tắc và những thay đổi thái độ phổ biến sẽ làm giảm đi những tham vọng, và có lẽ buộc nó phải nghĩ lại về mô hình kinh doanh của mình.

Thực hiện: depweb

18/12/2017, 15:34

Cựu lãnh đạo Facebook: “Mạng xã hội đang phá hoại chính xã hội”

Sống

Chamath Palihapitiya, từng là phó chủ tịch phụ trách mảng tăng trưởng người dùng tại Facebook trước khi rời khỏi công ty này vào năm 2011, chia sẻ: “Những vòng lặp phản hồi ngắn hạn mà chúng tôi đã tạo ra đang phá hủy cách thức vận hành của xã hội. Không thảo luận một cách lễ độ, không hợp tác, thông tin sai lệch, niềm tin sai lệch.”

Nhận xét này được đưa ra tại một sự kiện của Trường Kinh doanh Stanford (Mỹ) vào tháng 11 và mới chỉ được trang web công nghệ The Verge đăng tải vào ngày 11/12.

“Đây không phải là về những quảng cáo của Nga”, ông nói thêm. “Đây là một vấn đề toàn cầu. Nó đang làm xói mòn những nền tảng cốt lõi của cách hành xử giữa con người với nhau.”

facebook

Những nhận xét của Palihapitiya được đưa ra một ngày sau khi cựu chủ tịch sáng lập Facebook, Sean Parker, chỉ trích cách công ty này “lợi dụng điểm dễ bị tổn thương trong tâm lý con người” bằng cách tạo ra một “vòng lặp phản hồi của sự công nhận xã hội” trong một bài phỏng vấn tại một sự kiện của Axios.

Parker đã nói rằng ông là “kiểu người thấy trái với đạo lý nên phản đối” việc sử dụng mạng xã hội, một lập trường mà Palihapitaya cùng chia sẻ.

Palihapitaya cho biết giờ đây ông hy vọng có thể dùng số tiền mà ông kiếm được từ Facebook để làm những điều tốt đẹp cho thế giới.

“Tôi không thể kiểm soát nó,” Palihapitaya nói về công ty cũ của mình. “Tôi có thể kiểm soát quyết định của bản thân, tức là tôi không dùng nó. Tôi có thể kiểm soát quyết định của con cái tôi, tức là chúng không được phép dùng nó.”

Ông cũng kêu gọi khán thính giả “tự vấn lương tâm” về mối quan hệ của chính họ với mạng xã hội. “Bạn không nhận ra điều đó, nhưng những hành vi của bạn đang được lập trình,” ông nói.

“Điều đó là không được chủ ý từ trước, nhưng giờ bạn sẽ phải quyết định xem mình sẽ từ bỏ sự độc lập về trí tuệ của mình đến mức độ nào.”

Trong những năm gần đây, các công ty truyền thông xã hội đang ngày càng bị kiểm tra xem xét kỹ lưỡng. Những người chỉ trích mạng xã hội đang chỉ ra mối liên hệ ngày càng nhiều hơn giữa những sự chia rẽ trong chính trị toàn cầu với một vài nền tảng đang thống trị sự luận bàn trên mạng Internet.

Nhiều nhà quan sát cho rằng ít nhất một phần lý do giải thích cho kết quả bất ngờ của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 và cuộc trưng cầu dân ý về Brexit là những “buồng dội” về mặt tư tưởng do các thuật toán của Facebook tạo ra, cũng như sự phổ biến của tin tức giả, việc mua bán thuyết âm mưu và sự tuyên truyền bên cạnh các nguồn tin tức chính thống trên trang chủ của Facebook.

Công ty này chỉ mới công nhận gần đây rằng họ đã bán các gói quảng cáo cho các đặc vụ Nga đang tìm cách gieo rắc sự chia rẽ trong cử tri Mỹ trong cuộc bầu cử năm 2016.

Facebook cũng đã đối mặt với sự chỉ trích đáng kể về vai trò của nó trong việc khuếch đại sự tuyên truyền chống người Rohingya ở Myanmar trong bối cảnh những cáo buộc về hành động thanh tẩy sắc tộc đối với thiểu số người Hồi giáo ở đây.

Palihapitiya đã nêu ra một trường hợp ở bang Jharkhand, Ấn Độ vào mùa Xuân năm nay, khi những tin nhắn WhatsApp sai sự thật cảnh báo về một nhóm những kẻ bắt cóc đã dẫn tới việc 7 người đã bị hành hình không qua xét xử. WhatsApp thuộc sở hữu của Facebook.

“Đó là điều chúng ta đang phải đối phó,” Palihapitiya nói. “Hãy tưởng tượng khi bạn đưa điều đó lên mức cực điểm, khi các bên tham gia với ý đồ xấu giờ đây có thể thao túng những nhóm người với số lượng lớn để làm bất kỳ điều gì họ muốn. Tình trạng đó đơn giản là rất, rất tồi tệ.”

Facebook đã phản ứng trước những nhận xét của Palihapitiya vào ngày 12/12, trong đó lưu ý rằng cựu quản lý này đã không làm việc tại công ty trong suốt 6 năm qua.

