logo Có lẽ không có kiến trúc sư nào để lại dấu ấn cá nhân đậm nét đến vậy trong lịch sử phát triển của một thành phố, và cũng chưa có thành phố nào được định hình chỉ với tên tuổi của một kiến trúc sư duy nhất. Hai lập luận này đều sai đối với cả Gaudi và Barcelona. Tên tuổi của Antoni Gaudi gắn liền với từng viên gạch lát đường, từng con phố của thủ phủ xứ Catalonia.



Băng ghế hình con rắn, được làm bằng các mảnh gốm ghép ở công viên Parc Guell.

Khi đứng nhìn tủ sách khổng lồ cao gần 4m chiếm nguyên cả một bức tường trong phòng khách của gia đình, tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy quá nửa trong số đó là những tác phẩm về kiến trúc sư đại tài Antoni Gaudi. Biết tôi có ý định tham quan những công trình của Gaudi, Xavier - bố chồng tôi - đã dành hẳn một buổi chiều đặt vé online rồi lên kế hoạch chi tiết để giới thiệu với tôi những gì ông biết về Gaudi. Là một kiến trúc sư lâu năm, lại từng là thị trưởng của Gracia gần 2 thập kỷ, đương nhiên ông là tour guide tuyệt vời nhất mà tôi có được.

Hôm sau hai bố con tôi ra khỏi nhà từ sáng sớm. Với tấm vé ghi 8h30', chúng tôi là những du khách đầu tiên trong ngày bước vào Parc Guell, một trong những công trình lớn nhất của Gaudi. Năm 1885, người bạn thân nhất của Gaudi, đồng thời cũng là người bảo trợ của ông, nhà tư bản Eusebi Guell muốn xây dựng một quần thể công viên - biệt thự cho giới quý tộc ở Barcelona theo phong cách phố vườn của Anh. Công trình khởi công từ năm 1900 và kết thúc vào năm 1914, song chỉ có 2 trong số 60 căn biệt thự được hoàn tất. Thất bại về mặt thương mại, song cả Gaudi và Eusebi Guell đều không ngờ rằng họ đã tạo ra một không gian làm say lòng cả người lớn và trẻ em.

Parc Guell
95% diện tích Parc Guell mở cửa miễn phí cho khách du lịch, riêng phần cổng chào, khu chợ và sân thượng phải mua vé. Giá vé: 7eu/người lớn. Chỉ có 400 vé được  bán ra cho mỗi đợt 30 phút. Tốt nhất bạn nên mua vé online, nếu mua tại quầy có thể phải mất nhiều thời gian chờ đợi, tuy nhiên bạn hoàn toàn có thể tranh thủ tham quan những khu vực khác trong công viên.
Có nhiều lối vào công viên, tuy nhiên cổng vào đẹp nhất là từ phía đường Olot (Carret d’Olot), nơi du khách có thể nhìn thấy con rồng biểu tượng của Barcelona. Giống một trò chơi đầy tính ngẫu hứng, Gaudi đã tạo ra con rồng khổng lồ bằng muôn vàn mảnh gốm ghép lại, nằm trườn dài trên những bậc thang. Đi lên phía trên là khán phòng kỳ lạ với 86 cột đá - ban đầu nơi này được xây như một khu chợ. Men theo những bậc thang, một không gian rộng lớn mở ra trước mắt khiến tôi không khỏi choáng ngợp, Barcelona bỗng lấp lánh, huyền ảo như trong xứ sở thần tiên.  

“Không hề tồn tại đường thẳng hay góc nhọn trong tự nhiên, vì vậy sẽ không có một đường thẳng hay góc nhọn nào trong những công trình của tôi” chính là tuyên ngôn của Antoni Gaudi. Hãy đến thăm Casa Milà, bạn sẽ thấy điều này chính xác thế nào.

Casa Milà (hay còn gọi là La Pedrera) được xây dựng năm 1906 theo yêu cầu của vợ chồng nhà tư bản Pere Mila I Camps nhằm biến khu đất màu mỡ nằm trên ranh giới giữa Barcelona và Gracia thành những căn hộ cho thuê dành cho tầng lớp tư sản mới nổi. Công trình được thực hiện khi Gaudi đang ở giai đoạn đỉnh cao sáng tạo, và được xem như một bước đột phá về ngôn ngữ kiến trúc của ông cả về khía cạnh kiến trúc, công năng và trang trí nội thất.

Casa Milà
Casa Milà nằm trên một trong những đại lộ nhộn nhịp nhất Barcelona – Passaig de Gracia, chính vì vậy tòa nhà là một trong top 5 “must visit” ở Barcelona. Để tránh xếp hàng, bạn nên mua vé điện tử. 

Có 2 tour La Pedrera trong ngày với nhiều mức giá khác nhau, từ 20eu/người trở lên, tùy thuộc vào thời gian và những khu vực được tham quan trong tòa nhà. Nếu không ngại tốn kém, bạn nên mua vé La Pedrera: The Origin (khoảng 34eu/người) để xem show diễn ấn tượng trên tầng thượng tòa nhà, chắc chắn bạn sẽ bị choáng ngợp bởi nghệ thuật thị giác mà những ống khói hình nấm mang lại.
Casa Milà gồm 2 tòa nhà độc lập được kết nối với nhau bởi 1 mặt tiền uốn lượn và ban công độc đáo cùng những lan can sắt đủ hình dạng. Với những vòm cuốn không cột trụ, những đường lượn xoáy ốc lồi lõm, những ống khói hình nấm không theo bất kỳ quy chuẩn kiến trúc nào, cùng những mảng màu tương phản mạnh mẽ, Gaudi đã tạo ra một thế giới riêng mà không kiến trúc sư nào khác có thể làm được. 

