logo Ngày 16/3 vừa rồi, khi một cái tên Việt Nam được xướng lên như người thắng giải cao nhất tại Diễn đàn tài chính điện ảnh Á châu (Hong Kong Asian Financing Forum – HAF) – một hoạt động quan trọng của LHP quốc tế Hồng Kông – LHP lớn nhất nhì châu Á hiện tại, thì một lần nữa, hy vọng về một bộ phim Việt rồi đây có thể vươn xa lại được nhóm lên.

Nhưng thật ra, đây không phải là lần đầu cái tên Nguyễn Phương Anh, cô gái vừa mang về nhà 20.000USD từ Hồng Kông, được xướng lên. Tháng 11 năm 2015, tại “Gặp gỡ mùa thu”, cũng với “Người vợ ba”, Phương Anh đã thắng giải Autumn Meeting Grand Prix cho dự án phim nghệ thuật xuất sắc nhất trước một hội đồng giám khảo do Trần Anh Hùng làm chủ tịch, cùng 3 thành viên khác là giám tuyển của Cannes, Venice và Hồng Kông. Nhưng Phương Anh đến “Gặp gỡ mùa thu” năm rồi không chỉ để giới thiệu dự án, em là học viên chính thức trong Khóa học đạo diễn của Trần Anh Hùng, và là một học viên “đàn chị” chăm chú, cẩn trọng.

Tôi đã có chút ngạc nhiên khi biết rằng, trước khi đến với khóa học, em đã lấy bằng cử nhân văn học Anh tại Oxford, lấy bằng sau đại học tại Học viện Kịch nghệ Hoàng gia London và cả bằng Điện ảnh tại Đại học Tổng hợp New York. Nhưng quả thực, dù điện ảnh luôn cần ở các đạo diễn một nền tảng hàn lâm – thì một bộ phim (tôi chỉ đang nói tới các bộ phim độc lập – cá nhân) muốn tới đích trước hết cần một tinh thần xả thân, sự điên rồ có kiểm soát của đạo diễn, và (nhưng rất quan trọng) là cái nháy mắt đồng lõa của số phận.

Khi thấy Nguyễn Hoàng Điệp “đập cánh” phơi phới tại nhiều LHP quốc tế cùng bộ phim đầu tay vang danh của mình, nhiều người sẽ nghĩ đó là một viên kẹo dễ ăn. Ít ai biết, để nếm được viên kẹo đó, Điệp đã có hơn 10 năm quần quật làm cho VNPT từ TVC Mai An Tiêm thả dưa hấu xuống biển đến Việt Nam phóng vệ tinh Vinasat lên trời, làm phim truyền hình "Chít và Pi", tổ chức sản xuất êm thấm cho bộ phim đầu tay nhiều thử thách “Bi đừng sợ”, trong lúc vẫn kịp sinh hai con và chuẩn bị cho “Đập cánh giữa không trung”. Tôi đã từng chứng kiến hai năm trời trước khi làm “Đập cánh giữa không trung”, Điệp nhăn nhó khổ sở vì chưa bao giờ hài lòng với kịch bản, rồi rầu rĩ vì dự án đôi phen bị từ chối cấp tiền. Tôi cũng từng phải đầu hàng quay về trong một ngày tháng 9 mưa tầm tã, nước ngập đến đầu gối khi lên thăm đoàn phim của Điệp lúc ấy đang quay trên Tam Đảo, và tự hỏi, sao phụ nữ cứ phải cắm đầu vào thứ công việc chết tiệt ấy, bỏ cả chồng con để làm việc như lên đồng giữa một đám không khét mù vì nắng thì cũng ướt lướt thướt vì mưa, trong một mùa thu rõ là mưa nhiều đến thối đất ấy, cho một bộ phim chưa rõ hay dở ra làm sao...

Tôi chưa hỏi Phương Anh để biết em đang làm gì vào thời điểm nữ đồng nghiệp hơn mình hai tuổi Nguyễn Hoàng Điệp đang đánh vật với các cảnh quay mùa thu năm 2013 ấy. Có thể lúc đó em đang dựng kịch ở Anh? Đang đọc sách trong một thư viện thênh thang ở Mỹ? Hay đang chuẩn bị cho bộ phim ngắn đầu tiên của mình trên một cánh đồng Việt Nam? Dù sao thì, những tháng ngày nhàn tản qua các đại học hàng đầu bên trời Tây ấy rồi đây sẽ phải sớm chấm dứt, vì “Người vợ ba” - câu chuyện tình xoắn xuýt lạ kỳ - sẽ bước vào những ngày quay đầu tiên cũng vào đầu mùa thu này. Chỉ mong mùa thu nay không sũng nước như mùa thu ba năm trước của Hoàng Điệp. Nhưng dù có sũng nước thì cũng không sao một khi các em đã quyết xông pha con đường phim ảnh. Bướm vàng gặp mưa mà vẫn đập cánh được thì “Người vợ ba” chắc gì đã cam phận lẽ.

Cứ tin vậy đã, nhất là khi nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc của em đã kết luận một câu chắc nịch ngay từ năm ngoái khi chọn em vào “Gặp gỡ mùa thu”: “Ở cô bé này cứ thấy một năng lượng hừng hực để làm phim…”.  

Đạo diễn Phan Đăng Di giới thiệu
Ảnh: Lieta studio

Đập cánh giữa không trung , Bi đừng sợ , Phan Đăng Di , Nguyễn Hoàng Điệp