“Khi Chamath còn ở Facebook, chúng tôi đang tập trung vào việc xây dựng các trải nghiệm truyền thông xã hội mới và nuôi dưỡng Facebook trên toàn thế giới”, Susan Glick, một phát ngôn viên của công ty này cho biết trong một tuyên bố.

“Facebook khi đó là một công ty rất khác, và khi chúng tôi phát triển, chúng tôi đã nhận ra rằng trách nhiệm của mình cũng đang gia tăng. Chúng tôi rất nghiêm túc trong vai trò của mình và chúng tôi đang làm việc rất chăm chỉ để cải thiện tình hình.

Công ty này cho biết họ đang nghiên cứu tác động của các sản phẩm của họ đối với đời sống và lưu ý rằng CEO của công ty, Mark Zuckerberg, đã thể hiện sự sẵn sàng giảm lợi nhuận nhằm xử lý các vấn đề, chẳng hạn như sự can thiệp từ ngoài nước trong các cuộc bầu cử.

Sống “ảo”, nghiện Facebook rất dễ mắc bệnh tâm thần

Sống

– Thế nào được coi là “nghiện” Facebook, thưa Viện trưởng? 

Viện trưởng Nguyễn Doãn Phương: “Nghiện” Facebook có nghĩa là dành quá nhiều thời gian cho việc sử dụng Facebook. Điển hình, nó làm ảnh hưởng đến các hoạt động quan trọng trong cuộc sống như làm việc, học tập hoặc duy trì mối quan hệ thật với bạn bè, gia đình và những người xung quanh.

Các dấu hiệu và triệu chứng của ”nghiện” Facebook khác nhau. Thang đo “nghiện” Facebook của Bergen được phát triển bởi các nhà nghiên cứu Na Uy bao gồm 6 câu hỏi và được trả lời theo thang từ 1-5 điểm tương ứng với các mức độ: Rất hiếm khi, hiếm khi, thỉnh thoảng, thường xuyên và rất thường xuyên.

Điểm số thường xuyên hoặc rất thường xuyên lớn hơn hoặc bằng 4/6 câu cho thấy bạn bị “nghiện” Facebook.

facebook
Ảnh minh họa

– Viện Sức khỏe tâm thần đến nay đã tiếp nhận điều trị bao nhiêu ca có liên quan đến “nghiện” Facebook? 

Viện trưởng Nguyễn Doãn Phương: Đến nay, Viện chưa có bệnh nhân điều trị nội trú đơn thuần liên quan đến nghiện Facebook. Viện hiện chỉ tiếp nhận các ca tư vấn khi có các bệnh lý đồng diễn hoặc hậu quả của quá trình “nghiện” Facebook cũng như “nghiện” mạng xã hội nói chung. Lứa tuổi “nghiện” thường ở lứa tuổi trẻ như học sinh, sinh viên.

– “Nghiện” Facebook có thuốc điều trị không và hệ luỵ của vấn đề này là gì, thưa bác sỹ? 

Viện trưởng Nguyễn Doãn Phương: Hiện nay, chưa có nghiên cứu các thuốc đặc trị hiệu quả “nghiện” Facebook, các bệnh nhân chỉ có thể dùng thuốc khi có các bệnh đồng diễn hoặc hậu quả của ”nghiện” Facebook gây nên như mất ngủ, trầm cảm…

Khi “nghiện” Facebook, bệnh nhân có thể mất ngủ, thiếu các kỹ năng xã hội, giảm sút các mối quan hệ thật do sống “ảo”, hiệu suất công việc, học tập giảm; có thể dẫn đến sử dụng ma túy, chất kích thích…

– Là chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực sức khoẻ tâm thần, bác sỹ có lời khuyên gì cho người dùng Facebook không? 

Viện trưởng Nguyễn Doãn Phương: Hiện chưa con số đo lường cụ thể về mốc thời gian, tần suất sử dụng Facebook của cộng đồng. Tuy nhiên khi có các dấu hiệu như sử dụng Facebook hàng ngày, khi không có mạng để vào Facebook hoặc bị ngăn cản, cấm vào Facebook sẽ cảm thấy bồn chồn, khó chịu; vào Facebook mọi lúc, mọi nơi kể cả khi đang làm việc, học tập; việc sử dụng Facebook làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc, học tập… thì đó là dấu hiệu của “nghiện” Facebook. Đó là lúc chúng tôi cảnh báo bạn nên ngừng sử dụng Facebook nếu không muốn gặp phải những hệ lụy lớn hơn…

– Xin trân trọng cảm ơn Viện trưởng!

Sáu câu hỏi kiểm tra mức độ”nghiện” Facebook:
1. Bạn dành nhiều thời gian suy nghĩ về Facebook hoặc lên kế hoạch sử dụng?  
2. Bạn cảm thấy một sự thúc giục sử dụng Facebook ngày càng nhiều?  
3. Bạn sử dụng Facebook để quên đi các vấn đề cá nhân?  
4. Bạn đã cố gắng cắt giảm việc sử dụng Facebook mà không thành công? 
5. Bạn trở nên bồn chồn hoặc gặp rắc rối nếu bị cấm sử dụng Facebook?  
6. Bạn sử dụng Facebook nhiều đến nỗi có tác động tiêu cực đến công việc, học tập của bạn?