Là loại protein có chức năng kết nối các mô trong cơ thể, collagen là thành tố quan trọng giúp da đẹp, săn chắc.

Tuy nhiên, tạo hóa chẳng dễ dãi vung tay ban phát collagen cho chúng ta đến suốt đời. Và rồi, các biện pháp bổ sung collagen lần lượt ra đời.

Tiêm collagen trực tiếp vào da để “tái sinh tức thời” đang là mốt hiện nay. Bạn cần lưu ý điều gì khi lựa chọn liệu pháp này?

Bác sĩ Phan Bích Nga

Viện Dinh dưỡng Quốc gia

Chỉ đẹp tạm thời

Xu hướng bổ sung collagen bằng cách tiêm chất đệm (collagen, mỡ) khá phổ biến ở nước ngoài. Tại Việt Nam, gần đây, dịch vụ này bắt đầu được nhiều người biết.

Nếu tiêm collagen và mỡ thành công sẽ có hiệu quả thẩm mỹ tức thì, chất đệm sẽ làm vùng mặt bị lõm và nhăn phình lên, giúp xóa tạm thời các nếp nhăn nằm dưới lông mày cho đến má; khuôn mặt trở nên đầy đặn, căng bóng.

Tuy nhiên, cũng như khi truyền các loại đạm, nhược điểm của phương pháp tiêm collagen là có thể gây sốc phản vệ: nhẹ thì nổi sần, cục tại chỗ; nặng là phản ứng đào thải protein lạ, có thể gây sốc toàn thân, làm nguy hiểm đến tính mạng. Do vậy, trước khi tiêm collagen, cần thử phản ứng. Những người có rối loạn tự miễn dễ bị choáng khi cơ thể tiếp xúc với các hợp chất từ ngoài vào. Lượng collagen di chuyển dưới da có thể làm mặt bị sưng, lệch vẹo, thậm chí biến dạng.

Dù thực hiện thành công, phương pháp tiêm collagen tại chỗ cũng chỉ có tác dụng trong vài tháng, sau đó phải tiêm lại. Hơn nữa, việc tiêm collagen cũng chỉ được áp dụng đối với các nếp nhăn ở mũi, miệng và môi. Vì vậy, trừ những trường hợp thật cần thiết, cách giữ cho làn da đẹp một cách an toàn và lâu dài là thực hiện chế độ chăm sóc da từ sớm, có chế độ ăn hợp lý, với lượng đạm thích hợp, giàu thành phần collagen từ thịt (nhất là gia cầm), cá (đặc biệt là cá hồi), trứng, sữa. Cần ăn nhiều rau quả, đặc biệt là những loại cung cấp các chất chống ôxy hóa (vitamin A, C, E…, vi lượng: K, Mg, Zn, Cu, Fe, Se...), có nhiều trong giá đỗ, cà rốt, bí đỏ, gấc, đu đủ chín, rau màu xanh thẫm (rau ngót, rau muống, cải bắp…).

Bác sĩ Mai Mạnh Tuấn

Phụ trách Phẫu thuật tạo hình - thẩm mỹ Viện Thẩm mỹ Hà Nội

Tiêm sai vị trí dễ gây biến chứng

Collagen là một thành phần quan trọng của lớp trung bì da. Các bó sợi collagen tham gia cấu tạo nên “khung” của da, tạo độ chun giãn, săn chắc. Bổ sung collagen là hoàn toàn cần thiết cho những làn da đang bị  lão hóa.

Nhưng bổ sung collagen bằng cách tiêm tại chỗ cần lưu ý:

- Collagen phải đạt tiêu chuẩn an toàn dược phẩm, được phép sử dụng cho người.

- Việc tiêm collagen cần được tiến hành bởi bác sĩ chuyên ngành da liễu hoặc thẩm mỹ tại các cơ sở thẩm mỹ hoặc bệnh viện có chức năng này. Nếu tiêm sai vị trí, vào các lớp khác của da, sẽ không có tác dụng, thậm chí gây các biến chứng.  

- Tiêm collagen tại chỗ hiệu quả rõ rệt hơn uống hoặc bôi vì lượng collagen tập trung tác dụng ngay tại vị trí tiêm (thời gian tiêm 5-10 phút).

- Tuyệt đối không tiêm tại vùng da đang có viêm nhiễm hoặc bệnh lý da đang tiến triển cấp tính.

- Collagen chỉ duy trì tác dụng trong  8-12 tháng.

Tiến sĩ Nguyễn Duy Hưng

Thầy thuốc ưu tú - Tổng thư ký Hội Da liễu Việt Nam

Coi chừng phản ứng phụ!

Collagen là một loại protein, cũng như bất cứ sản phẩm nào (kể cả thức ăn) có chứa protein, đều có thể gây dị ứng cho cơ thể. Vì vậy, khi tiêm collagen, bạn hãy lường trước các nguy cơ dị ứng, phản ứng của cơ thể với protein lạ.

Collagen sau khi tiêm vào phải qua một quá trình hấp thu, chuyển hóa phức tạp thành các collagen của cơ thể. Và chính quá trình đó có thể tạo ra những phản ứng trong cơ thể. Nặng là sốc phản vệ (dù hiếm gặp), đặc biệt với các loại collagen được bào chế từ động vật. Trường hợp này cần xử trí như với các sốc phản vệ khác.

Một loại phản ứng khác hay gặp là dị ứng. Giống như khi ta ăn một số loại thức ăn chứa protein hay gây dị ứng (tôm, cua, cá...), cơ thể có thể phản ứng mẩn đỏ, đôi khi phù, có trường hợp phù trong thanh quản, đường hô hấp trên, gây khó thở hoặc phù nhung mao ruột, gây tiêu chảy dị ứng. Cách xử trí là uống các thuốc kháng histamin để giảm phản ứng dị ứng.

Khi tiêm collagen, tất cả phản ứng phụ có thể xảy ra giống như khi dùng thuốc. Bởi vậy bạn cần lưu ý để có thể xử trí kịp thời, đúng cách, tránh tai biến.

3 cách bổ sung Collagen

- Tiêm tại chỗ chất đệm (collagen, mỡ).
- Bôi và xịt collagen dạng mỹ phẩm lên da.
- Bổ sung qua đường uống dạng thuốc viên hoặc thực phẩm giàu collagen.

3 loại collagen bổ sung cho cơ thể

- Collagen tuýp I có trong da, gân, thành mạch, dây chằng, nội tạng và thành phần chính của xương.
- Collagen tuýp II có trong thành phần chính của sụn.
- Collagen tuýp III có trong thành phần chính của các sợi lưới liên kết trên da, dây chằng...
Mỗi loại collagen bổ sung phải phù hợp với nhu cầu thực tế của cơ thể
- Đối với bệnh viêm khớp và các chấn thương chỉnh hình, có thể bổ sung collagen tuýp II cùng với glucosamine hiện đang được cho là có tác dụng tăng cường vận động và giảm đau.
- Đối với việc cải tạo da, móng và tóc thì cần bổ sung collagen loại không chứa thành phần glucosamine - thường là collagen nhóm I và III, loại protein có nhiều nhất ở thành phần da.