Say mê hội họa từ nhỏ, Antoni Gaudi đã theo học ngành kiến trúc tại trường Kiến trúc Barcelona. Khi trao tấm bằng tốt nghiệp cho sinh viên tài năng này, ông Elies Rogent, hiệu trưởng trường khi đó, đã nói: "Chúng ta trao tấm bằng này cho một người, hoặc sẽ là một thiên tài, hoặc là một kẻ ngốc. Hãy để cho thời gian trả lời.” 

Có lẽ thế giới đã không phải chờ đợi quá lâu để tận mắt chứng kiến những ý tưởng điên rồ nhất trở thành hiện thực, những giới hạn tưởng như không thể vượt qua trong kiến trúc bị phá vỡ bởi tài năng kiệt xuất của Gaudi. Không đi tìm sự cân đối đến tuyệt mỹ trong phong cách kiến trúc kinh điển của Châu Âu, các công trình của Gaudi luôn nổi bật về sự độc đáo, khác lạ. Là một người mộ đạo và có tình yêu đặc biệt đối với thiên nhiên, cây cỏ, Gaudi đã dành 43 năm cuộc đời mình để xây nên một công trình có một không hai, nơi được xem như Kỳ quan thứ 8 của thế giới - nhà thờ La Sagrada Familia.



Những cột ống khói hình nấm trên nóc tòa La Pedrera.

Nhà thờ Sagrada Familia bao gồm 18 ngọn tháp, 12 tháp tượng trưng cho các vị thánh Tông đồ, 4 tháp tượng trưng cho 4 vị thánh đã truyền bá Phúc âm, 1 tháp biểu tượng cho Đức mẹ Maria, và tháp cao nhất 170m là hình tượng của Đức Chúa Giesu. Ngay từ khi bắt đầu xây dựng, Sagrada Familia đã là đề tài gây tranh cãi đối với người dân Barcelona. Thậm chí nhiều người còn chế giễu nhà thờ trông như những ổ bánh mỳ. Để thuyết phục người dân thành Barcelona, Gaudi đã cho thiết kế trước mặt hướng Đông nhà thờ, biểu lộ sự khởi đầu của sự sống với những bức phù điêu tinh xảo mô tả ngày Thiên Chúa giáng sinh và các sự tích trong Kinh Thánh.

Bước qua ngưỡng cửa của nhà thờ, mọi người bỏ lại sau lưng cái ồn ào, tấp nập, đón nhận luồng ánh sáng dịu dàng, trong vắt tỏa ra từ mái vòm chính điện, và từ những ô cửa như một khối kính vạn hoa đầy màu sắc. Không âm u như các nhà thờ Công giáo truyền thống, Sagrada Familia cho ta cảm giác lạc vào giữa một rừng cây cổ thụ khổng lồ, nơi ánh sáng mặt trời biến hóa thành muôn vàn sắc màu lung linh, huyền ảo. Theo những quy chuẩn kiến trúc thì sẽ không thể có công trình nào như Sagrada Familia, song theo nguyên lý sáng tạo của Gaudi thì không gì là không thể. Phía dưới tầng hầm của nhà thờ, du khách có thể chiêm ngưỡng những mô hình kiến trúc được Gaudi xây thử nghiệm. Nhưng có lẽ ấn tượng nhất là mô hình Sagrada Familia lộn ngược. Gaudi sử dụng hàng ngàn túi chứa những viên bi chì để tạo nên mô hình nhà thờ với ngọn tháp quay ngược, điều này cho phép ông tính toán được sức nặng của 18 ngọn tháp lên chân đế nhà thờ. Từ đây, mô hình nhà thờ được bắt tay xây dựng.

Trong suốt 10 năm cuối đời, Gaudi từ bỏ tất cả những dự án khác để tập trung xây dựng nhà thờ. Ông chuyển về ở trong một căn phòng nhỏ để tiện trông nom công trình. Năm 1926, Gaudi bị tai nạn xe điện khi đang đi bộ sang đường; với bộ dạng bình dân lại không giấy tờ, ông bị nhầm tưởng là người ăn xin và không được cấp cứu kịp thời. Ông mất 3 ngày sau đó. Hiện mộ của Gaudi được đặt dưới tầng hầm của Sagrada Familia. Dù chưa xây xong, Sagrada Familia đã trở thành nhà thờ đầu tiên trong lịch sử được Giáo hoàng Benedict VI làm lễ thánh và là Vương cung Thánh đường Thiên Chúa giáo.



Mùa hè, nhà thờ La Sagrada Familia mở cửa từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối. Mùa đông, mở cửa từ 9 giờ sáng đến 6 giờ tối. Giá vé (có tour guide hoặc audio guide): 19,50eu.



La Sagrada Familia vẫn luôn trong quá trình xây dựng, công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2026, kỷ niệm 100 năm ngày mất của kiến trúc sư Antoni Gaudi.



Bức phù điêu mô tả các chương trong Kinh Thánh.

 

Bài: Thùy Anh
Ảnh: Guim Valls Teruel